Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 83
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 83–84
Trang 81
Bài 4
Đề bài: Tìm từ ngữ có tác dụng liên kết câu trong mỗi đoạn văn dưới đây và cho biết biện pháp liên kết được sử dụng trong mỗi đoạn.
Câu a
Đoạn văn: "Mỗi người nấu cơm đều mang một cái cần tre được cắm rất khéo vào dây lưng, uốn cong hình cánh cung từ phía sau ra trước mặt, đầu cần treo cái nồi nho nhỏ. Người nấu cơm tay giữ cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng."
Cách giải
Bước 1: Tìm từ ngữ liên kết câu.
Câu 1 có: "Mỗi người nấu cơm" Câu 2 có: "Người nấu cơm"
→ Từ ngữ liên kết: "Người nấu cơm" (ở câu 2) lặp lại ý của "Mỗi người nấu cơm" (ở câu 1).
Bước 2: Cho biết biện pháp liên kết.
Biện pháp liên kết: Lặp từ ngữ (lặp lại cụm từ "người nấu cơm").
Câu b
Đoạn văn: "Thào A Sùng cười thật tươi. Trong mắt cậu, tôi như thấy những đồi chè bạt ngàn, thân cây đẫm sương còn ngọn vươn cao đón nắng."
Cách giải
Bước 1: Tìm từ ngữ liên kết câu.
Câu 1 có: "Thào A Sùng" Câu 2 có: "cậu"
→ Từ ngữ liên kết: "cậu" (ở câu 2) thay thế cho "Thào A Sùng" (ở câu 1).
Bước 2: Cho biết biện pháp liên kết.
Biện pháp liên kết: Thay thế từ ngữ (dùng từ "cậu" để thay cho "Thào A Sùng").
Bài 5
Đề bài: Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Đoạn văn: "Tôi và lũ bạn đã đi tìm tu hú dọc những bờ dứa dại. Nhưng chúng tôi không làm sao trông thấy chúng. Chúng tôi đi rón rén đến nơi phát ra tiếng một con tu hú kêu, bỗng nó im bặt. Ở nơi cách chúng tôi không xa, một con tu hú khác cất tiếng gọi như trêu tức con người. Và ngay cả nơi chúng tôi vừa rời khỏi, tu hú lại kêu. Vì thế, tôi chưa bao giờ trông thấy chim tu hú."
Câu a
Đề bài: Tìm những từ ngữ nối có tác dụng liên kết câu trong đoạn văn.
Cách giải
Các từ ngữ nối có tác dụng liên kết câu trong đoạn văn: - Nhưng (nối câu 1 với câu 2 – thể hiện ý trái ngược) - Và (nối câu 4 với câu 5 – thể hiện ý bổ sung) - Vì thế (nối câu 5 với câu 6 – thể hiện kết quả)
Câu b
Đề bài: Tìm thêm những từ ngữ nối có thể thay thế cho các từ ngữ đã tìm được ở bài tập a.
Cách giải
| Từ ngữ nối trong đoạn văn | Từ ngữ nối có thể thay thế | |---|---| | Nhưng | Tuy nhiên, Song, Thế mà | | Và | Rồi, Hơn nữa | | Vì thế | Cho nên, Do đó, Vì vậy, Bởi vậy |
Bài 6
Đề bài: Chọn từ ngữ thay cho mỗi bông hoa để liên kết các câu trong đoạn văn dưới đây:
Các từ ngữ cho sẵn: Sau đó, Nhưng, Thế là, Ban đầu
Đoạn văn: "Tôi định ngủ một giấc. 🌸 những mảng màu rực rỡ ngoài ô cửa đã kéo tôi ra khỏi giấc ngủ. 🌸, tôi chỉ thấy màu xanh. Nhìn từ trên máy bay, Ấn Độ Dương trông như viên đá lam ngọc lấp lánh, còn đảo Ma-đa-ga-xca thì như viên ngọc lục bảo đính trên viên đá này. 🌸, tôi mới thấy giữa dải màu xanh tuyệt đẹp, thỉnh thoảng lộ ra khoảng màu nâu đỏ. Đó chính là những nơi rừng bị chặt phá. Nhìn từ trên cao, chúng như những vết thương của rừng già vậy. 🌸 dù chưa đặt chân lên Ma-đa-ga-xca, tôi đã cảm thấy xót xa như chính mình bị thương tổn…"
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn, hiểu ý từng câu.
