Giải Tiếng Việt 4 - Tập Một trang 137
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn Tiếng Việt · Trang 137–138
Tóm tắt nội dung bài đọc "Anh Ba"
Câu chuyện kể về anh Ba (chính là Bác Hồ thời trẻ) rủ anh Lê cùng ra nước ngoài để tìm đường cứu nước. Anh Ba đầy nhiệt huyết, sẵn sàng làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh Lê lúc đầu đồng ý nhưng sau thấy chuyến đi phiêu lưu nên không đủ can đảm. Người thanh niên yêu nước ấy đã đi khắp năm châu bốn biển để tìm con đường cứu dân cứu nước, đó chính là Bác Hồ kính yêu.
Từ ngữ cần nhớ:
- Mạo hiểm: liều lĩnh làm việc dù biết nguy hiểm, có thể gây hậu quả tai hại.
- Đô hộ: thống trị, cai quản một nước phụ thuộc.
Phần Đọc hiểu
Câu 1: Trước khi đề nghị anh Lê ra nước ngoài với mình, anh Ba đã hỏi anh Lê những gì?
Trước khi đề nghị, anh Ba đã hỏi anh Lê: "Chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?" (anh Lê hỏi lại, và trong mạch truyện anh Ba dẫn dắt anh Lê suy nghĩ về việc ra đi). Anh Ba muốn biết anh Lê có sẵn sàng và đủ can đảm đi cùng mình hay không.
Câu 2: Những câu nói nào cho biết mục đích ra nước ngoài của anh Ba?
Câu nói thể hiện mục đích là:
"Chúng ta sẽ làm việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh cùng đi với tôi chứ?"
Qua đó ta hiểu anh Ba ra nước ngoài để tìm con đường cứu dân, cứu nước, sẵn sàng lao động vất vả để thực hiện ước mơ lớn.
Câu 3: Khi anh Lê hỏi "Chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?", anh Ba trả lời thế nào? Câu trả lời ấy có ý nghĩa gì?
Anh Ba vừa giơ hai bàn tay vừa nói:
"Đây, tiền đây!"
Ý nghĩa: Anh Ba muốn nói rằng đôi bàn tay lao động chính là vốn liếng, là "tiền" để sống và để đi. Câu trả lời thể hiện ý chí tự lập, tinh thần lao động và quyết tâm không gì lay chuyển được của người thanh niên yêu nước.
Câu 4: Câu nói "Chúng ta sẽ làm việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi." thể hiện điều gì?
Câu nói thể hiện:
- Lòng quyết tâm, ý chí mạnh mẽ.
- Tinh thần sẵn sàng chịu khó, chịu khổ, không sợ gian nan.
- Niềm tin và khát vọng lớn lao là ra đi tìm đường cứu nước.
Câu 5: Theo em, tác giả muốn nói điều gì qua câu chuyện này?
Tác giả muốn ca ngợi tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của Bác Hồ thời thanh niên. Đồng thời nhắn nhủ chúng ta phải biết ước mơ lớn, dám nghĩ dám làm và không ngại khó khăn để thực hiện lý tưởng cao đẹp.
Phần Luyện từ và câu
Câu 1: Tìm các danh từ riêng trong bài đọc "Anh Ba".
Các danh từ riêng là:
- Ba (anh Ba)
- Lê (anh Lê)
- Bác Hồ
Giải thích: Danh từ riêng là tên riêng của người, được viết hoa. Trong bài có tên các nhân vật như Ba, Lê và Bác Hồ.
Câu 2: Tìm từ có nghĩa giống với từ "hăng hái", "can đảm" và đặt câu.
| Từ gốc | Từ đồng nghĩa |
|---|---|
| hăng hái | hăng say, nhiệt tình, sôi nổi, tích cực |
| can đảm | dũng cảm, gan dạ, dũng mãnh, bạo dạn |
Đặt câu mẫu:
- Cả lớp sôi nổi tham gia phát biểu xây dựng bài.
