Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 33
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 33–34
📖 PHẦN ĐỌC HIỂU – Bài thơ "Thư của bố"
Câu 1
Đề bài: Ở khổ thơ thứ nhất, bạn nhỏ đã chia sẻ điều gì?
#### Cách giải Ở khổ thơ thứ nhất, bạn nhỏ chia sẻ về cuộc sống ở nhà khi vắng bố: - Bạn nhỏ đã lớn lên và quen với việc vắng bố ở nhà. - Hai mẹ con sống cùng nhau, căn nhà có một phòng cũng thấy trống vắng. - Bạn nhỏ luôn mong đợi những lá thư bố gửi về từ biển xa. - Trong thư có hương vị mặn mòi của biển khơi xa xôi.
Câu 2
Đề bài: Những chi tiết nào cho thấy bố bạn nhỏ phải vượt qua nhiều khó khăn, vất vả để bảo vệ biển đảo của Tổ quốc?
#### Cách giải Những chi tiết cho thấy bố bạn nhỏ phải vượt qua nhiều khó khăn, vất vả: - "Cơn bão chờ phía trước" → bố phải đối mặt với bão tố giữa biển khơi. - "Dải đá ngầm, thăm thẳm nước đen" → vùng biển nguy hiểm, sâu thẳm. - "Nhịp bước khẩn trương khi khẩu lệnh vang lên" → luôn sẵn sàng làm nhiệm vụ. - "Mắt dõi theo vệt ra-đa rà quét" → canh gác không ngừng nghỉ. - "Áo đọng muối khô, da nhuộm mùi nắng khét" → dầm mưa dãi nắng giữa biển.
Câu 3
Đề bài: Theo em, vì sao trong thư bố bạn nhỏ không kể về những khó khăn, vất vả của mình?
#### Cách giải Trong thư, bố bạn nhỏ không kể về những khó khăn, vất vả của mình vì: - Bố không muốn vợ con ở nhà phải lo lắng, buồn phiền cho mình. - Bố muốn dành những lời thư cho tình yêu thương, nỗi nhớ gia đình. - Bố là người dũng cảm, mạnh mẽ, coi việc bảo vệ biển đảo là nhiệm vụ thiêng liêng nên không muốn than vãn. - Bố muốn mẹ con ở nhà luôn an tâm, vui vẻ.
Câu 4
Đề bài: Bạn nhỏ đã thể hiện tình cảm của mình đối với bố qua những hành động, việc làm nào? Em chọn ý nào dưới đây? Vì sao?
A. Làm quen với cuộc sống vắng bố.
B. Mong đợi những lá thư của bố.
C. Hiểu được cả những điều bố chưa viết trong thư.
#### Cách giải Em chọn ý C. Hiểu được cả những điều bố chưa viết trong thư. Vì sao em chọn ý C: - Bạn nhỏ rất yêu thương và thấu hiểu bố sâu sắc. - Dù bố không kể về khó khăn, vất vả, bạn nhỏ vẫn cảm nhận được nơi bố đang làm nhiệm vụ đầy gian khổ và nguy hiểm. - Bạn nhỏ hiểu được sự hi sinh thầm lặng của bố để bảo vệ biển đảo Tổ quốc. - Điều đó cho thấy tình cảm gắn bó, yêu thương rất lớn của bạn nhỏ dành cho bố. (Cả ba ý A, B, C đều thể hiện tình cảm với bố, nhưng ý C thể hiện tình cảm sâu sắc và trưởng thành nhất.)
Câu 5
Đề bài: Hai dòng thơ "Nơi đầu sóng, sẵn sàng nghênh chiến/ Vẫn dịu dàng, êm ái lá thư xanh…" cho em hiểu điều gì về người lính biển?
#### Cách giải Hai dòng thơ cho em hiểu về người lính biển: - Mạnh mẽ, dũng cảm: Nơi đầu sóng ngọn gió, các chú luôn sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc. - Dịu dàng, giàu tình cảm: Dù làm nhiệm vụ gian khổ, các chú vẫn dành tình yêu thương ấm áp cho gia đình qua những lá thư xanh. - Người lính biển vừa là người chiến sĩ kiên cường, vừa là người chồng, người cha hết lòng yêu thương vợ con.
