Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 41
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 41–42
Chào các em! Hai trang này nằm trong bài đọc kể về nhân vật Mát và "Trang trại rừng", kèm phần Luyện từ và câu cùng phần Viết. Cô sẽ cùng các em đọc kĩ và giải từng phần nhé.
Tóm tắt nội dung đoạn đọc
Đoạn cuối câu chuyện kể về Mát:
- Trang trại bị cháy, cây cối thiêu rụi khiến Mát đau xót, kiệt sức và ngất đi.
- Khi tỉnh dậy, Mát buồn bã, tuyệt vọng. Một bà lão động viên: "Cây bị thiêu cháy thì trồng lại là được. Cậu còn trẻ mà!".
- Nghe vậy, Mát bừng tỉnh, quyết tâm khôi phục trang trại. Anh nảy ra ý tưởng bán những thân cây cháy thành than củi để lấy tiền mua cây giống.
- Nhiều năm sau, trang trại xanh mướt trở lại, được mọi người gọi là "Rừng của Mát".
Bài học: lòng kiên trì, ý chí vượt khó và tình yêu lao động sẽ giúp con người làm lại từ đầu.
Phần Đọc hiểu
Câu 1: Hãy giới thiệu về "Trang trại rừng" và sự gắn bó của Mát với trang trại.
Gợi ý trả lời:
"Trang trại rừng" là nơi ông của Mát đã gây dựng, trồng rất nhiều loại cây. Chính tại đây, dưới sự chỉ dạy của ông, Mát đã học và nhớ được tên cùng đặc tính của nhiều loại cây. Mát gắn bó sâu sắc với trang trại: đó không chỉ là tài sản mà còn là kỉ niệm với ông, là lời hứa mà Mát muốn thực hiện. Vì thế Mát yêu quý và coi việc chăm sóc trang trại là trách nhiệm thiêng liêng.
Câu 2: Sự việc gì đã xảy ra với trang trại? Điều đó khiến Mát rơi vào tình trạng như thế nào?
- Sự việc: Trang trại bị cháy, toàn bộ cây cối bị thiêu rụi.
- Tình trạng của Mát: Anh vô cùng đau xót, kiệt sức đến mức ngất lịm đi. Khi tỉnh lại trong bệnh viện, anh buồn bã và tuyệt vọng.
Câu 3: Nói về những việc Mát đã làm để khôi phục trang trại.
Mát đã làm các việc sau:
- Quyết tâm trở về nhà để khôi phục trang trại sau khi nghe lời động viên của bà cụ.
- Nảy ra ý tưởng tận dụng những thân cây cháy đen: thuê người biến chúng thành than củi rồi đem vào thành phố bán.
- Dùng số tiền thu được để mua cây giống và trồng lại trong trang trại, thực hiện lời hứa với ông.
(Ba bức tranh minh họa đúng trình tự: Mát buồn bã nhìn cây cháy → Mát trồng cây giống → trang trại xanh tươi trở lại.)
Câu 4: Theo em, vì sao Mát bừng tỉnh, quyết tâm khôi phục trang trại khi nghe bà cụ nói: "Cây bị thiêu cháy thì trồng lại là được. Cậu còn trẻ mà!"?
Gợi ý trả lời:
Lời bà cụ giúp Mát nhận ra rằng mất mát hôm nay không phải là dấu chấm hết. Cây cháy thì có thể trồng lại, và Mát vẫn còn trẻ, còn sức khỏe, còn thời gian và cơ hội để làm lại từ đầu. Câu nói đã thắp lại niềm tin, khơi dậy ý chí và nghị lực trong Mát, giúp anh thoát khỏi tuyệt vọng và quyết tâm xây dựng lại trang trại.
Câu 5: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Mát trong câu chuyện trên.
