Giải Tiếng Việt 5 - Tập Một trang 157
Lời giải chi tiết SGK Lớp 5 · Môn Tiếng Việt · Trang 157–158
Phần Từ ngữ (cần nhớ)
Ba từ khó trong bài đọc về anh Tễu:
| Từ | Nghĩa |
|---|---|
| (Ông) quản phường | Người quản lí, điều hành một tổ chức gồm những người cùng làm một nghề (trong xã hội xưa) |
| Thuỷ đình | Nhà biểu diễn múa rối nước |
| Quân hề | Nhân vật rối nước làm bằng gỗ, đóng vai gây cười trong các vở diễn |
Bài đọc hiểu: Câu hỏi về anh Tễu
Câu 1: Ở cảnh 1, lí do anh Tễu tìm gặp ông quản là gì?
Anh Tễu tìm gặp ông quản vì muốn xin được học nghề múa rối nước, mong được ông quản nhận vào phường rối để học cách biểu diễn.
Câu 2: Qua lời chào hỏi, giới thiệu, trò chuyện với ông quản, em thấy anh Tễu là người thế nào?
Anh Tễu là người:
- Lễ phép, biết chào hỏi, giới thiệu rõ ràng về bản thân.
- Hoạt bát, nhanh nhẹn, vui vẻ và ngộ nghĩnh.
- Có lòng yêu thích, đam mê với nghề múa rối nước.
Câu 3: Theo em, vì sao ông quản dạy cho anh Tễu diễn những quân rối hề?
Đây là câu chọn ý phù hợp. Có hai phương án:
- ☐ Vì thấy anh Tễu muốn "học cười".
- ☑ Vì thấy anh Tễu hoạt bát, ngộ nghĩnh.
Lí do chọn: Ông quản quan sát và nhận ra anh Tễu có tính cách vui tươi, lanh lợi, ngộ nghĩnh, rất hợp để đóng vai gây cười (quân hề). Người diễn hề cần đúng tố chất hài hước, hoạt bát thì vai diễn mới sinh động.
Câu 4: Ở cảnh 2, điều gì khiến anh Tễu có những xáo trộn trong tâm tư? Vì sao ông quản khích lệ anh Tễu đi theo tâm nguyện của mình?
- Điều khiến anh Tễu xáo trộn tâm tư: anh phân vân, đắn đo giữa việc ở lại hay đi tìm con đường, ước mơ riêng của mình (theo đuổi tâm nguyện của bản thân).
- Ông quản khích lệ vì ông thương quý và hiểu anh Tễu, muốn anh được sống đúng với mong muốn, được phát huy hết khả năng và thực hiện ước mơ riêng của mình.
Câu 5: Vở kịch giải thích thế nào về sự xuất hiện nhân vật chú Tễu trong các vở rối nước?
Vở kịch giải thích rằng chú Tễu vốn là một con người hoạt bát, ngộ nghĩnh, vui tính. Từ hình ảnh anh Tễu ấy mà người ta tạo nên nhân vật rối chú Tễu, một quân hề quen thuộc xuất hiện trong các vở rối nước để mang lại tiếng cười cho khán giả.
Phần Luyện từ và câu
Bài 1: Xếp các từ có tiếng "tâm" vào nhóm thích hợp
Các từ cho sẵn: tâm tư, tâm nguyện, tâm bão, tâm điểm, tâm trạng, tâm huyết, trung tâm, lương tâm.
| Tâm = điểm chính giữa | Tâm = tình cảm, ý chí |
|---|---|
| tâm bão | tâm tư |
| tâm điểm | tâm nguyện |
| trung tâm | tâm trạng |
| tâm huyết | |
| lương tâm |
Giải thích cách phân loại:
- Nhóm "điểm chính giữa": tâm bão (giữa cơn bão), tâm điểm (điểm giữa), trung tâm (ở giữa). Đây đều chỉ vị trí trung tâm.
- Nhóm "tình cảm, ý chí": tâm tư, tâm nguyện, tâm trạng, tâm huyết, lương tâm. Đây đều liên quan đến lòng người, suy nghĩ, tình cảm bên trong.
Bài 2: Đặt câu với 1 – 2 từ trong mỗi nhóm ở bài tập 1
Nhóm "điểm chính giữa":
- Cơn bão đang mạnh lên ở vùng tâm bão.
- Sân vận động nằm ngay trung tâm thành phố.
Nhóm "tình cảm, ý chí":
- Bà luôn giấu kín tâm tư trong lòng.
- Người thầy thuốc làm việc bằng cả tấm lòng và lương tâm nghề nghiệp.
Phần VIẾT: Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn giới thiệu nhân vật trong một bộ phim hoạt hình
Đây là phần hướng dẫn em tự đánh giá bài viết của mình. Em đối chiếu bài làm với các tiêu chí sau:
Về nội dung, đoạn văn cần:
- Giới thiệu được tên bộ phim, tên nhân vật gây ấn tượng.
- Nêu khái quát nội dung bộ phim.
- Trình bày đặc điểm nổi bật về ngoại hình, hoạt động của nhân vật qua tình huống cụ thể.
- Nêu được ý nghĩa của bộ phim.
- Thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với bộ phim.
Về hình thức, đoạn văn cần:
- Trình bày đúng quy cách.
- Sắp xếp ý hợp lí.
- Có sáng tạo trong dùng từ, viết câu.
- Chữ viết sạch, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả.
Sau đó (bài 3) em viết lại các câu hoặc đoạn cho hay hơn.
Phần NÓI VÀ NGHE: Bộ phim yêu thích
Yêu cầu: Giới thiệu một bộ phim mà em yêu thích.
Bước chuẩn bị gồm 4 việc:
| Việc cần làm | Gợi ý |
|---|---|
| Chọn bộ phim để giới thiệu | Phim hoạt hình, phim tài liệu, phim khoa học... |
| Tìm thông tin để trình bày | Đạo diễn, nhân vật, nội dung phim... |
| Sắp xếp thông tin | Vẽ sơ đồ tư duy... |
| Tìm phương tiện hỗ trợ trình bày | Tranh ảnh minh hoạ... |
Gợi ý nhỏ của cô: em nên chọn bộ phim mình thực sự thích để khi nói sẽ tự nhiên, hào hứng. Trước khi trình bày, em vẽ một sơ đồ tư duy ngắn gồm: tên phim → nhân vật → nội dung → cảm nghĩ. Nhớ chuẩn bị thêm vài hình ảnh minh hoạ để bài nói thêm sinh động nhé.
Em làm tốt lắm khi học tới phần này. Nếu em muốn cô viết mẫu một đoạn văn giới thiệu nhân vật hoạt hình, cứ nói với cô nhé!