Câu * (Dấu sao)
Đề bài: Học thuộc lòng 12 dòng thơ đầu (hoặc cả bài thơ).
#### Cách giải Em hãy đọc đi đọc lại 12 dòng thơ đầu nhiều lần để học thuộc lòng: Con lớn lên, quen vắng bố trong nhà Hai mẹ con, nhà một phòng cũng trống Chỉ mong đợi những lá thư gió lộng Và mặn mòi hương biển xa xôi… Nghe êm đềm sóng lặng lững lờ trôi Thấy đàn cá heo giỡn đùa mặt nước. Thư không kể về cơn bão chờ phía trước, Dải đá ngầm, thăm thẳm nước đen. Nhịp bước khẩn trương khi khẩu lệnh vang lên, Mắt dõi theo vệt ra-đa rà quét, Áo đọng muối khô, da nhuộm mùi nắng khét,… Thư chỉ nói về nỗi nhớ với thương yêu… Mẹo học thuộc: Đọc theo từng khổ thơ, chú ý nhịp điệu và hình ảnh để dễ nhớ.
✏️ PHẦN LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Câu 1
Đề bài: Xếp các từ in đậm trong đoạn thơ dưới đây vào nhóm thích hợp.
Con lớn lên, quen vắng bố trong nhà
Hai mẹ con, nhà một phòng cũng trống
Chỉ mong đợi những lá thư gió lộng
Và mặn mòi hương biển xa xôi…
Nghe êm đềm sóng lặng lững lờ trôi
Thấy đàn cá heo giỡn đùa mặt nước.
#### Cách giải Em xếp các từ in đậm vào hai nhóm như sau: | Nhóm | Các từ | |------|--------| | Động từ (chỉ hoạt động) | mong đợi, giỡn đùa | | Tính từ (chỉ đặc điểm, tính chất) | trống, xa xôi, êm đềm | Giải thích cách xếp: - mong đợi, giỡn đùa: chỉ hoạt động → là động từ. - trống, xa xôi, êm đềm: chỉ đặc điểm, trạng thái của sự vật → là tính từ.
Câu 2
Đề bài: Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ in đậm ở bài tập 1.
#### Cách giải Em tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ in đậm: | Từ in đậm | Từ đồng nghĩa | |-----------|---------------| | trống | vắng, trống vắng, trống trải | | mong đợi | trông đợi, mong chờ, ngóng trông | | xa xôi | xa xăm, xa thẳm, xa vời | | êm đềm | êm ả, êm dịu, yên ả | | giỡn đùa | nô đùa, đùa giỡn, vui đùa |
Câu 3
Đề bài: Viết 1 – 2 câu ghép về bạn nhỏ trong bài thơ Thư của bố, trong đó có sử dụng kết từ để nối các vế câu.
#### Cách giải Em viết câu ghép có sử dụng kết từ (in đậm): Câu ghép 1: Bạn nhỏ tuy còn ít tuổi nhưng đã rất thấu hiểu nỗi vất vả của bố nơi đảo xa. → Kết từ: tuy… nhưng… (chỉ quan hệ tương phản) Câu ghép 2: Vì bố làm nhiệm vụ ở ngoài đảo xa nên bạn nhỏ luôn mong đợi những lá thư của bố. → Kết từ: vì… nên… (chỉ quan hệ nguyên nhân – kết quả)
📝 PHẦN VIẾT – Viết bài văn tả người (Bài viết số 1)
Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
- Đề 1: Viết bài văn tả một người thân trong gia đình em.
- Đề 2: Viết bài văn tả một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp.
Câu 1
Đề bài: Dựa vào dàn ý đã lập trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết bài văn theo yêu cầu của đề bài đã chọn.
