Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 55
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 55–56
TRANG 55
Trang này là phần ĐỌC của Bài 11 "HƯƠNG CÔM MÙA THU" - đây là bài thơ của tác giả Bảo Ngọc.
Nội dung: Trang này giới thiệu bài thơ về mùa gặt lúa, với hình ảnh đẹp về cánh đồng lúa chín, người nông dân thu hoạch, và hương thơm của cơm mới. Bài thơ có 5 đoạn, miêu tả không khí vui tươi của mùa thu hoạch và tình cảm gắn bó với quê hương.
Trang này không có bài tập.
TRANG 56
Trang này có 5 câu hỏi thuộc phần luyện tập sau bài đọc.
Câu 1
Đề bài: Tìm trong khổ thơ thứ nhất những chi tiết nói về khung cảnh thiên nhiên và cảm xúc của con người khi mùa cơm đến.
Cách giải
Bước 1: Đọc lại khổ thơ thứ nhất "Tháng Chín heo may về phố Đất theo hương cơm vào thu Sớm nay xôn xao ở cửa Gió thơm vừa ghé – ô kìa!" Bước 2: Tìm chi tiết về khung cảnh thiên nhiên - Tháng Chín heo may về phố (thời tiết mùa thu) - Đất theo hương cơm vào thu (mùa gặt lúa) - Gió thơm vừa ghé (gió mang hương cơm mới) Bước 3: Tìm chi tiết về cảm xúc con người - Sớm nay xôn xao ở cửa (người ta vui mừng, náo nức) - Ô kìa! (tiếng kêu thích thú, ngạc nhiên vui vẻ) 🎯 Đáp án: Khung cảnh thiên nhiên: Tháng Chín heo may, đất theo hương cơm vào thu, gió thơm. Cảm xúc con người: Xôn xao, vui mừng (ô kìa!) khi ngửi thấy hương cơm mới.
Câu 2
Đề bài: Dựa vào sơ đồ dưới đây, kể lại hành trình làm ra hạt cơm theo lời của gió.
(Có sơ đồ 5 bước với hình ảnh: 1-Hạt thóc → 2-Cấy lúa → 3-Lúa chín → 4-Phơi thóc → 5-Gạo)
Cách giải
Bước 1: Quan sát sơ đồ từ bước 1 đến bước 5 Bước 2: Kể theo lời gió (ngôi thứ nhất - "tôi") 🎯 Đáp án: "Tôi là làn gió, tôi đã chứng kiến cả hành trình làm ra hạt cơm thơm ngon. Đầu tiên, người nông dân gieo hạt thóc xuống đất. Sau đó, họ cấy lúa non ra đồng, chăm sóc tưới nước, bón phân. Khi lúa chín vàng, họ gặt hái về. Tiếp theo, họ phơi thóc dưới nắng cho khô. Cuối cùng, đem thóc đi xay thành gạo trắng. Từ những hạt gạo này, người ta nấu thành cơm thơm lừng!"
Câu 3
Đề bài: Cách tả màu sắc của hạt cơm cho thấy ban nhỏ cảm nhận thế nào về món quà kì diệu của mùa thu?
Cách giải
Bước 1: Tìm đoạn thơ tả màu sắc hạt cơm "Em thấy màu vàng của nắng Em thấy màu xanh của trời Em thấy màu nâu của đất Ủ trong hạt cơm xanh ngời!" Bước 2: Phân tích cảm nhận - Ban nhỏ thấy trong hạt cơm có cả màu vàng (nắng), xanh (trời), nâu (đất) - Điều này cho thấy hạt cơm chứa đựng cả thiên nhiên - Từ "kì diệu" thể hiện sự ngạc nhiên, trân trọng 🎯 Đáp án: Ban nhỏ cảm nhận hạt cơm là món quà kì diệu, quý giá vì trong đó chứa đựng cả thiên nhiên: màu vàng của nắng, màu xanh của trời, màu nâu của đất. Hạt cơm là kết quả của sự hòa quyện giữa đất trời và công sức con người.
