Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 97
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 97–98
Lưu ý: Hình ảnh được cung cấp tương ứng với trang 95 – 96 trong sách. Cô sẽ giải đầy đủ tất cả các bài tập có trên hai trang này nhé.
LUYỆN TỪ VÀ CÂU – CÂU GHÉP
Câu 1
Đề bài: Tìm các câu ghép trong đoạn văn sau:
(1) Các môn sinh đồng thanh dạ ran. (2) Thế là thầy đi trước, trò theo sau. (3) Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. (4) Cụ dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng.
Cách giải
Cô cùng các em xét từng câu xem có mấy cụm chủ ngữ – vị ngữ:
| Câu | Phân tích | Loại câu |
|---|---|---|
| (1) | Các môn sinh / đồng thanh dạ ran. (1 cụm C–V) | Câu đơn |
| (2) | Thầy / đi trước, trò / theo sau. (2 cụm C–V) | Câu ghép |
| (3) | Các anh có tuổi / đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn / nhường bước, mấy chú tóc để trái đào / đi sau cùng. (3 cụm C–V) | Câu ghép |
| (4) | Cụ / dẫn học trò đi về cuối làng, đến một ngôi nhà tranh đơn sơ nhưng sáng sủa, ấm cúng. (1 chủ ngữ) | Câu đơn |
Đáp án: Các câu ghép trong đoạn văn là câu (2) và câu (3).
Câu 2
Đề bài: Xác định các vế câu trong những câu ghép tìm được ở bài tập 1 và cho biết chúng được nối với nhau bằng cách nào.
Cách giải
Câu (2): Thế là thầy đi trước, trò theo sau. - Vế 1: thầy / đi trước - Vế 2: trò / theo sau - Cách nối: nối trực tiếp bằng dấu phẩy (không dùng từ nối).
Câu (3): Các anh có tuổi đi ngay sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, mấy chú tóc để trái đào đi sau cùng. - Vế 1: Các anh có tuổi / đi ngay sau thầy - Vế 2: người ít tuổi hơn / nhường bước - Vế 3: mấy chú tóc để trái đào / đi sau cùng - Cách nối: nối trực tiếp bằng dấu phẩy giữa các vế câu.
Câu 3
Đề bài: Đặt một câu ghép nói về tình cảm của em đối với thầy cô giáo.
Cách giải
Câu ghép phải có ít nhất 2 vế câu (mỗi vế là một cụm chủ ngữ – vị ngữ).
Một số câu mẫu các em có thể tham khảo: - Thầy cô đã dạy em bao điều hay, em luôn ghi nhớ công ơn ấy. - Em rất kính yêu thầy cô vì thầy cô đã dìu dắt em từng ngày. - Cô giáo dạy em viết những nét chữ đầu tiên, mẹ là người dạy em những lời nói đầu đời. - Mỗi khi đến lớp, em lại thấy lòng mình ấm áp, bởi nơi đó có thầy cô và bè bạn.
Phân tích câu mẫu 1: Thầy cô / đã dạy em bao điều hay, em / luôn ghi nhớ công ơn ấy. → Hai vế nối bằng dấu phẩy.
🎯 Ghi nhớ: Câu ghép là câu do hai hay nhiều vế câu ghép lại. Mỗi vế câu có cấu tạo giống một câu đơn (đủ chủ ngữ – vị ngữ). Các vế câu có thể nối với nhau bằng dấu câu (dấu phẩy, dấu chấm phẩy) hoặc bằng từ nối (và, nhưng, vì, nên, nếu… thì…).
VIẾT – TÌM Ý CHO ĐOẠN VĂN NÊU Ý KIẾN TÁN THÀNH MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG
Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề:
- Đề 1: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành việc lập Câu lạc bộ Đọc sách.
- Đề 2: Viết đoạn văn nêu ý kiến tán thành việc phát triển hoạt động thể dục, thể thao trong nhà trường.
1. Chuẩn bị
- Chọn sự việc, hiện tượng em muốn nêu ý kiến tán thành (ví dụ chọn Đề 1: lập Câu lạc bộ Đọc sách). - Tìm thông tin liên quan: lợi ích của việc đọc sách, các hoạt động trong câu lạc bộ, ví dụ về các trường đã có câu lạc bộ đọc sách…
2. Tìm ý (gợi ý cho Đề 1)
Cách giải
🟡 Mở đầu: - Giới thiệu sự việc: Trường em dự định lập Câu lạc bộ Đọc sách. - Nêu ý kiến: Em rất tán thành chủ trương này. 🔵 Triển khai (các lí do tán thành): 1. Câu lạc bộ giúp các bạn có thêm thói quen đọc sách mỗi ngày. 2. Đọc sách giúp mở rộng kiến thức, nuôi dưỡng tâm hồn, học được nhiều điều hay. 3. Tham gia câu lạc bộ, các bạn được trao đổi, chia sẻ về cuốn sách hay, từ đó học cách trình bày ý kiến. 4. Câu lạc bộ tạo sân chơi bổ ích, giúp các bạn bớt thời gian xem ti vi, chơi điện thoại. Dẫn chứng: Lớp em có bạn Lan, từ khi đọc sách thường xuyên, bạn viết văn hay hơn và nói chuyện rất tự tin. 🟢 Kết thúc: - Khẳng định lại: Em hoàn toàn ủng hộ việc lập Câu lạc bộ Đọc sách. - Mong muốn: Câu lạc bộ sớm được thành lập để các bạn cùng tham gia.