Bước 2: Chọn từ ngữ phù hợp cho từng chỗ trống:
- 🌸 thứ 1: Nhưng (ý trái ngược: định ngủ nhưng bị màu sắc kéo ra khỏi giấc ngủ) - 🌸 thứ 2: Ban đầu (nêu ý lúc đầu chỉ thấy màu xanh) - 🌸 thứ 3: Sau đó (nêu ý tiếp theo, sau đó mới thấy thêm màu nâu đỏ) - 🌸 thứ 4: Thế là (nêu kết quả: thế là cảm thấy xót xa)
Đoạn văn hoàn chỉnh:
"Tôi định ngủ một giấc. Nhưng những mảng màu rực rỡ ngoài ô cửa đã kéo tôi ra khỏi giấc ngủ. Ban đầu, tôi chỉ thấy màu xanh. Nhìn từ trên máy bay, Ấn Độ Dương trông như viên đá lam ngọc lấp lánh, còn đảo Ma-đa-ga-xca thì như viên ngọc lục bảo đính trên viên đá này. Sau đó, tôi mới thấy giữa dải màu xanh tuyệt đẹp, thỉnh thoảng lộ ra khoảng màu nâu đỏ. Đó chính là những nơi rừng bị chặt phá. Nhìn từ trên cao, chúng như những vết thương của rừng già vậy. Thế là dù chưa đặt chân lên Ma-đa-ga-xca, tôi đã cảm thấy xót xa như chính mình bị thương tổn…"
Trang 82 – TIẾT 5
Bài 1
Đề bài: Thực hiện 1 trong 2 yêu cầu sau:
a. Trao đổi với bạn về các sự việc được thể hiện trong một tranh dưới đây và cảm xúc của những người trong tranh đó. (Gợi ý: Tưởng tượng thêm về các sự việc đã diễn ra.)
b. Kể với bạn một sự việc đáng nhớ mà em đã trải qua và chia sẻ cảm xúc của em khi đó.
Cách giải câu a
Mô tả tranh trong sách:
- Tranh 1: Một bạn nhỏ đang thổi nến trên bánh sinh nhật, xung quanh có bạn bè vỗ tay chúc mừng.
- Tranh 2: Các bạn nhỏ đang chơi đá bóng, một bạn vừa sút bóng vào lưới, mọi người vui mừng.
Gợi ý trả lời (Tranh 1 – Sinh nhật):
Sự việc: Bạn nhỏ được tổ chức sinh nhật. Các bạn cùng lớp đến chúc mừng, hát bài "Happy Birthday". Bạn nhỏ thổi nến và ước một điều. Cảm xúc: Bạn nhỏ rất vui, hạnh phúc vì được bạn bè quan tâm. Các bạn xung quanh cũng vui vẻ, hào hứng.
Gợi ý trả lời (Tranh 2 – Đá bóng):
Sự việc: Các bạn đang chơi đá bóng ở sân trường. Một bạn sút bóng thật mạnh và ghi bàn thắng. Cả đội reo hò ăn mừng. Cảm xúc: Bạn ghi bàn rất tự hào, sung sướng. Các bạn trong đội vui mừng, nhảy lên chúc mừng nhau.
Cách giải câu b
Gợi ý trả lời:
Em nhớ nhất ngày em được giải Nhất cuộc thi vẽ tranh ở trường. Khi nghe thầy hiệu trưởng đọc tên mình, em vui đến mức muốn nhảy lên. Em chạy lên sân khấu nhận giải mà tay run run. Bố mẹ ngồi dưới vỗ tay, mắt sáng lên. Em cảm thấy rất tự hào và hạnh phúc.
Bài 2
Đề bài: Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một sự việc ở bài tập 1.
Gợi ý (sơ đồ trong sách):
- Nêu ấn tượng chung về sự việc
- Nêu tình cảm, cảm xúc về những chi tiết nổi bật của sự việc (về khung cảnh, về hoạt động, về người tham gia)
- Nêu điều đáng nhớ nhất về sự việc
Cách giải
Đoạn văn mẫu:
Ngày sinh nhật lần thứ mười của em là một ngày thật đáng nhớ. Hôm đó, mẹ chuẩn bị cho em một chiếc bánh kem xinh xắn có hình con mèo. Các bạn trong lớp đến nhà em chơi, ai cũng mang theo những món quà nhỏ bọc giấy màu sắc. Khi mọi người cùng hát bài chúc mừng sinh nhật, em xúc động đến mức suýt khóc. Em thổi nến và ước một điều thật đẹp. Điều đáng nhớ nhất là lúc bạn Minh tặng em bức tranh bạn ấy tự vẽ. Bức tranh vẽ hai đứa em đang cùng nhau đọc sách dưới gốc cây. Em cảm thấy mình thật may mắn khi có những người bạn tốt như vậy.
Bài 3
Đề bài: Trao đổi với bạn đoạn văn em vừa viết để góp ý cho nhau và chỉnh sửa bài viết.
Cách giải
Gợi ý cách trao đổi, góp ý:
Khi đọc bài của bạn, em chú ý các điểm sau: 1. Bạn đã nêu được ấn tượng chung về sự việc chưa? 2. Bạn có kể rõ chi tiết nổi bật không? (khung cảnh, hoạt động, người tham gia) 3. Bạn có nêu được cảm xúc, tình cảm của mình không? 4. Bạn có nêu điều đáng nhớ nhất không? 5. Câu văn có mạch lạc, dễ hiểu không? Có lỗi chính tả không? Sau khi nghe góp ý của bạn, em sửa lại bài cho hay hơn.
🎯 Ghi nhớ: - Liên kết câu có thể dùng các cách: lặp từ ngữ, thay thế từ ngữ, dùng từ ngữ nối (nhưng, và, vì thế, sau đó, thế là, ban đầu…). - Đoạn văn thể hiện cảm xúc cần có: ấn tượng chung, chi tiết nổi bật, cảm xúc của người viết, và điều đáng nhớ nhất.