Câu 4
Đề bài: Chi tiết nào cho thấy cơm là thức quà đặc trưng của Hà Nội?
Cách giải
Bước 1: Tìm đoạn thơ nói về Hà Nội "Tháng Chín bước chân ra phố Tay lúa từng ngón gió thơm Hồ Gươm chớp đôi mắt biếc Nhắc mùa hương cơm vừa lên!" Bước 2: Phân tích chi tiết - "Hồ Gươm" là biểu tượng của Hà Nội - "Nhắc mùa hương cơm vừa lên" → Hồ Gươm gắn liền với mùa cơm mới 🎯 Đáp án: Chi tiết "Hồ Gươm chớp đôi mắt biếc / Nhắc mùa hương cơm vừa lên" cho thấy cơm là thức quà đặc trưng của Hà Nội. Hồ Gươm - biểu tượng của Hà Nội - được nhắc đến cùng với hương cơm mới, thể hiện cơm mới là nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội.
Câu 5
Đề bài: Em cảm nhận được điều gì về tình cảm của tác giả đối với hương cơm trong mùa thu Hà Nội?
Cách giải
Bước 1: Tìm những từ ngữ thể hiện tình cảm - "xôn xao", "ô kìa!" (vui mừng, phấn khích) - "thơm vừa ghé", "hương cơm xanh ngời" (yêu thích, trân trọng) - "Nhắc mùa hương cơm vừa lên" (nhớ nhung, gắn bó) Bước 2: Tổng hợp cảm nhận 🎯 Đáp án: Em cảm nhận được tác giả yêu quý, tự hào và gắn bó sâu sắc với hương cơm mùa thu Hà Nội. Tác giả miêu tả hương cơm bằng những hình ảnh đẹp, thơ mộng (màu vàng nắng, xanh trời, nâu đất). Tác giả còn thể hiện niềm vui, sự trân trọng với món quà thiên nhiên ban tặng và công lao của người nông dân.
PHẦN LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Bài 1: Liên kết câu bằng từ ngữ nối
Đề bài: Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.
(Đoạn văn về đường đi học qua Hồ Gươm, có các từ nối: Nhưng, Vì thế, Rồi)
a. Nhận xét về vị trí của các từ ngữ in đậm trong câu.
Cách giải
Bước 1: Xác định các từ ngữ in đậm - Nhưng (đầu câu thứ 2) - Vì thế (đầu câu thứ 3) - Rồi (đầu câu thứ 4) Bước 2: Nhận xét vị trí 🎯 Đáp án: Các từ ngữ in đậm đều đứng ở đầu câu, sau dấu chấm của câu trước. Chúng có tác dụng nối câu sau với câu trước, tạo sự liên kết giữa các ý trong đoạn văn.
b. Nêu tác dụng của những từ ngữ đó trong đoạn văn.
Cách giải
Bước 1: Phân tích từng từ nối - Nhưng: Chỉ sự đối lập, chuyển ý (thích chuyện trò ≠ thích ngắm cảnh) - Vì thế: Chỉ kết quả, hệ quả (thích ngắm → thường đi một mình) - Rồi: Chỉ thứ tự thời gian (sau đó, tiếp theo) 🎯 Đáp án: - Nhưng: Nối hai ý đối lập nhau (thích chuyện trò nhưng lại thích ngắm cảnh hơn) - Vì thế: Nối ý nguyên nhân với kết quả (vì thích ngắm cảnh nên đi một mình) - Rồi: Nối các hành động theo thứ tự thời gian (ngắm cảnh xong rồi đến trường) 🎯 Ghi nhớ: Từ nối giúp các câu trong đoạn văn liên kết chặt chẽ, mạch lạc hơn.
Lưu ý: Câu có dấu * "Học thuộc lòng bài thơ" là yêu cầu học sinh tự thực hiện ở nhà, không phải bài tập cần giải.