Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 81

Chào các em! Hai trang này thuộc phần Ôn tập, gồm phần cuối của Bài 1 (về thơ), bài đọc hiểu "Quạt mo" và một trò chơi ôn câu ghép. Cô sẽ cùng các em đi từng phần nhé.

(Lưu ý nhỏ: số trang in trên ảnh là 79 và 80, nên cô ghi theo đúng số trang thật của sách.)

---

Bài 1: Nêu tên bài thơ, hình ảnh yêu thích (phần cuối)

Trên trang này còn hai khổ thơ:

d. Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

e. Ông đứng như bụt hiện Chờ cháu cuối đường quê.

Yêu cầu:

• Nêu tên bài thơ có chứa các dòng trên.
• Trong mỗi bài thơ, em thích hình ảnh nào nhất? Vì sao?
• Đọc thuộc lòng 2 – 3 khổ thơ em thích.

Gợi ý trả lời:

• Hình ảnh em thích: "Mặt trời xuống biển như hòn lửa / Sóng đã cài then, đêm sập cửa." Vì cách so sánh và nhân hóa rất sinh động: mặt trời như hòn lửa đỏ rực, còn biển đêm được ví như ngôi nhà lớn cài then, sập cửa đi ngủ. Câu thơ giúp em hình dung cảnh hoàng hôn trên biển vừa hùng vĩ vừa gần gũi, ấm áp.

(Phần đọc thuộc lòng các em tự luyện ở nhà nhé.)

---

Bài 2: Đọc bài "Quạt mo" và trả lời câu hỏi

Tóm tắt nội dung bài đọc:

Bài văn của tác giả Phan Đức Lộc kể về chiếc quạt mo do bà làm cho cháu từ tàu lá cau khô. Chiếc quạt gắn với những trưa hè bà cháu nằm võng, bà vừa quạt vừa hát đồng dao "Thằng Bờm". Có lần trong mơ, cháu mơ đổi chiếc quạt lấy trâu của phú ông rồi hoảng hốt khóc. Lớn lên, người cháu vẫn giữ một chiếc quạt mo làm kỉ niệm để mỗi khi nhớ bà lại mang ra phe phẩy.

Câu a. Chiếc quạt mo được miêu tả như thế nào trong bài đọc?

Trả lời:

• Được làm từ một bẹ cau khô thơm nồng mùi nắng.
• Bà cắt thành hình tai voi, rất vừa tay cầm.
• Theo thời gian, quạt ngả màu nâu sẫm, mấy vết nhăn hằn rõ nét hơn.

Câu b. Chiếc quạt mo gợi nhớ những kỉ niệm gì về bà trong tuổi thơ của người cháu?

Trả lời:

• Kỉ niệm cháu nhặt tàu lá cau rụng đem phơi, đợi bà làm quạt.
• Những hôm bà đi chợ xa về, cháu lăng xăng đến bên bà phe phẩy quạt, được bà ôm vào lòng và nói "Cháu bà thương bà nhất.".
• Những trưa hè hai bà cháu nằm võng trong vườn, bà vừa lướt quạt vừa hát bài đồng dao "Thằng Bờm" ru cháu ngủ.

Câu c. Kể lại giấc mơ của người cháu về chiếc quạt mo. Theo em, giấc mơ đó có gì thú vị?

Trả lời:

• Trong giấc mơ, cháu gặp phú ông dắt chú trâu mập mạp, còn cháu cầm chiếc quạt mo. Cháu mơ thấy mình ngồi vắt vẻo trên lưng trâu đi qua một ao cá. Tiếng lá cau rụng làm cháu choàng tỉnh, hốt hoảng khóc òa: "Cháu đổi quạt mo lấy trâu của phú ông mất rồi, bà ơi!". Khi bà chỉ cho thấy chiếc quạt vẫn còn nguyên trên võng, cháu mới nín khóc.
• Giấc mơ thú vị vì nó bước ra từ chính bài đồng dao "Thằng Bờm" mà bà hát. Nó cho thấy chiếc quạt mo quý giá với cháu đến mức cháu sợ mất, dù chỉ là trong mơ. Chi tiết này vừa hồn nhiên, ngộ nghĩnh, vừa thể hiện tình cảm cháu dành cho món quà của bà.

Câu d. Chi tiết người cháu khi lớn vẫn giữ một chiếc quạt mo làm kỉ niệm gợi cho em những suy nghĩ gì?

Trả lời (gợi ý):

• Chi tiết ấy cho thấy người cháu rất trân trọng, yêu thương bà và luôn nhớ về tuổi thơ êm đềm bên bà.
• Chiếc quạt mo tuy giản dị nhưng chứa đựng cả tình yêu thương của bà và những kỉ niệm đẹp, nên trở thành vật vô giá.
• Em hiểu rằng những món quà chứa đựng tình cảm gia đình thì quý hơn mọi vật chất, và mỗi người nên biết giữ gìn, trân trọng tình thân.

---

Bài 3: Trò chơi "Tìm kho báu" (ôn câu ghép)

Cách chơi:

• Tung xúc xắc để biết được đi mấy ô.
• Đến ô nào, phải nói được một câu ghép chứa từ hoặc cặp từ nối các vế viết trong ô đó.
• Người nào đến ô có kho báu trước thì chiến thắng.

Ví dụ mẫu trong sách: ô chứa cặp từ vì … nên …
→ Vì giờ học nào cũng đầy ắp tiếng cười nên chúng tôi luôn thích đi học.

Cô đặt câu mẫu cho từng ô để các em tham khảo:

Mẹo nhỏ khi chơi: mỗi câu ghép phải có ít nhất hai vế câu, và từ/cặp từ phải đặt đúng vị trí để nối các vế cho hợp lí.

---

Các em làm tốt phần này là nắm chắc cách dùng câu ghép rồi đó. Nếu muốn, cô có thể ra thêm vài câu ghép luyện tập cho từng cặp từ nối nhé.