Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 31
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 31–32
Hai trang này nằm cuối Bài 5 (phần Luyện viết đoạn văn tả người) và mở đầu Bài 6 "Thư của bố". Cô sẽ giúp các em đọc – hiểu và làm tất cả bài tập nhé.
Phần đọc đoạn văn mẫu (Luyện tập tả người)
Trang sách đưa ra ba đoạn văn mẫu (a, b, c) tả ba người khác nhau, kèm các câu hỏi gợi ý phân tích.
Tóm tắt nội dung ba đoạn văn
| Đoạn | Người được tả | Nội dung chính |
|---|---|---|
| a | Ông (người dân chài xưa) | Ông quen dùng tiếng "hầy" để hô chèo thuyền, ra hiệu bằng mắt và tay; thói quen đó theo ông cả khi ở nhà |
| b | Bà ngoại | Ngoại mừng vui đón cháu, để dành những trái cây sà thấp cho cháu tự hái |
| c | Chị Hà | Đoàn viên thanh niên đến giúp xã chống úng, xinh tươi, vui vẻ, sôi nổi |
Bài 1: Đọc các đoạn văn và trả lời câu hỏi
Câu hỏi 1: Người được tả trong mỗi đoạn văn là ai?
- Đoạn a: tả ông (một người dân chài, có thói quen dùng tiếng "hầy" và ra hiệu bằng mắt, bằng tay).
- Đoạn b: tả bà ngoại của bạn nhỏ.
- Đoạn c: tả chị Hà – một thành viên trong đoàn thanh niên của huyện đến giúp xã chống úng.
Câu hỏi 2: Những từ ngữ nào làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động của người đó?
Đoạn a (tả hoạt động, thói quen của ông):
- "dùng tiếng hầy", "tiếng hô chèo thuyền"
- "ra hiệu bằng mắt và bằng tay"
- "nói theo cách đó"
→ Các từ ngữ này làm nổi bật thói quen, cách giao tiếp đặc biệt của ông.
Đoạn b (tả ngoại hình và hoạt động của ngoại):
- "lập cập chạy ra cửa", "dang hai tay đón tôi ngả vào"
- "mừng vui đến nỗi không ngăn được những giọt nước mắt"
- "đôi má nhăn nheo"
- "ôm chặt tôi vào lòng", "dẫn tôi ra sau vườn"
→ Vừa tả ngoại hình (má nhăn nheo) vừa tả hành động đầy yêu thương của ngoại.
Đoạn c (tả ngoại hình và tính cách chị Hà):
- "xinh tươi", "nước da trắng", "môi hồng"
- "tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược"
- "vài nốt tàn nhang", "gò má đỏ ửng"
- "cười nói nhiều", "tính chị vốn sôi nổi", "hào hứng"
→ Làm nổi bật vẻ đẹp tươi tắn và tính cách vui vẻ, sôi nổi của chị Hà.
Câu hỏi 3: Trong mỗi đoạn văn, chi tiết nào gây ấn tượng với em?
Đây là câu hỏi nêu cảm nhận riêng, các em chọn theo ý mình. Cô gợi ý:
- Đoạn a: ấn tượng với chi tiết "ở nhà, ông cũng nói theo cách đó. Dần dần, con cháu cũng quen" – cho thấy thói quen nghề biển đã ngấm sâu vào con người ông.
- Đoạn b: ấn tượng với chi tiết "ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống như thế cho tôi về hái" – thể hiện tình yêu thương lặng lẽ, tinh tế của ngoại dành cho cháu.
- Đoạn c: ấn tượng với hình ảnh so sánh "tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược" – một cách tả độc đáo, ngộ nghĩnh, dễ hình dung.
Bài 2: Viết đoạn văn tả người thân
Đề bài: Dựa vào dàn ý trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết đoạn văn tả một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp.
Gợi ý cách viết và đoạn văn mẫu:
Trong gia đình, người em yêu quý nhất là bà nội. Năm nay bà đã ngoài bảy mươi tuổi. Dáng bà nhỏ nhắn, lưng hơi còng vì những năm tháng vất vả. Mái tóc bà bạc trắng, lúc nào cũng được búi gọn gàng phía sau. Khuôn mặt bà hiền từ, đôi mắt đã mờ đục nhưng luôn ánh lên vẻ ấm áp mỗi khi nhìn con cháu. Đôi bàn tay bà gầy guộc, gân guốc nhưng rất khéo léo, vẫn ngày ngày chăm sóc vườn rau, têm những miếng trầu cánh phượng. Bà thương con cháu hết mực, hễ em đi học về là bà đã chuẩn bị sẵn quà bánh. Mỗi tối, bà thường kể cho em nghe những câu chuyện cổ tích thú vị. Em mong bà luôn mạnh khỏe để sống vui bên gia đình thật lâu.
Lưu ý khi viết:
- Có câu mở đoạn giới thiệu người được tả.
- Tả kết hợp ngoại hình + hoạt động, tính cách.
- Bộc lộ tình cảm của em với người đó.
- Có câu kết đoạn.
Phần Vận dụng (hoạt động ở nhà)
Bài 1: Làm một sản phẩm (viết thiệp, vẽ tranh,...) tặng người thân hoặc người bạn mà em yêu quý. Chia sẻ với người nhận điều em muốn thể hiện qua sản phẩm đó.
→ Đây là hoạt động thực hành ở nhà. Em hãy tự tay làm một tấm thiệp hoặc bức tranh, ghi lời chúc/lời cảm ơn, rồi tặng và nói lời yêu thương với người nhận.
Bài 2: Tìm đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống (những việc làm thể hiện sự tận tâm với công việc; tình cảm yêu thương, sự quan tâm trong gia đình, cộng đồng;...).
→ Em có thể tìm các bài thơ như: "Mẹ" của Trần Quốc Minh, "Hạt gạo làng ta" (Trần Đăng Khoa), "Chú bộ đội hành quân trong mưa",... Đọc và ghi lại những câu thơ em thích.
Bài 6: THƯ CỦA BỐ (mở đầu bài đọc mới)
Phần khởi động
Câu hỏi: Nói điều em biết về những người lính đang làm nhiệm vụ bảo vệ biển đảo của Tổ quốc.
Gợi ý trả lời:
- Các chú bộ đội hải quân ngày đêm canh giữ vùng biển, vùng trời của Tổ quốc, dù sống xa đất liền và phải chịu nhiều khó khăn, gian khổ.
- Các chú phải đối mặt với sóng to, gió lớn, bão tố và nỗi nhớ nhà.
- Nhờ có các chú, biển đảo quê hương được giữ vững, người dân được sống bình yên. Em rất biết ơn và khâm phục các chú.
Bài thơ "Thư của bố" (đoạn đầu)
Con lớn lên, quen vắng bố trong nhà Hai mẹ con, nhà một phòng cũng trống Chỉ mong đợi những lá thư gió lộng Và mặn mòi hương biển xa xôi… Nghe êm đềm sóng lặng lững lờ trôi, Thấy đàn cá heo giỡn đùa mặt nước.
Cảm nhận ban đầu: Đoạn thơ cho thấy nỗi nhớ và niềm mong đợi của hai mẹ con dành cho người bố đang làm nhiệm vụ ngoài biển khơi. Những lá thư của bố mang theo cả "hương biển xa xôi", giúp con cảm nhận được cuộc sống của bố nơi đảo xa.
Một lưu ý nhỏ: số trang in trên ảnh là 29 và 30, hơi lệch so với "trang 31–32" em ghi. Nếu em cần cô giải đúng theo số trang khác thì gửi lại ảnh giúp cô nhé.