Giải Tiếng Việt 4 - Tập Một trang 83
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 83–84
📌 Lưu ý: Hình ảnh gửi gồm trang 82 và trang 83. Mình sẽ giải đầy đủ các bài tập trên cả hai trang này.
📖 TRANG 82 – Bài đọc "Tài năng hội hoạ của Bống"
Phần Đọc hiểu
Câu 1
Đề bài: Tài năng hội hoạ của Bống được giới thiệu như thế nào ở đoạn mở đầu?
#### Cách giải Đoạn mở đầu giới thiệu Bống là một cô bé có tài năng hội hoạ đặc biệt: - Bống có đôi mắt lá răm (mắt một mí, tròng to, đuôi mắt dài và sắc). - Bống rất thích vẽ và vẽ được rất nhiều tranh, cất giấu trong cặp sách. - Tranh Bống vẽ rất sinh động, tự nhiên, thể hiện trí tưởng tượng phong phú khiến người lớn phải ngạc nhiên.
Câu 2
Đề bài: Điều đáng chú ý trong những bức tranh Bống vẽ là gì?
#### Cách giải Điều đáng chú ý là các bức tranh của Bống có những chi tiết rất ngộ nghĩnh, sáng tạo: - Dưới bụng con gà mái mẹ có một hàng chấm chấm (Bống bảo đó là "tí" để gà con bú mẹ). - Cạnh lưng con mèo có một con chuột nhắt đang đứng (Bống tưởng tượng mèo đang doạ chuột: "hỡi tên chuột kia, mi hãy giờ hồn, mèo chưa quay đầu lại đâu!"). Những chi tiết này cho thấy Bống vẽ tranh không chỉ bằng mắt mà còn bằng trí tưởng tượng và tình cảm của mình.
Câu 3
Đề bài: Em hiểu thế nào về nhận xét của ông hoạ sĩ Phan đối với tranh Bống vẽ: "Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa!"? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.
A. Khen tranh của Bống vẽ rất sinh động, tự nhiên.
B. Khen Bống có năng khiếu vẽ tranh.
C. Dự đoán Bống sẽ là một hoạ sĩ tài năng trong tương lai.
#### Cách giải Đáp án: C. Dự đoán Bống sẽ là một hoạ sĩ tài năng trong tương lai. Giải thích: Hình ảnh "đồng cỏ đến kì nở hoa" gợi ra một cánh đồng đang chuẩn bị bung nở rực rỡ. Ông hoạ sĩ Phan dùng hình ảnh này để nói rằng tài năng của Bống đang bắt đầu nảy nở, sau này lớn lên Bống sẽ trở thành một hoạ sĩ giỏi. (Em cũng có thể chọn ý A hoặc B kèm cách giải thích hợp lý của mình. Ví dụ: chọn A vì câu nói khen tranh Bống rất tươi mới, sống động như đồng cỏ đang nở hoa.)
Câu 4
Đề bài: Những chi tiết nào trong bài cho thấy Bống có trí tưởng tượng rất phong phú?
#### Cách giải Những chi tiết cho thấy Bống có trí tưởng tượng phong phú: - Vẽ hàng chấm chấm dưới bụng gà mái mẹ và giải thích đó là "tí" để gà con bú mẹ (bé tưởng tượng gà cũng cho con bú như người, như mèo). - Vẽ con chuột nhắt đứng cạnh lưng con mèo, rồi tự đặt lời thoại: "hỡi tên chuột kia, mi hãy giờ hồn, mèo chưa quay đầu lại đâu!" (bé tưởng tượng cả câu chuyện sống động giữa mèo và chuột). Bống không chỉ vẽ sự vật mà còn thổi hồn, nghĩ ra cả câu chuyện cho từng bức tranh.
Câu 5
Đề bài: Em có ấn tượng với nhân vật nào trong các bức vẽ của Bống? Vì sao?
#### Cách giải (gợi ý – em có thể chọn nhân vật mình thích) Cách 1: Em ấn tượng với con gà mái mẹ. Vì Bống đã vẽ thêm hàng chấm chấm dưới bụng gà để gà con có thể bú mẹ. Chi tiết ấy thật ngộ nghĩnh, cho thấy Bống rất yêu thương mẹ và muốn các con vật cũng được mẹ chăm sóc giống mình. Cách 2: Em ấn tượng với con chuột nhắt đứng cạnh lưng con mèo. Vì Bống không chỉ vẽ con chuột mà còn nghĩ ra lời nói của Bống dặn chuột: "mèo chưa quay đầu lại đâu". Hình ảnh ấy vừa đáng yêu, vừa hồi hộp như một câu chuyện nhỏ rất sinh động.
🎯 Ghi nhớ: Bống là một cô bé có tài năng hội hoạ và trí tưởng tượng phong phú. Khi vẽ, Bống biết thổi vào tranh tình cảm và những câu chuyện nhỏ ngộ nghĩnh.
Phần Luyện từ và câu
Câu 1
Đề bài: Chọn nghĩa ở cột B phù hợp với mỗi từ ở cột A.