Tìm ý cho Đề 2 (tham khảo)
🟡 Mở đầu: Giới thiệu việc nhà trường đẩy mạnh hoạt động thể dục, thể thao. Em rất tán thành. 🔵 Triển khai: - Tập thể dục giúp cơ thể khỏe mạnh, học tập tốt hơn. - Thể thao rèn tinh thần đoàn kết, ý chí kiên trì. - Giúp các bạn giải tỏa căng thẳng sau giờ học. - Dẫn chứng: Các bạn tham gia đội bóng đá của trường vừa học giỏi, vừa khỏe mạnh. 🟢 Kết thúc: Khẳng định việc phát triển thể dục, thể thao là rất cần thiết và bổ ích.
3. Góp ý và chỉnh sửa
Sau khi viết xong, em đọc lại và tự kiểm tra: - Lí do và dẫn chứng đã phù hợp với ý kiến tán thành chưa? - Các ý đã được sắp xếp hợp lí (mở đầu → triển khai → kết thúc) chưa? - Câu văn đã rõ ràng, không lặp ý, không sai chính tả chưa?
🎯 Ghi nhớ: Đoạn văn nêu ý kiến tán thành cần có 3 phần: mở đầu (giới thiệu và nêu ý kiến), triển khai (đưa lí do, dẫn chứng), kết thúc (khẳng định lại ý kiến).
ĐỌC MỞ RỘNG
Câu 1
Đề bài: Đọc sách báo viết về một danh nhân của Việt Nam.
Cách giải
Em có thể chọn đọc một trong các cuốn sách viết về danh nhân Việt Nam, ví dụ: - Bộ sách Danh nhân đất Việt. - Sách viết về Lê Quý Đôn – nhà bác học kiệt xuất. - Hoặc sách viết về: Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Chu Văn An, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh… Em có thể tìm sách ở thư viện trường, thư viện xã/phường, hoặc nhờ bố mẹ mua.
Câu 2
Đề bài: Viết phiếu đọc sách theo mẫu.
Cách giải
PHIẾU ĐỌC SÁCH (mẫu tham khảo)
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Tên sách báo | Lê Quý Đôn – Nhà bác học của đất Việt |
| Tác giả | Nhóm tác giả NXB Kim Đồng |
| Ngày đọc | 15/4/2026 |
| Tên tuổi, tài năng và những đóng góp nổi bật của danh nhân | Lê Quý Đôn (1726 – 1784), quê ở Thái Bình. Ông nổi tiếng thông minh từ nhỏ, đỗ đầu ba kì thi (Bảng nhãn). Ông là nhà bác học lớn, để lại nhiều tác phẩm quý về lịch sử, địa lí, văn học như Đại Việt thông sử, Vân đài loại ngữ, Phủ biên tạp lục… Ông còn là nhà chính trị, ngoại giao tài ba. |
| Suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc về những đóng góp của danh nhân | Em rất khâm phục tài năng và tinh thần ham học hỏi của Lê Quý Đôn. Ông là tấm gương sáng về sự cần cù, ham đọc sách. Em tự hào vì dân tộc ta có những danh nhân tài giỏi như vậy. |
| Mức độ yêu thích | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
Câu 3
Đề bài: Dựa vào những ghi chép trong phiếu đọc sách, trao đổi với bạn những suy nghĩ, cảm xúc của em về danh nhân trong sách báo mà em đã đọc.
Cách giải
Gợi ý lời trao đổi với bạn: "Mình vừa đọc cuốn sách về Lê Quý Đôn. Mình rất khâm phục ông vì từ nhỏ ông đã rất thông minh và ham học. Ông để lại cho đời rất nhiều tác phẩm quý giá về nhiều lĩnh vực khác nhau. Mình thấy đó là tấm gương để chúng mình noi theo: chăm chỉ đọc sách và không ngừng học hỏi. Còn bạn, bạn đã đọc sách về danh nhân nào? Bạn thích nhất điều gì ở danh nhân đó?"
Phần Vận dụng (về nhà)
Đề bài: Viết 3 – 5 câu giới thiệu về một danh nhân trong sách báo mà em đã đọc (có thể sử dụng tranh ảnh, hình vẽ,… để trang trí). Chia sẻ với người thân.
Cách giải
Bài viết tham khảo: Lê Quý Đôn là một nhà bác học kiệt xuất của nước ta ở thế kỉ XVIII. Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh và rất ham đọc sách. Lớn lên, ông đỗ Bảng nhãn và có nhiều đóng góp lớn cho nền văn hóa, lịch sử của dân tộc qua các tác phẩm như Đại Việt thông sử, Vân đài loại ngữ. Ông còn là nhà ngoại giao, nhà chính trị tài ba. Em rất tự hào và khâm phục tài năng của ông. Mẹo nhỏ: Em có thể vẽ thêm hình chân dung danh nhân, hoặc dán ảnh từ sách báo để bài giới thiệu thêm sinh động nhé.
🎯 Ghi nhớ: Khi đọc sách về danh nhân, em cần ghi lại tên tuổi, tài năng, đóng góp của họ và cảm xúc của bản thân. Đó là cách giúp em hiểu sâu hơn về lịch sử dân tộc và học được nhiều bài học quý giá.