Giải KhoaHoc5_KNTT trang 34
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 34–35
Nguon: Khoa Hoc 5 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 34 – 35)
Bài 8: Vật dẫn điện và vật cách điện
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Dây dẫn điện trong lớp em làm bằng những vật liệu gì? Vì sao phải dùng các vật liệu đó?
Dây dẫn điện trong lớp gồm hai phần: - Phần lõi bên trong làm bằng đồng hoặc nhôm. Đây là kim loại cho dòng điện đi qua, nên điện mới chạy được tới bóng đèn, quạt máy. - Phần vỏ bọc bên ngoài làm bằng nhựa. Nhựa không cho dòng điện đi qua, giúp che chở để chúng ta không bị điện giật khi chạm vào dây. Người ta dùng các vật liệu đó để vừa dẫn được điện, vừa an toàn cho người dùng.
1. Vật dẫn điện và vật cách điện
Phần thí nghiệm với thìa
Đề bài: Đề xuất thí nghiệm kiểm tra thìa bằng sắt hoặc nhôm, thìa bằng nhựa có dẫn điện hay không. Tiến hành làm thí nghiệm kiểm tra đề xuất.
Cách làm
Em lắp mạch điện gồm: pin, bóng đèn, công tắc và dây nối, để hở hai đầu dây. Bước 1: Kẹp thìa sắt (hoặc nhôm) vào giữa hai đầu dây hở. Đóng công tắc và quan sát bóng đèn. Bước 2: Thay thìa sắt bằng thìa nhựa. Đóng công tắc và quan sát bóng đèn. Bước 3: So sánh hai lần thí nghiệm để xem khi nào đèn sáng, khi nào đèn không sáng.
Thảo luận
Câu 1: Trong mạch điện có thìa sắt hoặc thìa nhôm, khi đóng công tắc thì có dòng điện trong mạch không? Vì sao em biết?
Có dòng điện trong mạch. Em biết vì khi đóng công tắc, bóng đèn sáng. Đèn sáng chứng tỏ dòng điện chạy qua thìa sắt (hoặc thìa nhôm).
Câu 2: Trong mạch điện có thìa nhựa, khi đóng công tắc thì có dòng điện trong mạch không? Vì sao em biết?
Không có dòng điện trong mạch. Em biết vì khi đóng công tắc, bóng đèn không sáng. Đèn không sáng chứng tỏ dòng điện không chạy qua thìa nhựa.
Câu 3: Những vật làm bằng nhôm, nhựa, sắt là vật dẫn điện hay vật cách điện?
- Vật làm bằng nhôm và sắt là vật dẫn điện (cho dòng điện đi qua). - Vật làm bằng nhựa là vật cách điện (không cho dòng điện đi qua).
⚠️ Lưu ý an toàn: Không nối trực tiếp hai cực của pin với nhau.
Bài tập: Hoàn thành bảng
Đề bài: Tiến hành thí nghiệm để xác định mỗi vật trong các hình dưới đây là vật dẫn điện hay vật cách điện và hoàn thành bảng theo gợi ý.
Các vật cần kiểm tra:
- 2a: Chìa khoá đồng
- 2b: Giấy
- 2c: Đinh sắt
- 2d: Thước nhựa
Em làm thí nghiệm giống như với thìa: kẹp từng vật vào hai đầu dây hở rồi đóng công tắc. Nếu đèn sáng thì vật dẫn điện, nếu đèn không sáng thì vật cách điện.
Kết quả điền vào bảng:
| Vật | Dẫn điện | Cách điện |
|---|---|---|
| Đinh sắt | Có | Không |
| Chìa khoá đồng | Có | Không |
| Giấy | Không | Có |
| Thước nhựa | Không | Có |
Giải thích: - Chìa khoá đồng và đinh sắt làm bằng kim loại nên dẫn điện (đèn sáng). - Giấy và thước nhựa không phải kim loại nên cách điện (đèn không sáng).
Bài tập vận dụng
Đề bài: Tìm hiểu một số vật dụng trong nhà, lớp học của em và cho biết trong các vật dụng đó, bộ phận nào dẫn điện, bộ phận nào cách điện. Vì sao?
Em quan sát các đồ vật quen thuộc: - Phích cắm điện: Hai chân kim loại là bộ phận dẫn điện vì làm bằng đồng. Phần nhựa cầm tay là bộ phận cách điện để tay không bị giật. - Bóng đèn: Đầu kim loại và dây tóc bên trong dẫn điện. Phần vỏ thuỷ tinh cách điện. - Kéo: Lưỡi kéo bằng sắt là bộ phận dẫn điện. Tay cầm bọc nhựa là bộ phận cách điện. - Tua vít sửa điện: Phần thân kim loại dẫn điện, cán nhựa cách điện giúp cầm an toàn. Người ta làm như vậy để máy móc hoạt động được mà người dùng vẫn an toàn, không bị điện giật.
Kiến thức cần nhớ: Các vật làm bằng đồng, sắt, nhôm,… cho dòng điện đi qua là vật dẫn điện. Các vật làm bằng nhựa, giấy, gỗ,… không cho dòng điện đi qua là vật cách điện.
🎯 Ghi nhớ: Kim loại (đồng, sắt, nhôm) dẫn điện. Nhựa, giấy, gỗ cách điện. Dây điện có lõi kim loại để dẫn điện và vỏ nhựa để bảo vệ an toàn. Tuyệt đối không nối trực tiếp hai cực của pin.