Giải KhoaHoc5_KNTT trang 36
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 36–37
Chào các em! Hai trang này thuộc sách Khoa học 5 (bộ Chân trời sáng tạo). Lưu ý nhỏ: số trang in ở góc sách là 34 và 35, nhưng cô vẫn giữ tiêu đề theo yêu cầu nhé. Cô sẽ cùng các em đi qua từng phần.
Bài: Ứng dụng vật dẫn điện, vật cách điện (trang 34)
Tóm tắt lý thuyết
- Vật dẫn điện: cho dòng điện đi qua (kim loại như đồng, sắt, nhôm). Dùng để nối các bộ phận trong mạch điện, dẫn điện từ nguồn đến thiết bị, máy móc.
- Vật cách điện: không cho dòng điện đi qua (nhựa, cao su, sứ, gỗ khô). Dùng để ngăn cách dòng điện với bên ngoài, đảm bảo an toàn khi sử dụng điện.
Câu hỏi: Quan sát các vật dụng và cho biết bộ phận được đánh dấu làm bằng vật dẫn điện hay vật cách điện? Giải thích vì sao.
Cô lập bảng cho dễ theo dõi:
| Hình | Vật dụng | Bộ phận | Loại vật liệu | Vì sao |
|---|---|---|---|---|
| 3 | Phích cắm điện | a – phần vỏ/dây bọc | Vật cách điện (nhựa) | Để tay người cầm không bị điện giật |
| 3 | Phích cắm điện | b – hai chân cắm | Vật dẫn điện (kim loại) | Để dẫn điện từ ổ cắm vào thiết bị |
| 4 | Dây điện | a – lõi dây | Vật dẫn điện (đồng) | Dẫn dòng điện đi trong dây |
| 4 | Dây điện | b, c – vỏ bọc dây | Vật cách điện (nhựa) | Bọc bên ngoài để an toàn, tránh chạm chập |
| 5 | Ấm đun nước | a – thân ấm/phần dẫn nhiệt | Vật dẫn điện (kim loại) | Dẫn điện làm nóng nước |
| 5 | Ấm đun nước | b – dây nguồn/phần vỏ tay cầm | Vật cách điện (nhựa) | Để cầm nắm an toàn |
| 6 | Bàn là (bàn ủi) | a – tay cầm | Vật cách điện (nhựa) | Cầm khi ủi không bị điện giật, không bị nóng |
| 6 | Bàn là | b – chân phích cắm/đế kim loại | Vật dẫn điện | Dẫn điện cho bàn là hoạt động |
Quy luật chung để em nhớ: phần tiếp xúc với điện thì làm bằng vật dẫn điện, phần tiếp xúc với tay người thì làm bằng vật cách điện.
Xử lí tình huống
Đề: Em sẽ trả lời các bạn như thế nào trong mỗi tình huống?
Hình 7 – "Bố ơi, vì sao bố sử dụng găng tay vậy?"
- Trả lời: Bố mang găng tay cao su vì cao su là vật cách điện. Khi sửa chữa điện, găng tay ngăn dòng điện truyền vào cơ thể, giúp bố không bị điện giật, đảm bảo an toàn.
Hình 8 – "Con đố mẹ, vì sao các nút bấm của quạt điện được làm bằng nhựa?"
- Trả lời: Vì nhựa là vật cách điện. Khi tay ta bấm nút, nhựa ngăn không cho dòng điện truyền ra ngoài chạm vào tay, nên ta bấm nút an toàn, không bị điện giật.
Bài 9: Sử dụng năng lượng điện (trang 35)
Mục tiêu bài học
- Một số quy tắc cơ bản về an toàn điện trong những tình huống thường gặp.
- Những việc làm để tiết kiệm năng lượng điện ở trường và ở nhà.
Câu hỏi mở đầu: Vì sao thợ điện sử dụng ủng cao su và găng tay cao su bảo hộ khi làm việc (hình 1)?
Trả lời: Vì cao su là vật cách điện. Ủng và găng tay cao su ngăn dòng điện truyền qua cơ thể thợ điện xuống đất, giúp họ tránh bị điện giật khi làm việc với điện cao thế hay sửa chữa đường dây.
Phần 1: An toàn điện
Đề: Quan sát các tình huống và cho biết tình huống nào an toàn, tình huống nào không an toàn. Vì sao?
| Hình | Tình huống | Đánh giá | Vì sao |
|---|---|---|---|
| 2 | Bạn nhỏ dùng vật/que chọc vào ổ điện | Không an toàn | Dễ bị điện giật rất nguy hiểm |
| 3 | Dùng tay/vật ẩm cắm – rút phích vào ổ điện sai cách | Không an toàn | Có thể bị điện giật, chập điện |
| 4 | Lau tóc khô trước khi dùng máy sấy | An toàn | Tay/tóc ướt dễ dẫn điện, gây giật |
| 5 | Thả diều gần đường dây điện cao thế | Không an toàn | Diều vướng dây điện gây giật, cháy nổ |
| 6 | Đùa nghịch gần trạm biến áp | Không an toàn | Điện áp rất cao, cực kỳ nguy hiểm |
| 7 | Thấy dây điện hỏng, gọi ngay bố mẹ để sửa | An toàn | Không tự ý sửa, báo người lớn xử lí đúng cách |
Câu hỏi: Kể các tình huống an toàn và không an toàn khác khi sử dụng điện.
Gợi ý của cô:
- An toàn: rút phích cắm khi không dùng thiết bị; tay khô ráo khi chạm công tắc; dùng ổ cắm có nắp che; tắt điện trước khi vệ sinh thiết bị.
- Không an toàn: cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ; dùng thiết bị điện có dây bị hở; chạm vào ổ điện khi tay ướt; phơi quần áo lên dây điện.
Câu hỏi: Nêu một số quy tắc cơ bản về an toàn điện.
Một số quy tắc em cần nhớ:
- Không chọc, cắm vật lạ vào ổ điện.
- Không chạm vào ổ điện, công tắc, thiết bị điện khi tay ướt.
- Không thả diều, chơi gần đường dây điện và trạm biến áp.
- Không tự ý sửa chữa điện; thấy hỏng phải báo người lớn.
- Rút phích cắm khi không sử dụng và khi vệ sinh thiết bị.
Tóm lại, hai trang này giúp em hiểu: vật dẫn điện và vật cách điện dùng ở đâu trên đồ dùng, và những quy tắc giữ an toàn khi dùng điện. Nếu em muốn cô soạn thêm phần "tiết kiệm điện" của Bài 9 ở trang sau thì cứ gửi ảnh nhé!