Giải KhoaHoc5_KNTT trang 18
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Khoa Há»c · Trang 18–19
Nguon: Khoa Hoc 5 - Ket Noi Tri Thuc Voi Cuoc Song (trang 18 – 19)
Bài 3: Hỗn hợp và dung dịch
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Em đã bao giờ pha nước muối để súc miệng chưa? Em pha nước muối như thế nào?
Em lấy một ít muối ăn cho vào cốc nước ấm. Sau đó em khuấy đều cho muối tan hết trong nước. Vậy là em đã có cốc nước muối để súc miệng.
1. Hỗn hợp và dung dịch
Thí nghiệm 1a: Tạo hỗn hợp gia vị
Đề bài (Thảo luận): Hỗn hợp gia vị trên có những chất nào và có vị gì? So sánh vị của hỗn hợp đó với vị của từng chất ban đầu.
Hỗn hợp gia vị gồm ba chất: muối, đường và tiêu bột. Vị của hỗn hợp: vừa mặn (của muối), vừa ngọt (của đường), vừa cay thơm (của tiêu). So sánh: Hỗn hợp có cả ba vị cùng lúc. Còn từng chất ban đầu chỉ có một vị riêng: - Muối: chỉ mặn - Đường: chỉ ngọt - Tiêu: chỉ cay thơm Khi trộn lại, mỗi chất vẫn giữ vị riêng của mình, không mất đi.
Thí nghiệm 1b: Tạo hỗn hợp nước - cát
Đề bài (Thảo luận):
- Em có nhìn thấy từng chất trong hỗn hợp vừa tạo thành không?
- So sánh màu sắc của các chất trong hỗn hợp tạo thành với màu sắc của các chất ban đầu.
Em vẫn nhìn thấy rõ từng chất trong cốc. Cát lắng xuống đáy, còn nước ở phía trên. So sánh màu sắc: Màu của cát và màu của nước trong hỗn hợp vẫn giống y như lúc ban đầu. Cát vẫn có màu cát, nước vẫn trong. Cát không tan trong nước.
Đố em (1)
Đề bài: Đất có phải là hỗn hợp không? Vì sao?
Đất là một hỗn hợp. Vì đất được tạo thành từ nhiều chất trộn lẫn với nhau, như: cát, đá nhỏ, mùn (lá cây mục), nước và không khí. Mỗi chất trong đất vẫn giữ tính chất riêng của nó.
Thí nghiệm 2: Tạo dung dịch nước đường
Đề bài (Thảo luận):
- Em có nhìn thấy từng chất trong hỗn hợp nước đường không?
- Hỗn hợp trên gọi là dung dịch. Theo em, dung dịch được tạo thành khi nào?
Em không nhìn thấy từng chất nữa. Đường đã tan hết vào nước, hai chất hòa lẫn thành một, nhìn rất đều và trong. Dung dịch được tạo thành khi một chất rắn (hoặc chất lỏng) tan hoàn toàn vào một chất lỏng, tạo thành một hỗn hợp đều, không còn nhìn thấy từng chất riêng.
Đố em (2)
Đề bài: Trong ba cốc dưới đây, cốc nào đựng dung dịch? Cốc nào đựng hỗn hợp? Giải thích.
(Cốc 8: nước đường; Cốc 9: nước cam; Cốc 10: nước có dầu ăn)
| Cốc | Là gì | Giải thích | |---|---|---| | Cốc 8 (nước đường) | Dung dịch | Đường tan hết vào nước, hòa thành một, không nhìn thấy đường riêng | | Cốc 9 (nước cam) | Hỗn hợp | Còn nhìn thấy tép cam, bã cam lẫn trong nước | | Cốc 10 (nước có dầu ăn) | Hỗn hợp | Dầu ăn không tan trong nước, nổi riêng thành một lớp | Tóm lại: Chỉ cốc nước đường là dung dịch (chất tan hết). Hai cốc còn lại là hỗn hợp (vẫn thấy chất riêng).
Cùng thảo luận
Đề bài:
- Kể tên một số hỗn hợp, dung dịch mà em và gia đình thường sử dụng hằng ngày.
- Hoàn thành bảng theo gợi ý và chia sẻ với bạn.
Một số hỗn hợp, dung dịch hay dùng ở nhà: - Hỗn hợp: muối vừng, gạo lẫn tấm, nước cam, canh rau - Dung dịch: nước muối, nước đường, nước chanh, giấm
Bảng hoàn thành (gợi ý):
| STT | Tên | Hỗn hợp | Dung dịch | Thành phần |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Muối vừng | ✓ | Muối, gia vị và vừng | |
| 2 | Nước muối | ✓ | ✓ | Nước và muối |
| 3 | Nước chanh đường | ✓ | ✓ | Nước, chanh và đường |
| 4 | Nước có dầu ăn | ✓ | Nước và dầu ăn |
(Lưu ý: Mọi dung dịch cũng là một hỗn hợp đồng nhất, nên ô "Hỗn hợp" và "Dung dịch" có thể cùng đánh dấu như mẫu nước muối.)
🎯 Ghi nhớ: - Hỗn hợp được tạo thành khi hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau. Trong hỗn hợp, mỗi chất vẫn giữ nguyên tính chất của nó. - Dung dịch được tạo thành khi có hai chất lỏng, hoặc chất lỏng và chất rắn, hòa tan hoàn toàn vào nhau thành một hỗn hợp đồng nhất (đều như một).