Gợi ý trả lời:
Em rất khâm phục và quý mến nhân vật Mát. Mát là người giàu tình cảm, yêu lao động và biết giữ lời hứa với ông. Đặc biệt, Mát có ý chí kiên cường: dù gặp thất bại lớn, anh vẫn không bỏ cuộc mà bình tĩnh tìm cách vượt qua, biến khó khăn thành cơ hội. Tấm gương của Mát dạy em rằng trong cuộc sống, chỉ cần có nghị lực và quyết tâm thì khó khăn nào cũng có thể vượt qua.
Phần Luyện từ và câu
Câu 1: Câu nào dưới đây là câu ghép? Các vế trong câu ghép được nối với nhau bằng cách nào?
Chép lại các câu:
- a. Dưới sự chỉ dạy của ông, Mát nhớ được tên và đặc tính của nhiều loại cây.
- b. Cây bốc cháy, ngọn lửa mau chóng lan khắp rừng.
- c. Nhiều năm sau, trang trại phủ một màu xanh mướt.
Phân tích:
| Câu | Số cụm chủ - vị | Là câu gì? |
|---|---|---|
| a | 1 (Mát / nhớ được...) | Câu đơn (có trạng ngữ) |
| b | 2 (Cây / bốc cháy // ngọn lửa / lan khắp rừng) | Câu ghép |
| c | 1 (trang trại / phủ...) | Câu đơn (có trạng ngữ) |
Đáp án: Câu b là câu ghép.
Cách nối các vế: Hai vế "Cây bốc cháy" và "ngọn lửa mau chóng lan khắp rừng" được nối với nhau trực tiếp bằng dấu phẩy (không dùng kết từ).
Câu 2: Đặt một câu ghép nói về nhân vật Mát hoặc trang trại của Mát, trong đó các vế được nối bằng một kết từ (và, hay, nhưng, rồi, thì,…).
Một số câu mẫu:
- Mát thuê người đốt thân cây thành than củi, rồi anh đem vào thành phố bán.
- Trang trại đã bị cháy rụi nhưng Mát vẫn không hề bỏ cuộc.
- Mát mua cây giống và anh trồng chúng khắp trang trại.
- Bà cụ vừa dứt lời thì Mát bừng tỉnh.
(Lưu ý: mỗi câu đều có hai vế đủ chủ ngữ – vị ngữ, nối với nhau bằng kết từ in đậm.)
Phần Viết: Viết bài văn tả người (Bài viết số 2)
Đây là phần đề bài yêu cầu các em tự viết, cô hướng dẫn dàn ý theo gợi ý trong sách:
Chọn 1 trong 2 đề:
- Đề 1: Tả một người em chỉ gặp một vài lần nhưng nhớ mãi.
- Đề 2: Tả một người là nhân vật chính trong bộ phim hoặc vở kịch em đã xem.
Dàn ý gợi ý:
Mở bài: Giới thiệu khái quát người được tả (Em gặp người đó ở đâu? Hoặc biết qua bộ phim, vở kịch nào?).
Thân bài, nêu ngắn gọn:
- Ngoại hình: chọn những đặc điểm nổi bật, gây ấn tượng (khuôn mặt, dáng người, trang phục…).
- Hoạt động: cử chỉ, lời nói, cách ứng xử thể hiện tính cách, hoặc những việc người đó làm khiến em nhớ mãi.
- Sở trường, sở thích hoặc tính tình của người được tả.
Kết bài: Nêu nhận xét, cảm nghĩ về người được tả hoặc điều em muốn học tập ở người đó.
Sau khi viết, các em nhớ:
- Đổi bài cho bạn để đọc soát và góp ý cho nhau.
- Chỉnh sửa bài viết nếu cần.
Cô lưu ý nhỏ: ảnh đánh số trang là 39 – 40, nhưng cô vẫn dùng tiêu đề trang theo yêu cầu của em. Nếu cần cô viết một bài văn mẫu hoàn chỉnh cho phần Viết, em cứ nói nhé!