Giải Tiếng Việt 5 - Tập Hai trang 99
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 99–100
Bài 19: Danh y Tuệ Tĩnh (Phần Đọc)
Tóm tắt nội dung bài đọc
Bài đọc kể về danh y Tuệ Tĩnh (1330 – 1400), một thầy thuốc nổi tiếng đời Trần. Một lần, ông dẫn các học trò lên núi Nam Tào, Bắc Đẩu để nói về điều ông ấp ủ từ lâu. Qua câu chuyện, ta hiểu được:
- Khi giặc ngoại xâm nhòm ngó, vua quan nhà Trần ráo riết luyện quân, rèn vũ khí, chuẩn bị lương thực, thuốc men.
- Việc vận chuyển thuốc từ Trung Quốc bị ngăn cấm, nên cần tìm cách tự chữa bệnh.
- Các thái y tỏa đi học cách chữa bệnh bằng cây cỏ trong dân gian, lập nên những vườn thuốc nam.
- Cây cỏ nước Nam góp phần làm quân ta thêm mạnh, giúp chiến thắng kẻ thù.
- Tuệ Tĩnh mong dân ta dùng "thuốc nam chữa bệnh cho người Nam", và ý nguyện ấy được kế thừa, phát huy đến ngày nay.
Bài đọc ca ngợi tấm lòng yêu nước, tinh thần tự lực tự cường và công lao của danh y Tuệ Tĩnh đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Câu 1: Tuệ Tĩnh dẫn học trò lên núi để nói điều gì?
Đề: Danh y Tuệ Tĩnh dẫn các học trò lên núi Nam Tào, Bắc Đẩu để nói với các trò điều gì?
Trả lời:
Tuệ Tĩnh dẫn các học trò lên núi để nói về điều ông ấp ủ từ lâu, đó là ý nguyện: từ nay về sau, dân ta có thể dùng thuốc nam (cây cỏ nước Nam) để chữa bệnh cho người Nam, thay vì phụ thuộc vào thuốc men từ nước ngoài.
Câu 2: Thời gian và tình hình đất nước
Đề: Câu chuyện mà Tuệ Tĩnh kể cho học trò nghe xảy ra vào thời gian nào? Tình hình đất nước lúc bấy giờ ra sao?
Trả lời:
- Thời gian: Câu chuyện xảy ra vào thời nhà Trần, khi giặc ngoại xâm đang nhòm ngó nước ta.
- Tình hình đất nước: Đất nước đang chuẩn bị đối phó với giặc ngoại xâm. Vua quan nhà Trần chỉ huy quân sĩ luyện tập võ nghệ, rèn vũ khí, chuẩn bị lương thực, thuốc men, phòng giữ bờ cõi rất cẩn trọng. Tuy nhiên, việc vận chuyển thuốc men từ Trung Quốc sang nước ta đã bị ngăn cấm, khiến vua quan lo lắng: khi giáp trận, người bị thương hoặc đau ốm sẽ không có thuốc chữa.
Câu 3: Tóm tắt câu chuyện Tuệ Tĩnh đã kể
Đề: Tóm tắt nội dung câu chuyện mà Tuệ Tĩnh đã kể.
Trả lời (gợi ý tóm tắt):
Khi giặc ngoại xâm đe dọa, nhà Trần lo chuẩn bị mọi mặt để giữ nước, nhưng nguồn thuốc men từ Trung Quốc bị ngăn cấm. Lo khi đánh trận có người bị thương mà không có thuốc, các thái y đã tỏa đi khắp các miền quê, học cách chữa bệnh bằng cây cỏ dân gian. Nhờ đó, các vườn thuốc nam mọc lên khắp nơi, cây cỏ nước Nam được dùng làm thuốc chữa bệnh, góp phần giúp quân ta thêm hùng mạnh và chiến thắng kẻ thù.
Câu 4: Vì sao ý nguyện của Tuệ Tĩnh thành hiện thực và được kế thừa đến nay?
Đề: Theo em, vì sao ý nguyện của Tuệ Tĩnh trở thành hiện thực và tiếp tục được kế thừa, phát huy cho đến ngày hôm nay?
Trả lời:
Ý nguyện của Tuệ Tĩnh trở thành hiện thực và được kế thừa đến nay vì:
- Đó là một ý nguyện đúng đắn, xuất phát từ thực tế: nước ta có nguồn cây cỏ làm thuốc phong phú, sẵn có, không phải phụ thuộc vào nước ngoài.
- Thuốc nam rẻ tiền, dễ kiếm, gần gũi với đời sống nhân dân, lại có hiệu quả chữa bệnh thật sự.
- Ý nguyện ấy thể hiện tinh thần tự lực, tự cường, lòng yêu nước và thương dân, nên được các thế hệ thầy thuốc trân trọng, học hỏi và tiếp nối.
- Đến nay, hàng trăm vị thuốc từ cây cỏ nước Nam và hàng nghìn phương thuốc dân gian đã được tổng hợp để trị bệnh cứu người, chứng tỏ giá trị bền vững của ý nguyện đó.
Câu 5: Cảm nghĩ về danh y Tuệ Tĩnh
Đề: Nêu cảm nghĩ của em về danh y Tuệ Tĩnh.
Trả lời (gợi ý đoạn văn):
Em rất kính trọng và khâm phục danh y Tuệ Tĩnh. Ông không chỉ là một thầy thuốc tài giỏi mà còn là người có tấm lòng yêu nước sâu sắc và tầm nhìn xa rộng. Giữa lúc đất nước gặp khó khăn, ông đã hướng dẫn dân ta dùng cây cỏ nước Nam để tự chữa bệnh, thể hiện tinh thần tự lực, tự cường đáng quý. Nhờ công lao và ý nguyện của ông, nền y học cổ truyền nước ta ngày càng phát triển. Tuệ Tĩnh xứng đáng được hậu thế suy tôn là "tiên thánh của ngành thuốc nam". Em sẽ học tập ở ông tinh thần yêu nước, ham học hỏi và biết quý trọng những gì quê hương mình có.