Giải Toán 4 - Tập Hai trang 31
Lời giải chi tiết SGK Lớp 4 · Môn ToĂ¡n · Trang 31–32
Bài 46: TÌM SỐ TRUNG BÌNH CỘNG
Phần Hoạt động
Bài 1
Đề bài: Tìm số trung bình cộng của các số sau.
- a) 20 và 30
- b) 10, 20 và 30
- c) 5, 12 và 19
Câu a) 20 và 30
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng hai số 20 + 30 = 50 Bước 2: Chia tổng cho số các số hạng (có 2 số) 50 : 2 = 25 Đáp số: 25
Cách 2: Viết gọn
Số trung bình cộng của 20 và 30 là: (20 + 30) : 2 = 25 Đáp số: 25
Câu b) 10, 20 và 30
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng ba số 10 + 20 + 30 = 60 Bước 2: Chia tổng cho số các số hạng (có 3 số) 60 : 3 = 20 Đáp số: 20
Cách 2: Viết gọn
Số trung bình cộng của 10, 20 và 30 là: (10 + 20 + 30) : 3 = 20 Đáp số: 20
Câu c) 5, 12 và 19
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng ba số 5 + 12 + 19 = 36 Bước 2: Chia tổng cho số các số hạng (có 3 số) 36 : 3 = 12 Đáp số: 12
Cách 2: Viết gọn
Số trung bình cộng của 5, 12 và 19 là: (5 + 12 + 19) : 3 = 12 Đáp số: 12
Bài 2
Câu a) (Đã có bài giải mẫu trong sách)
Đề bài: Số cây trồng được của 3 đội lần lượt là 15 cây, 20 cây và 22 cây. Hỏi trung bình mỗi đội trồng được bao nhiêu cây?
Bài giải mẫu trong sách: Trung bình mỗi đội trồng được số cây là: (15 + 20 + 22) : 3 = 19 (cây) Đáp số: 19 cây.
Câu b)
Đề bài: Số học sinh của 4 lớp lần lượt là 35, 37, 43 và 45. Hỏi trung bình mỗi lớp có bao nhiêu học sinh?
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng số học sinh của 4 lớp 35 + 37 + 43 + 45 = 160 (học sinh) Bước 2: Chia tổng cho số lớp (có 4 lớp) 160 : 4 = 40 (học sinh) Đáp số: 40 học sinh.
Cách 2: Viết gọn
Bài giải: Trung bình mỗi lớp có số học sinh là: (35 + 37 + 43 + 45) : 4 = 40 (học sinh) Đáp số: 40 học sinh.
Bài 3
Đề bài: Trong một giải đua xe đạp xuyên Việt, lộ trình một số chặng đua được cho như bảng dưới đây:
| Chặng | Đoạn đường | Độ dài (km) |
|---|---|---|
| 1 | Vòng quanh thành phố Lạng Sơn | 60 |
| 2 | Lạng Sơn tới Hà Nội | 160 |
| 3 | 25 vòng quanh hồ Hoàn Kiếm | 42 |
| 4 | Hà Nội tới Thanh Hoá | 154 |
Hỏi trung bình mỗi chặng dài bao nhiêu ki-lô-mét?
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng độ dài của 4 chặng 60 + 160 + 42 + 154 = 416 (km) Bước 2: Chia tổng cho số chặng (có 4 chặng) 416 : 4 = 104 (km) Đáp số: 104 km.
Cách 2: Viết gọn
Bài giải: Trung bình mỗi chặng dài số ki-lô-mét là: (60 + 160 + 42 + 154) : 4 = 104 (km) Đáp số: 104 km.
Phần Luyện tập
Bài 1
Đề bài: Tìm số ghi ở mỗi nhụy hoa, biết số ghi ở nhụy hoa bằng trung bình cộng của các số ghi ở cánh hoa.