#### Bài tham khảo (Đề 1: Tả mẹ của em) Trong gia đình, người em yêu thương nhất chính là mẹ. Mẹ là người luôn dành cho em những điều tốt đẹp và dịu dàng nhất. Mẹ em năm nay ngoài ba mươi tuổi. Dáng người mẹ nhỏ nhắn, thanh mảnh như một cành liễu mềm mại. Mái tóc mẹ đen dài, óng mượt, mỗi khi mẹ xõa tóc, em thấy như có dòng suối đêm đang chảy. Khuôn mặt mẹ trái xoan, nước da trắng hồng. Đôi mắt mẹ to, đen láy, ánh nhìn lúc nào cũng ấm áp như tia nắng mùa xuân. Nụ cười của mẹ rất tươi, để lộ hàm răng trắng đều như hạt bắp. Đôi bàn tay mẹ tuy gầy nhưng khéo léo, đã nấu cho em biết bao bữa cơm ngon. Mẹ em là một cô giáo dạy tiểu học. Mỗi buổi sáng, mẹ dậy từ rất sớm để nấu ăn cho cả nhà rồi vội vã đến trường. Tối về, mẹ lại cặm cụi soạn bài, chấm bài cho học sinh. Dù bận rộn nhưng mẹ vẫn luôn quan tâm đến em. Mỗi tối, mẹ thường ngồi bên cạnh hướng dẫn em học bài, kể cho em nghe những câu chuyện thú vị. Khi em ốm, mẹ thức trắng đêm chăm sóc, lo lắng cho em. Em yêu mẹ vô cùng. Em sẽ cố gắng học thật giỏi, ngoan ngoãn để mẹ luôn vui lòng. Mẹ chính là vầng dương ấm áp soi sáng cuộc đời em. Lưu ý khi viết bài: - Tập trung tả những nét nổi bật làm nên vẻ riêng của người được tả. - Kết hợp tả với bộc lộ cảm nghĩ về người đó. - Sử dụng từ ngữ gợi tả và biện pháp so sánh để bài văn sinh động.
Câu 2
Đề bài: Đọc soát và chỉnh sửa bài viết.
#### Cách giải a. Tự nhận xét bài làm theo những yêu cầu: | Tiêu chí | Cách kiểm tra | |----------|---------------| | Trình tự sắp xếp ý | Bài có đủ 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài. Các ý theo thứ tự hợp lí (tả ngoại hình → tả hoạt động, tính tình). | | Chi tiết miêu tả | Đã nêu được nét nổi bật riêng của nhân vật (vóc dáng, mái tóc, đôi mắt, nụ cười, công việc…). | | Bộc lộ tình cảm | Đã thể hiện được tình yêu thương, kính trọng dành cho người được tả. | | Cách dùng từ, viết câu | Có sử dụng so sánh ("như cành liễu", "như dòng suối đêm"…) để tạo sức hút. | b. Chỉnh sửa lỗi (nếu có): - Đọc lại toàn bài, kiểm tra lỗi chính tả (ví dụ: dấu thanh, viết hoa). - Sửa các câu lủng củng, dài dòng cho gọn rõ. - Bổ sung từ ngữ gợi tả nếu thấy bài còn khô khan. - Kiểm tra dấu câu (dấu chấm, dấu phẩy) đặt đúng chỗ.
🎯 Ghi nhớ: - Đọc hiểu: Bài thơ Thư của bố ca ngợi người lính biển vừa kiên cường, dũng cảm bảo vệ Tổ quốc, vừa dịu dàng, yêu thương gia đình. Người con tuy còn nhỏ nhưng đã thấu hiểu sâu sắc nỗi vất vả của bố. - Luyện từ và câu: Phân biệt động từ (chỉ hoạt động) và tính từ (chỉ đặc điểm); biết dùng kết từ (vì… nên, tuy… nhưng, nếu… thì…) để nối các vế trong câu ghép. - Viết: Bài văn tả người cần tả nét nổi bật riêng, kết hợp bộc lộ cảm xúc và sử dụng biện pháp so sánh để bài văn sinh động, hấp dẫn.