#### Cách giải Em ghép các từ với nghĩa như sau: | Cột A | Cột B (nghĩa) | |---|---| | sáng tác | làm ra tác phẩm văn học, nghệ thuật | | sáng tạo | tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần | | sáng chế | nghĩ và chế tạo ra cái trước đó chưa từng có | Mẹo nhớ nhanh: - "tác" → tác phẩm → sáng tác dùng cho văn, thơ, nhạc, tranh. - "tạo" → tạo ra cái mới → sáng tạo mang nghĩa rộng nhất. - "chế" → chế tạo → sáng chế dùng cho máy móc, đồ vật mới.
Câu 2
Đề bài: Đặt 1 – 2 câu với từ ở cột A, bài tập 1.
M: Nhà thơ Phạm Hổ sáng tác nhiều bài thơ hay cho thiếu nhi.
#### Cách giải (gợi ý) Với từ "sáng tác": - Nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác bài hát "Chiếc đèn ông sao" rất quen thuộc với thiếu nhi. - Cô giáo em vừa sáng tác một bài thơ tặng lớp nhân ngày Nhà giáo Việt Nam. Với từ "sáng tạo": - Bạn Lan rất sáng tạo trong giờ học vẽ. - Học sinh cần biết suy nghĩ sáng tạo để giải các bài toán khó. Với từ "sáng chế": - Ê-đi-xơn là người đã sáng chế ra bóng đèn điện. - Anh kĩ sư trẻ vừa sáng chế ra một chiếc máy cắt cỏ chạy bằng năng lượng mặt trời.
🎯 Ghi nhớ: Ba từ sáng tác – sáng tạo – sáng chế đều có nghĩa là "tạo ra cái mới" nhưng dùng trong các trường hợp khác nhau: sáng tác (nghệ thuật), sáng tạo (chung), sáng chế (máy móc, đồ vật).
✍️ TRANG 83 – VIẾT: TÌM Ý CHO ĐOẠN VĂN TƯỞNG TƯỢNG
Đề bài: Viết đoạn văn tưởng tượng dựa vào một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe.
Bài 1. Chuẩn bị
#### Cách giải (gợi ý) a. Lựa chọn câu chuyện yêu thích Em chọn câu chuyện: Sự tích cây vú sữa. (Em cũng có thể chọn các truyện khác: Cây khế, Sự tích Hồ Gươm, Tấm Cám, Cô bé bán diêm, Thạch Sanh,…) b. Lựa chọn một phương án viết đoạn văn tưởng tượng Em có thể chọn 1 trong 4 cách sau: | Phương án | Cách | Nội dung tưởng tượng | |---|---|---| | PA 1: Bổ sung lời kể, tả | Cách 1 | Tả tâm trạng nhớ mẹ của cậu bé và hành trình tìm mẹ gian nan, cuối cùng cậu tìm được mẹ. | | | Cách 2 | Kể về sự thay đổi của cậu bé khi nhận ra lỗi: chăm chỉ làm lụng, nghe lời mẹ. | | PA 2: Viết tiếp đoạn kết | Cách 1 | Mẹ cậu trở về sau nhiều ngày đi tìm con, hai mẹ con đoàn tụ trong hạnh phúc. | | | Cách 2 | Tất cả chỉ là giấc mơ của cậu bé. Nêu suy nghĩ của cậu khi tỉnh dậy. | Em chọn: Phương án 2 – Cách 1 (Viết tiếp đoạn kết: Mẹ trở về, hai mẹ con đoàn tụ).
Bài 2. Tìm ý
#### Cách giải (theo phương án đã chọn ở trên) | Phần | Ý chính | |---|---| | Mở đoạn | Giới thiệu câu chuyện Sự tích cây vú sữa và nói rằng em rất xúc động trước hình ảnh cậu bé ôm cây khóc, nên em tưởng tượng ra một đoạn kết mới: mẹ cậu bé đã trở về. | | Thân đoạn | – Một buổi chiều, khi cậu bé đang ôm gốc cây vú sữa khóc nức nở, từ xa có một bóng người gầy gò bước tới.
– Đó chính là mẹ cậu, sau bao ngày lang thang đi tìm con, mẹ đã trở về.
– Mẹ ôm chầm lấy cậu, nước mắt rơi trên mái tóc cậu bé.
– Cậu bé oà khóc xin lỗi mẹ, hứa từ nay sẽ ngoan, chăm chỉ và không bao giờ làm mẹ buồn nữa.
– Có thể dùng biện pháp nhân hoá: cây vú sữa cũng rung rinh lá như đang vui mừng cho hai mẹ con.
– Có thể dùng so sánh: vòng tay mẹ ấm áp như nắng mai. | | Kết đoạn | Nêu cảm nghĩ: em mong mọi đứa trẻ trên đời đều biết yêu thương cha mẹ khi còn có thể, đừng để phải hối hận muộn màng. | Lưu ý khi viết: - Tạo được sự bất ngờ, thú vị cho người đọc (mẹ trở về – kết đẹp khác với truyện gốc). - Sử dụng biện pháp nhân hoá, so sánh để câu văn sinh động hơn.
🎯 Ghi nhớ: Để viết đoạn văn tưởng tượng hay, em cần: 1. Chọn một câu chuyện em yêu thích. 2. Chọn cách tưởng tượng: bổ sung lời kể – tả, hoặc viết tiếp đoạn kết. 3. Tìm ý theo 3 phần: mở đoạn – thân đoạn – kết đoạn. 4. Dùng nhân hoá, so sánh để đoạn văn thêm sinh động, bất ngờ.