Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 91

(Lưu ý nhỏ: số trang in thật trên ảnh là 89 và 90 nhé, không phải 91–92, nên cô để header theo đúng trang sách cho khớp.)

Tóm tắt nội dung bài đọc: Nghìn năm văn hiến

Bài đọc giới thiệu về Văn Miếu – Quốc Tử Giám ở Thăng Long (Hà Nội ngày nay):

• Có bảng thống kê số khoa thi, số tiến sĩ, số trạng nguyên qua các triều đại Lý, Trần, Hồ, Lê, Mạc, Nguyễn.
• Tổng cộng có 185 khoa thi, 2 896 tiến sĩ, 47 trạng nguyên.
• Bên giếng Thiên Quang còn 82 tấm bia khắc tên 1 306 vị tiến sĩ từ năm 1442 đến năm 1779, là chứng tích về một nền văn hiến lâu đời.

Bảng thống kê trong bài:

Câu hỏi đọc hiểu (Trang 89 – 90)

Câu 1

Đề: Vị vua nào đã cho xây dựng Văn Miếu Thăng Long? Công trình đó được xây dựng vào năm nào?

Trả lời: Vua Lý Thánh Tông đã cho xây dựng Văn Miếu Thăng Long vào năm 1070. Đây là nơi thờ Khổng Tử và những người có công mở mang giáo dục thời xưa.

Câu 2

Đề: Ở Văn Miếu Thăng Long, vua còn cho xây Quốc Tử Giám để làm gì?

Trả lời: Vua cho xây Quốc Tử Giám để làm trường Nho học cao cấp, nơi dạy học và đào tạo nhân tài cho đất nước (lúc đầu dành cho con vua, con các quan lại và những học trò giỏi).

Câu 3

Đề: Bảng thống kê cho biết những thông tin gì về các khoa thi từ năm 1075 đến năm 1919? Triều đại nào tổ chức nhiều khoa thi nhất và có nhiều tiến sĩ nhất?

Trả lời:

• Bảng thống kê cho biết: tên các triều đại, số khoa thi, số tiến sĩ và số trạng nguyên của mỗi triều đại từ năm 1075 đến năm 1919.
• Triều đại tổ chức nhiều khoa thi nhất và có nhiều tiến sĩ nhất là triều Lê, với 104 khoa thi và 1 780 tiến sĩ (nhiều hơn hẳn các triều đại khác).

Câu 4

Đề: Tìm những chi tiết trong bài cho biết ông cha ta luôn coi trọng việc đào tạo nhân tài.

Trả lời: Những chi tiết cho thấy ông cha ta coi trọng việc đào tạo nhân tài:

• Cho xây Văn Miếu và Quốc Tử Giám – trường Nho học cao cấp để dạy và đào tạo người tài.
• Tổ chức rất nhiều khoa thi (tổng cộng 185 khoa thi) để chọn người giỏi.
• Khắc tên 1 306 vị tiến sĩ lên 82 tấm bia đá để ghi nhớ, tôn vinh và khuyến khích người học.

Câu 5

Đề: Bài đọc giúp em hiểu điều gì về truyền thống khoa cử của Việt Nam?

Trả lời (gợi ý): Bài đọc giúp em hiểu rằng Việt Nam có truyền thống khoa cử và hiếu học lâu đời, kéo dài nhiều thế kỉ qua các triều đại. Ông cha ta luôn coi trọng việc học, đề cao và tôn vinh người tài. Đó là một nền văn hiến đáng tự hào mà thế hệ sau cần giữ gìn và phát huy.

---

LUYỆN TỪ VÀ CÂU: Luyện tập về đại từ và kết từ

Bài 1: Tìm đại từ nghi vấn và giải đố

Đề: Tìm đại từ nghi vấn trong các câu đố dưới đây và giải đố.

Câu a:

Đố ai trên Bạch Đằng Giang Làm cho cọc nhọn dọc ngang sáng ngời Phá quân Nam Hán tơi bời Gươm thần độc lập giữa trời vang lên? (Là ai?)

• Đại từ nghi vấn: ai
• Giải đố: Đó là Ngô Quyền – người đã đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938 bằng kế cắm cọc nhọn, mở ra nền độc lập cho đất nước.

Câu b:

Bánh gì vuông vức chữ điền Áo màu lá biếc dây viền dọc ngang Hương xuân vị Tết nồng nàn Ăn rồi nhớ mãi lòng chàng Lang Liêu? (Là gì?)

• Đại từ nghi vấn: gì
• Giải đố: Đó là bánh chưng – bánh hình vuông, gói lá dong, buộc lạt, gắn với sự tích Lang Liêu và ngày Tết cổ truyền.

Giải thích: "ai" và "gì" là các đại từ dùng để hỏi (đại từ nghi vấn), dùng thay cho người hoặc vật mà ta chưa biết và muốn tìm câu trả lời.

Bài 2: Chọn từ thay thế

Đề: Chọn từ (đây, kia, này) thay thế cho từ ngữ được in đậm trong đoạn văn:

Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng nối quận Ba Đình và quận Hoàn Kiếm với quận Long Biên của Hà Nội. Nhìn từ xa, cây cầu Long Biên trông như một con rồng sắt khổng lồ. Cầu Long Biên là cây cầu duy nhất của Thủ đô có các phương tiện di chuyển theo hướng tay trái.

Trả lời:

Đoạn văn sau khi thay thế:

Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng nối quận Ba Đình và quận Hoàn Kiếm với quận Long Biên của Hà Nội. Nhìn từ xa, cây cầu này trông như một con rồng sắt khổng lồ. Cầu này là cây cầu duy nhất của Thủ đô có các phương tiện di chuyển theo hướng tay trái.

Giải thích: Trong nhóm từ (đây, kia, này), từ này là đại từ thay thế phù hợp nhất. Nó dùng để chỉ lại sự vật vừa được nhắc đến (cầu Long Biên), giúp tránh lặp từ mà câu văn vẫn rõ nghĩa, mạch lạc. Các từ "đây", "kia" thường chỉ vị trí, không thay thế tự nhiên cho tên cây cầu trong ngữ cảnh này.

Chúc em học tốt nhé! Nếu cần cô giải thích thêm về đại từ hay kết từ, cứ hỏi cô.