Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 93
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 93–94
Hai trang này nằm trong tiết Luyện từ và câu (bài tập về kết từ) và mở đầu phần Viết về cách viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành. Mình cùng giải nhé!
Bài 3: Chọn kết từ thay cho bông hoa
Đề bài: Chọn kết từ (mà, cho, như, tuy … nhưng …) thay cho bông hoa.
Cách làm: Đọc kĩ từng câu ca dao, dựa vào nghĩa để chọn kết từ phù hợp.
a. Con người có tổ, có tông
Như cây có cội, như sông có nguồn.
→ Dùng "như" để so sánh: con người có tổ tông giống như cây có cội, sông có nguồn.
b. Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
→ Cặp kết từ "tuy … nhưng …" thể hiện quan hệ tương phản: tuy khác giống nhưng vẫn chung một giàn.
c. Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.
→ "mà" nối ý "lựa lời" với "nói"; "cho" chỉ mục đích "để vừa lòng nhau".
d. Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ngời ngời Biển Đông
→ Dùng "như" để so sánh công cha với núi cao, nghĩa mẹ với nước biển mênh mông.
Bảng tổng hợp:
| Câu | Kết từ điền |
|---|---|
| a | như – như |
| b | tuy – nhưng |
| c | mà – cho |
| d | như – như |
Bài 4: Viết đoạn văn về một vị anh hùng dân tộc
Đề bài: Viết đoạn văn (3 – 5 câu) giới thiệu về một vị anh hùng dân tộc, trong đó có sử dụng đại từ và kết từ.
Gợi ý: Chọn một vị anh hùng em yêu thích (Hai Bà Trưng, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…). Nhớ dùng ít nhất một đại từ (ông, bà, họ, tôi…) và một kết từ (và, nhưng, vì, để, như…).
Đoạn văn tham khảo:
Trần Hưng Đạo là vị anh hùng dân tộc mà em vô cùng kính trọng. Ông là người chỉ huy quân dân nhà Trần ba lần đánh tan giặc Mông – Nguyên xâm lược. Vì lo cho vận mệnh đất nước, ông đã viết "Hịch tướng sĩ" để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân lính. Tài thao lược và lòng yêu nước của ông mãi mãi là tấm gương sáng cho con cháu noi theo.
- Đại từ: ông, em
- Kết từ: mà, vì, để, và
VIẾT – Tìm hiểu cách viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng
Bài 1: Đọc đoạn văn và thực hiện yêu cầu
Đoạn văn của tác giả Đăng Dương nói về việc bảo vệ di sản của cha ông để lại.
a. Đoạn văn nói về sự việc gì? Người viết có ý kiến thế nào?
- Đoạn văn nói về sự việc: cần bảo vệ di sản của cha ông để lại (được nêu khi lớp thảo luận về chủ điểm "Tiếp bước cha ông").
- Ý kiến của người viết: rất tán thành việc bảo vệ di sản, coi đó là trách nhiệm của thế hệ trẻ.
b. Xác định các phần của đoạn văn:
| Phần | Nội dung trong bài |
|---|---|
| Mở đầu | Từ "Hôm nay, lớp tôi thảo luận…" đến "…Tôi rất tán thành ý kiến này." |
| Triển khai | Từ "Di sản là tài sản quý báu…" đến "…nối kết quá khứ với hiện tại." |
| Kết thúc | Câu cuối: "Tôi nghĩ bảo vệ di sản của cha ông để lại là trách nhiệm của thế hệ trẻ, trong đó có tôi và các bạn." |
c. Nối nội dung tương ứng với mỗi phần:
- Mở đầu → Giới thiệu sự việc, nêu ý kiến tán thành của người viết về sự việc.
- Triển khai → Trình bày lí do và dẫn chứng để chứng minh ý kiến của mình là đúng.
- Kết thúc → Khẳng định lại một lần nữa ý kiến tán thành về sự việc.
(Lưu ý: trong sách các ô nội dung đặt lệch nhau để các em luyện nối cho đúng.)
d. Lí do và dẫn chứng trong phần triển khai:
- Lí do: Giữ gìn di sản của cha ông chính là giữ gìn thành quả lao động của những thế hệ trước.
- Dẫn chứng:
- Để có một công trình kiến trúc, một mái đình, ngôi chùa… cha ông đã phải đổ biết bao mồ hôi, công sức, thậm chí cả xương máu.
- Trong mỗi di sản có gửi gắm bao khát vọng của người xưa.
- Từ di sản, chúng ta thấy lòng yêu quê hương, đất nước, tinh thần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; những giá trị ấy nối kết quá khứ với hiện tại.
Bài 2: Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành
- Đoạn văn nêu ý kiến tán thành thường có 3 phần: mở đầu, triển khai, kết thúc.
- Để ý kiến tán thành có sức thuyết phục: cần đưa ra lí do hợp lí và dẫn chứng cụ thể, rõ ràng; lời văn mạch lạc, thể hiện thái độ rõ ràng.
Ghi nhớ
Đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng thường có 3 phần:
- Mở đầu: Giới thiệu sự việc, hiện tượng và nêu ý kiến tán thành của người viết.
- Triển khai: Trình bày lí do, dẫn chứng để chứng minh ý kiến đó là đúng.
- Kết thúc: Khẳng định lại ý kiến tán thành hoặc nêu ý nghĩa của sự việc, hiện tượng đó đối với cuộc sống.
Vận dụng (hoạt động ở nhà)
- Trao đổi với người thân về một chương trình truyền hình có tác động tích cực đối với học sinh (ví dụ: "Đường lên đỉnh Olympia", "Chinh phục", các chương trình khoa học, lịch sử…).
- Tìm đọc sách báo viết về một danh nhân của Việt Nam (như Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Hồ Chí Minh…).
Đây là hai hoạt động thực hành, em tự thực hiện cùng người thân nhé. Chúc em học tốt!