- Chú bộ đội thật dũng cảm khi cứu người trong lũ.
Phần Viết: VIẾT THƯ
Đề bài: Viết một bức thư cho người thân hoặc bạn bè ở xa.
Câu 1: Viết bức thư theo yêu cầu đề bài.
Lưu ý khi viết:
- Lựa chọn cách xưng hô phù hợp (ông bà, bố mẹ, bạn...).
- Thể hiện sự quan tâm, tình cảm với người nhận thư.
Bài mẫu tham khảo:
Hà Nội, ngày 10 tháng 6 năm 2026 Bà ngoại kính yêu của cháu! Đã lâu rồi cháu chưa được về thăm bà. Dạo này bà có khỏe không ạ? Khu vườn nhỏ của bà đã ra trái chưa hả bà? Cháu ở thành phố vẫn khỏe và học tập tốt. Vừa rồi cháu được điểm 10 môn Tiếng Việt nên cả nhà rất vui. Cháu nhớ những buổi chiều được bà kể chuyện cổ tích và nấu cho ăn món chè đậu xanh thơm ngon lắm. Hè này, cháu sẽ xin bố mẹ cho về quê chơi với bà. Bà nhớ giữ gìn sức khỏe, ăn uống đầy đủ bà nhé. Cháu thương bà nhiều lắm! Cháu của bà Minh Anh
Câu 2: Đọc soát và chỉnh sửa.
a. Đọc lại bài làm để phát hiện lỗi, kiểm tra theo các tiêu chí:
- Các phần của bức thư (đầu thư, nội dung, cuối thư).
- Nội dung thư (thăm hỏi, chia sẻ tin tức...).
- Dùng từ, viết câu.
- Chính tả.
b. Sửa lỗi (nếu có).
Câu 3: Nghe thầy cô nhận xét bài làm và chỉnh sửa theo góp ý.
Đây là bước em thực hiện trên lớp: lắng nghe thầy cô góp ý rồi sửa lại bài viết của mình cho hay hơn.
Phần Đọc mở rộng
Câu 1: Đọc một câu chuyện kể về ước mơ.
Em hãy tìm đọc một truyện về ước mơ, ví dụ: "Điều ước của vua Mi-đát", "Cô bé bán diêm", "Ở Vương quốc Tương Lai"... Bức tranh minh họa cậu bé thả diều trên cánh đồng gợi cho em về những ước mơ bay cao, bay xa.
Câu 2: Viết phiếu đọc sách theo mẫu.
Phiếu mẫu (ví dụ với truyện "Cô bé bán diêm"):
| PHIẾU ĐỌC SÁCH | |
|---|---|
| Tên câu chuyện: | Cô bé bán diêm |
| Tác giả: An-đéc-xen | Ngày đọc: 10/6/2026 |
| Nhân vật yêu thích: cô bé bán diêm | Ước mơ của nhân vật: được sống hạnh phúc, ấm no bên bà |
| Điều em học được từ nhân vật: phải biết yêu thương, sẻ chia với người nghèo khổ | |
| Mức độ yêu thích: ⭐⭐⭐⭐⭐ |
Câu 3: Trao đổi với bạn về ước mơ trong câu chuyện và ý nghĩa.
Em hãy cùng bạn nói về ước mơ của nhân vật và bài học rút ra. Ví dụ: ước mơ của cô bé bán diêm cho ta thấy cần biết quan tâm, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn.
Hoạt động ở nhà
Em hãy kể lại cho người thân nghe câu chuyện về Bác Hồ mà em đã đọc (như chuyện "Anh Ba") và chia sẻ suy nghĩ của em: Bác là tấm gương về lòng yêu nước, ý chí và nghị lực để chúng ta học tập.
Em đã làm xong hết các bài rồi đó. Phần viết thư và phiếu đọc sách em nên tự thay bằng câu chuyện và người thân của chính mình để bài thêm chân thật nhé. Nếu cần cô gợi ý thêm đoạn văn nào, cứ hỏi cô.