Giải KhoaHoc5_KNTT trang 24
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 24–25
Nguon: Khoa Hoc 5 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 24 – 25)
Bài 3: Sự biến đổi hoá học
Thí nghiệm 1: Đốt cháy que diêm
Đề bài: Đốt cháy que diêm rồi đặt vào đĩa. Thảo luận:
- Sau khi bị đốt cháy, que diêm đã biến đổi như thế nào?
- Que diêm còn giữ được màu sắc ban đầu không?
Lời giải
Sau khi bị đốt cháy, que diêm biến đổi như thế nào? Que diêm cháy thành than màu đen, cong queo lại. Đầu diêm và thân gỗ bị cháy, không còn nguyên vẹn như lúc đầu. Que diêm còn giữ màu sắc ban đầu không? Không. Lúc đầu que diêm màu vàng nâu (gỗ), sau khi cháy thì chuyển sang màu đen.
Vậy que diêm đã biến thành một chất khác (than), không thể trở lại như cũ.
Thí nghiệm 2: Đun nóng đường
Đề bài: Cho đường vào ống nghiệm, đun nóng trên ngọn lửa đèn cồn cho đến khi đường cháy đen. Thảo luận:
- Mô tả hiện tượng xảy ra.
- Dưới tác dụng của nhiệt, đường còn giữ được màu sắc, mùi, vị như ban đầu không?
- Em rút ra được kết luận gì sau hai thí nghiệm trên?
Lời giải
Mô tả hiện tượng: Khi đun nóng, đường trắng tan chảy ra, rồi chuyển dần sang màu vàng, màu nâu, cuối cùng cháy đen lại. Có mùi khét bốc lên. Đường còn giữ màu sắc, mùi, vị như ban đầu không? Không. Lúc đầu đường màu trắng, vị ngọt, không mùi. Sau khi đun, đường thành màu đen, có mùi khét và không còn ngọt nữa. Kết luận sau hai thí nghiệm: Khi bị đốt cháy hoặc đun nóng mạnh, que diêm và đường đã biến thành chất khác. Chất mới có màu sắc, mùi, vị khác hẳn ban đầu. Đó chính là sự biến đổi hoá học.
🎯 Ghi nhớ: Biến đổi hoá học xảy ra khi chất này biến đổi thành chất khác, thường thể hiện qua sự thay đổi về màu sắc, mùi, vị,...
Phần Đố em (Trang 25)
Câu hỏi: Trường hợp nào có sự biến đổi hoá học? Vì sao em biết?
Đề bài: Quan sát các hình 13 đến 18 và cho biết trường hợp nào có sự biến đổi hoá học.
Lời giải
Em xét từng hình:
| Hình | Trường hợp | Có biến đổi hoá học? | Vì sao |
|---|---|---|---|
| 13 | Bột mì, trứng, đường → nướng thành bánh | Có | Các nguyên liệu biến thành bánh, là chất mới có màu, mùi, vị khác hẳn |
| 14 | Giấy màu cắt, dán thành hoa | Không | Giấy chỉ thay đổi hình dạng, vẫn là giấy như cũ |
| 15 | Đinh sắt sáng → bị gỉ | Có | Sắt biến thành gỉ sắt màu nâu đỏ, là chất mới |
| 16 | Kem để ngoài → tan chảy | Không | Kem chỉ chuyển từ rắn sang lỏng, vẫn là kem |
| 17 | Khúc gỗ → cưa thành khúc nhỏ | Không | Gỗ chỉ bị chia nhỏ, vẫn là gỗ như cũ |
| 18 | Củi → cháy thành than | Có | Củi cháy biến thành than và tro, là chất khác |
Các trường hợp có sự biến đổi hoá học là: hình 13, hình 15 và hình 18. Vì ở những trường hợp này, chất ban đầu đã biến thành chất khác, có màu sắc, mùi, vị khác hẳn lúc đầu và không thể trở lại như cũ.
Câu hỏi: Tìm ví dụ về sự thay đổi trạng thái và sự biến đổi hoá học
Đề bài: Tìm các ví dụ có sự thay đổi trạng thái và sự biến đổi hoá học của chất mà em thường gặp. Chia sẻ với bạn.
Lời giải
Ví dụ về sự thay đổi trạng thái (chất chỉ đổi từ rắn sang lỏng, lỏng sang khí... nhưng vẫn là chất đó): - Nước đá tan thành nước, rồi nước sôi bốc thành hơi. - Cây nến đốt nóng chảy ra thành sáp lỏng, để nguội lại đông cứng. - Mỡ heo để lạnh thì đông, đun nóng thì tan ra. Ví dụ về sự biến đổi hoá học (chất biến thành chất khác): - Cơm để lâu bị thiu, đổi mùi. - Quả chuối chín rồi bị thâm đen. - Đốt giấy thành tro. - Sữa để lâu bị chua.
🎯 Ghi nhớ: - Sự biến đổi trạng thái: chất chỉ đổi hình dạng hoặc trạng thái (rắn, lỏng, khí) nhưng vẫn là chất cũ. - Sự biến đổi hoá học: chất biến thành chất khác, có màu sắc, mùi, vị khác và thường không trở lại được như ban đầu.