Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 85
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 85–86
TRANG 85
Câu 4 (tiếp theo từ trang trước)
Đề bài:
Đoạn văn:
Tôi chạy ra, bốc mấy cái kẹo nhét vào túi. ⁽³⁾Bà hỏi: – Sao chưa ăn đã để dành vậy cháu? – Cháu cất đi, đến mai đưa cho em Tâm. Ban nãy, cháu làm nó ngã. ⁽⁴⁾Bà ôm tôi vào lòng, thơm lên tóc tôi, không nói. (Theo Kao Sơn)
a. Từ *ba ở vị trí nào được dùng để xưng hô?
b. Trong đoạn văn, còn danh từ nào cũng được dùng để xưng hô?
Cách giải
Câu a: Từ "bà" ở vị trí số (3) và (4) được dùng để xưng hô. - Ở câu (3): "Bà hỏi" - từ "bà" dùng để chỉ người bà đang nói chuyện - Ở câu (4): "Bà ôm tôi vào lòng" - từ "bà" cũng dùng để chỉ người bà Câu b: Trong đoạn văn, các danh từ khác cũng được dùng để xưng hô là: - Tôi: cháu trai/gái dùng để tự xưng khi kể chuyện - Cháu: cháu dùng để tự xưng khi nói với bà - Em: dùng để gọi em Tâm (người nhỏ tuổi hơn) - Nó: dùng để chỉ em Tâm khi kể với bà
🎯 Ghi nhớ: Danh từ chỉ người thân (bà, cháu, em, tôi...) có thể dùng làm từ xưng hô trong câu chuyện.
Câu 5
Đề bài: Tìm đại từ thay thế phù hợp thay cho mỗi bông hoa.
Đoạn văn:
Ngày xưa, trên cao nguyên có một dòng có ở rất xa chỗ sinh sống của loài người. Nơi 🌺 có một dòng suối trong như pha lê và những tảng đá vẫn nằm giữa những đám hoa buồm buồm, hoa thạch thảo màu hồng, màu tím. Muôn tối 🌺 phải vượt qua những cánh rừng, những dãy núi, những dòng sông... Muông thú gọi 🌺 là làng Hươu. (Theo Vũ Hùng)
Cách giải
Tìm đại từ thay thế: - Bông hoa thứ nhất (🌺): đó hoặc ấy - "Nơi đó có một dòng suối..." - Bông hoa thứ hai (🌺): ta hoặc mình - "Muôn tối ta phải vượt qua..." (nói về người trong làng) - Bông hoa thứ ba (🌺): nó hoặc đó - "Muông thú gọi nó là làng Hươu"
🎯 Ghi nhớ: Đại từ (đó, ấy, nó, ta...) dùng để thay thế cho danh từ đã nhắc đến trước đó, giúp câu văn ngắn gọn hơn.
TRANG 86 - TIẾT 5
Câu 1
Đề bài: Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi.
Tôi sống độc lập từ thuở bé
(Trích)
[Đoạn văn kể về chú dế út sống độc lập từ nhỏ...]
Câu hỏi:
a. Ba anh em dế được mẹ giảng giải thế nào về tục lệ lâu đời của họ nhà dế?
b. Chú dế út có cảm nghĩ thế nào trước việc mẹ cho ra ở riêng?
- Lúc theo mẹ đi trên đường
- Lúc được mẹ đặt vào chỗ ở riêng
c. Vì sao chú dế út thấm cảm ơn mẹ?
d. Em có nhận xét gì về tính cách của chú dế út qua đoạn kết của câu chuyện?
Cách giải
Câu a: Ba anh em dế được mẹ giảng giải rằng: - Đây là tục lệ lâu đời trong họ nhà dế - Các con phải tự kiếm ăn cho mình, không nên ỷ lại - Lúa sinh nào cũng vậy, để xong là mẹ nghỉ ngay việc thu xếp cho con cái ra ở riêng Câu b: - Lúc theo mẹ đi trên đường: Chú dế út không buồn, trái lại còn lấy làm khoai khoái (vui vẻ, thích thú) - Lúc được mẹ đặt vào chỗ ở riêng: Chú dế út cảm thấy: + Hơi lo lắng vì ở một mình nơi thoáng đãng + Mất mẹ, vừa sực sạo thấm tất cả cái hàng mẹ dưa đến ở + Thấy màu trời trong xanh, cảm thấy đẹp Câu c: Chú dế út thấm cảm ơn mẹ vì: - Mẹ đã dạy dỗ, chăm sóc chu đáo - Mẹ đã chuẩn bị đầy đủ mọi thứ cho chú ở riêng - Nhờ mẹ mà chú biết tự lập, tự lo cho mình Câu d: Qua đoạn kết, chú dế út có tính cách: - Tự lập, mạnh mẽ: Không sợ hãi khi phải ở một mình - Biết ơn: Thấm cảm ơn mẹ, vỗ đôi cánh nhỏ ngắn đến nách - Vui vẻ, lạc quan: Cao hứng gáy lên mấy tiếng rõ to - Dũng cảm: Ra đứng ngoài cửa, ngửng mặt lên nhìn trời
🎯 Ghi nhớ: Câu chuyện dạy ta bài học về sự tự lập từ nhỏ và lòng biết ơn cha mẹ.
Câu 2
Đề bài: Kể thêm một đoạn cho câu chuyện Tôi sống độc lập từ thuở bé theo tưởng tượng của em.
Gợi ý: Có thể kể diễn biến tâm trạng của chú dế út trong đêm đầu tiên xa mẹ, xa các anh.
Cách giải
Hướng dẫn kể: Em có thể kể thêm đoạn văn theo các ý sau: Bước 1: Mở đầu - Tâm trạng ban đầu - Đêm xuống, chú dế út một mình trong nhà mới - Cảm thấy hơi cô đơn, nhớ mẹ và các anh Bước 2: Diễn biến - Những suy nghĩ - Nhớ lại lời dạy của mẹ - Tự nhủ phải mạnh mẽ, tự lập - Nghe tiếng động bên ngoài, hơi lo sợ Bước 3: Kết thúc - Vượt qua - Tự an ủi mình - Quyết tâm sống tốt để mẹ yên tâm - Dần dần ngủ thiếp đi Ví dụ đoạn kể: "Đêm đầu tiên xa mẹ, chú dế út nằm trong nhà mới, cảm thấy hơi buồn. Chú nhớ tiếng ru của mẹ, nhớ các anh nằm bên cạnh. Bỗng có tiếng lá rơi bên ngoài, chú giật mình. Nhưng rồi chú nhớ lại lời mẹ: 'Con phải tự lập'. Chú tự nhủ: 'Mình phải mạnh mẽ lên!' Nghĩ vậy, chú cảm thấy yên tâm hơn và dần dần ngủ thiếp đi."
🎯 Ghi nhớ: Khi kể chuyện, cần diễn tả rõ tâm trạng của nhân vật qua từng thời điểm.
Tóm tắt: Trang 85-86 có 3 bài tập chính về xưng hô, đại từ và đọc hiểu câu chuyện "Tôi sống độc lập từ thuở bé".