Hoa thứ nhất: Các cánh hoa ghi: 28, 24, 26
Hoa thứ hai: Các cánh hoa ghi: 17, 15, 19, 13, 21
Hoa thứ nhất (3 cánh: 28, 24, 26)
Cách giải:
Bước 1: Tính tổng các số ở cánh hoa 28 + 24 + 26 = 78 Bước 2: Chia tổng cho số cánh hoa (có 3 cánh) 78 : 3 = 26 Đáp số: Số ghi ở nhụy hoa thứ nhất là 26.
Hoa thứ hai (5 cánh: 17, 15, 19, 13, 21)
Cách giải:
Bước 1: Tính tổng các số ở cánh hoa 17 + 15 + 19 + 13 + 21 = 85 Bước 2: Chia tổng cho số cánh hoa (có 5 cánh) 85 : 5 = 17 Đáp số: Số ghi ở nhụy hoa thứ hai là 17.
Bài 2
Đề bài: Nhà bác Vân có 8 bao thóc tẻ cân nặng 400 kg và 4 bao thóc nếp cân nặng 224 kg. Hỏi trung bình mỗi bao thóc nhà bác Vân cân nặng bao nhiêu ki-lô-gam?
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính tổng số bao thóc 8 + 4 = 12 (bao) Bước 2: Tính tổng số ki-lô-gam thóc 400 + 224 = 624 (kg) Bước 3: Tính trung bình mỗi bao nặng bao nhiêu 624 : 12 = 52 (kg) Đáp số: 52 kg.
Cách 2: Viết gọn
Bài giải: Tổng số bao thóc nhà bác Vân có là: 8 + 4 = 12 (bao) Trung bình mỗi bao thóc cân nặng là: (400 + 224) : 12 = 52 (kg) Đáp số: 52 kg.
Bài 3
Đề bài: Ngày thứ nhất, Rô-bốt làm được 20 cái bánh giầy. Ngày thứ hai, Rô-bốt làm được nhiều hơn ngày thứ nhất 4 cái bánh. Hỏi trung bình mỗi ngày Rô-bốt làm được bao nhiêu cái bánh giầy?
Cách 1: Cách cơ bản
Bước 1: Tính số bánh ngày thứ hai 20 + 4 = 24 (cái bánh) Bước 2: Tính tổng số bánh hai ngày 20 + 24 = 44 (cái bánh) Bước 3: Tính trung bình mỗi ngày 44 : 2 = 22 (cái bánh) Đáp số: 22 cái bánh giầy.
Cách 2: Viết gọn
Bài giải: Ngày thứ hai Rô-bốt làm được số bánh là: 20 + 4 = 24 (cái bánh) Trung bình mỗi ngày Rô-bốt làm được số bánh là: (20 + 24) : 2 = 22 (cái bánh) Đáp số: 22 cái bánh giầy.
Bài 4
Đề bài: Quan sát tranh rồi trả lời câu hỏi.
Trong tranh:
- Nam nói: "Đó Nam đấy! Tớ gợi ý là trung bình cộng của hai số do tớ và Mai viết bằng 15."
- Rô-bốt hỏi: "Rô-bốt viết số gì vậy?"
- Rô-bốt cầm bảng ghi số 18.
- Câu hỏi: Rô-bốt đã viết số nào?
Cách giải:
Phân tích đề: - Rô-bốt viết số 18 (nhìn trên bảng Rô-bốt cầm) - Trung bình cộng của số Rô-bốt viết và số Mai viết bằng 15 - Cần tìm: Số Rô-bốt viết (đã biết là 18, nhưng đề hỏi xác nhận) Cách tính ngược: Gọi số Mai viết là M. Ta có: (18 + M) : 2 = 15 Suy ra: 18 + M = 15 × 2 = 30 Vậy: M = 30 - 18 = 12 Kiểm tra: (18 + 12) : 2 = 30 : 2 = 15 ✓ Đáp số: Rô-bốt đã viết số 18.
🎯 Ghi nhớ: - Muốn tìm số trung bình cộng của nhiều số, ta tính tổng của các số đó, rồi chia tổng đó cho số các số hạng. - Công thức: Trung bình cộng = Tổng các số : Số các số hạng