Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 57
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 57–58
Câu 2
Đề bài: Chọn từ ngữ (cuối cùng, tiếp theo, sau đó, đầu tiên) thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu trong đoạn văn.
(1) Quy trình làm cốm gồm nhiều công đoạn. (2) Đầu tiên, người ta gặt lúa non về để tuốt và lấy hạt. (3) Tiếp theo, họ đãi lúa qua nước để loại bỏ các hạt lép. (4) Sau đó, hạt lúa được rang và giã thành cốm. (5) Cuối cùng, người ta sàng sảy cốm thật kĩ và để trong những chiếc thúng nhỏ lót lá sen.
Cách chọn: Đoạn văn kể các bước làm cốm theo thứ tự. Vì thế ta điền từ chỉ thứ tự việc:
| Vị trí | Từ điền | Lí do |
|---|---|---|
| (2) | đầu tiên | bước làm đầu tiên |
| (3) | tiếp theo | bước kế tiếp |
| (4) | sau đó | bước sau nữa |
| (5) | cuối cùng | bước kết thúc |
🎯 Ghi nhớ: Các từ đầu tiên, tiếp theo, sau đó, cuối cùng giúp nối các câu kể việc theo đúng thứ tự trước sau.
Câu 3
Đề bài: Tìm các từ ngữ nối thay cho bông hoa để tạo sự liên kết giữa các câu.
a. Ở miền Bắc, Tết đến, hoa đào nở rộ. Còn ở miền Nam, khi Tết về, hoa mai khoe sắc. b. Đến Huế, du khách thích được ngắm cảnh trên sông Hương. Bên cạnh đó, mọi người còn mong muốn được thưởng thức ẩm thực Huế. c. Nhiều người thích cốm làng Vòng vì nhiều lí do. Thứ nhất, cốm ở đây rất ngon. Thứ hai, cốm còn là hình ảnh gợi liên tưởng đến mùa thu Hà Nội. d. Đi du lịch ở miền Tây Nam Bộ, du khách sẽ có những trải nghiệm thú vị với nhiều hoạt động hấp dẫn như: chèo xuồng ba lá, đi cầu khỉ, thăm các chợ nổi. Ngoài ra, du khách còn có thể thoả thích hái trái cây khi ghé thăm các miệt vườn.
Giải thích cách tìm:
- a. Hai câu nói về hai miền khác nhau, có ý so sánh trái ngược nên dùng Còn (hoặc Trái lại).
- b. Câu sau thêm một điều nữa nên dùng Bên cạnh đó (hoặc Ngoài ra).
- c. Đã có "Thứ nhất" nên lí do thứ hai dùng Thứ hai.
- d. Câu sau bổ sung thêm hoạt động mới nên dùng Ngoài ra (hoặc Bên cạnh đó).
🎯 Ghi nhớ: Từ ngữ nối thường đứng ở đầu câu. Chọn từ nối hợp ý câu: thêm ý dùng ngoài ra, bên cạnh đó; so sánh trái ngược dùng còn, trái lại; xếp thứ tự dùng thứ nhất, thứ hai.
Câu 4
Đề bài: Viết đoạn văn (3 – 5 câu) về một địa điểm du lịch hoặc khu di tích lịch sử mà em biết, trong đó có sử dụng từ ngữ nối để liên kết câu.
Đoạn văn mẫu (viết về Đền Hùng)
Đền Hùng ở tỉnh Phú Thọ là khu di tích lịch sử rất nổi tiếng của nước ta. Đầu tiên, du khách sẽ leo những bậc đá cao để lên thăm các ngôi đền cổ kính nằm giữa rừng cây xanh mát. Tiếp theo, mọi người cùng dâng hương để tưởng nhớ các Vua Hùng đã có công dựng nước. Cuối cùng, ai cũng thấy lòng mình thêm yêu quê hương, đất nước. Em rất mong có dịp được đến thăm Đền Hùng.
(Các từ nối đã dùng: Đầu tiên, Tiếp theo, Cuối cùng.)
🎯 Ghi nhớ: Khi viết đoạn văn, em nhớ dùng từ nối ở đầu câu để các câu gắn kết với nhau, đoạn văn đọc lên mượt mà và rõ ý.
Phần VIẾT (trang 56)
VIẾT ĐOẠN VĂN THỂ HIỆN TÌNH CẢM, CẢM XÚC VỀ MỘT SỰ VIỆC
Chọn một trong những đề:
- Đề 1: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một lễ hội của quê hương.
- Đề 2: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một buổi hoạt động ngoại khoá của trường hoặc lớp em.
- Đề 3: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về hoạt động gói bánh chưng hoặc bánh tét ngày Tết.
Câu 1
Đề bài: Dựa vào các ý đã tìm được trong hoạt động Viết ở Bài 10, viết đoạn văn theo yêu cầu của đề bài.
Cô làm mẫu Đề 3 (viết về hoạt động gói bánh chưng ngày Tết) để em tham khảo:
Đoạn văn mẫu
Mỗi dịp Tết đến, em rất thích được cùng cả nhà gói bánh chưng. Sáng hôm ấy, bà bày lá dong, gạo nếp, đỗ xanh và thịt ra giữa sân, mùi lá thơm khiến em náo nức vô cùng. Em ngồi bên cạnh, chăm chú nhìn đôi tay khéo léo của bà xếp lá rồi gói thành chiếc bánh vuông vắn, đẹp đẽ. Khi nồi bánh sôi sùng sục bên bếp lửa hồng, cả nhà quây quần trò chuyện, lòng em ấm áp lạ thường. Em yêu biết bao những giây phút sum vầy như thế và mong Tết nào cũng được gói bánh cùng gia đình.
Vì sao đoạn văn này đạt yêu cầu:
- Giới thiệu sự việc: câu đầu nêu hoạt động gói bánh chưng ngày Tết.
- Thể hiện tình cảm, cảm xúc: dùng các từ như náo nức, ấm áp, yêu biết bao để bộc lộ cảm xúc trực tiếp.
- Kết hợp kể, tả với cảm xúc: vừa kể việc bà gói bánh, vừa nói lên niềm vui của em.
🎯 Ghi nhớ: Đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc cần bám vào diễn biến sự việc, chọn chi tiết nổi bật và dùng từ ngữ bộc lộ cảm xúc trực tiếp. Tránh sa đà chỉ kể chuyện hay miêu tả.
Câu 2
Đề bài: Đọc soát và chỉnh sửa bài viết.
a. Tự nhận xét bài làm của em theo những yêu cầu dưới đây.
b. Chỉnh sửa lỗi (nếu có).
Cách làm
Đây là phần em tự kiểm tra lại bài viết của mình. Em đọc lại đoạn văn và đánh dấu vào từng yêu cầu:
| Yêu cầu cần kiểm tra | Đạt? |
|---|---|
| Giới thiệu được sự việc và nêu ấn tượng chung về sự việc | ✔ / chưa |
| Thể hiện được tình cảm, cảm xúc về khung cảnh, hoạt động, người tham gia,… | ✔ / chưa |
| Sử dụng từ ngữ phong phú, câu văn đúng và hay | ✔ / chưa |
Sau khi tự nhận xét, em chỉnh sửa lỗi nếu có, gồm:
- Lỗi chính tả (viết sai từ).
- Lỗi dùng từ chưa hợp, câu thiếu chủ ngữ hoặc vị ngữ.
- Bổ sung từ ngữ thể hiện cảm xúc nếu đoạn văn còn nghiêng về kể, tả.
🎯 Ghi nhớ: Đọc soát là bước quan trọng. Em đọc lại bài, đối chiếu với các yêu cầu rồi sửa cho đoạn văn đúng và hay hơn.
Hoạt động vận dụng (góc gia đình)
Đề bài: Trao đổi với người thân về một hoạt động của lớp hoặc của trường đã để lại cho em nhiều cảm xúc.
Gợi ý cách làm
Đây là hoạt động em làm cùng người thân ở nhà. Em có thể trò chuyện theo các ý sau:
- Đó là hoạt động gì? (ví dụ: hội thi văn nghệ, ngày hội đọc sách, buổi cắm trại, chuyến đi tham quan…)
- Hoạt động diễn ra khi nào, ở đâu, có những ai tham gia?
- Điều gì khiến em nhớ nhất và vì sao em xúc động?
- Sau hoạt động đó, em rút ra được điều gì hay học được điều gì mới?
🎯 Ghi nhớ: Kể lại cho người thân nghe sẽ giúp em nhớ rõ cảm xúc của mình. Đây cũng là cách chuẩn bị ý cho những bài viết về tình cảm, cảm xúc sau này.