Giải Giáo Dục Công Dân 6 trang 49
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 49–50
Tóm tắt lý thuyết (Ghi nhớ trang 48)
- Quyền cơ bản của công dân là những lợi ích cơ bản mà công dân được hưởng, được Nhà nước bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật.
- Nghĩa vụ cơ bản của công dân là những việc Nhà nước bắt buộc công dân phải thực hiện theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
- Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân. Mọi người có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác.
- Việc thực hiện quyền không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
- Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.
Phần câu hỏi cuối trang 48 (mục tình huống các bạn)
Đây là phần phân tích các tình huống đã nêu ở đầu trang.
a) Xác định ai thực hiện đúng, ai chưa đúng:
| Nhân vật | Thực hiện | Lý do |
|---|---|---|
| Minh | Đúng | Khuyên Phương không bóc thư người khác → tôn trọng quyền bí mật thư tín |
| Phương | Chưa đúng | Định bóc thư bạn → xâm phạm quyền bí mật thư tín |
| Thắng | Chưa đúng | Lười học, phải nhắc mới ôn → chưa làm tốt nghĩa vụ học tập |
| Hà | Đúng | Báo Tổng đài 111 khi thấy bạo hành trẻ em → bảo vệ quyền trẻ em |
| Gia đình Liên | Chưa đúng | Trốn nghĩa vụ quân sự → vi phạm nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc |
| Liên | Đúng | Khuyên anh thực hiện nghĩa vụ quân sự |
| Trang | Chưa đúng | Không tham gia đóng góp ý kiến → chưa thực hiện quyền tham gia |
| Hùng | Đúng | Tích cực học tập, rèn luyện thành công dân có ích |
b) Là học sinh, em được hưởng các quyền: học tập, vui chơi giải trí, được chăm sóc, bảo vệ, được bày tỏ ý kiến... Em phải thực hiện nghĩa vụ: học tập tốt, rèn luyện đạo đức, vâng lời ông bà cha mẹ, tôn trọng pháp luật. Em đã chăm chỉ học bài, giúp đỡ gia đình, tham gia hoạt động tập thể để thực hiện đúng các nghĩa vụ đó.
Bài 1 (Luyện tập): Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ trong Hiến pháp 2013
Đề: Em hãy tìm hiểu và ghi chép nội dung các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013.
Lời giải gợi ý:
Một số quyền cơ bản:
- Quyền bình đẳng trước pháp luật (Điều 16).
- Quyền sống (Điều 19).
- Quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm (Điều 20).
- Quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín (Điều 21).
- Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 24).
- Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí (Điều 25).
- Quyền học tập (Điều 39), quyền và nghĩa vụ lao động (Điều 35).
Một số nghĩa vụ cơ bản:
- Nghĩa vụ học tập (Điều 39).
- Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, thực hiện nghĩa vụ quân sự (Điều 45).
- Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật (Điều 46).
- Nghĩa vụ nộp thuế (Điều 47).
- Nghĩa vụ bảo vệ môi trường (Điều 43).
Bài 2 (Luyện tập): Ai thực hiện tốt, ai chưa tốt
Đề: Cho biết bạn nào thực hiện tốt, bạn nào thực hiện chưa tốt quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
| Trường hợp | Đánh giá | Giải thích |
|---|---|---|
| a. Kim tự học ở nhà và giúp bố mẹ việc nhà | Thực hiện tốt | Vừa làm tốt nghĩa vụ học tập, vừa biết yêu lao động, giúp đỡ gia đình |
| b. Thu nghĩ học không có ích, học kém | Chưa tốt | Lười học, không trân trọng quyền và nghĩa vụ học tập mà bố mẹ tạo điều kiện |
| c. Nam quát mắng, dọa nạt, đánh em gái | Chưa tốt | Xâm phạm thân thể, danh dự của em → vi phạm quyền được bảo vệ của trẻ em |
| d. Hưng bóc thư cô giáo gửi bố mẹ | Chưa tốt | Xâm phạm quyền bí mật thư tín, lại còn nghịch phá làm vỡ cửa kính |
Bài 3 (Luyện tập): Xử lí tình huống
Tình huống 1: Lan hoạt bát, tích cực hoạt động lớp nhưng mẹ ngăn cấm vì sợ ảnh hưởng học tập.
Câu hỏi: Theo em, Lan nên làm gì để mẹ không ngăn cấm mình tham gia hoạt động tập thể?
Gợi ý trả lời:
- Lan nên chứng minh cho mẹ thấy mình vẫn học tốt khi tham gia hoạt động, bằng cách giữ vững kết quả học tập.
- Lan giải thích với mẹ rằng tham gia hoạt động tập thể giúp rèn luyện kỹ năng, sự tự tin, đó cũng là quyền và bổn phận của học sinh.
- Lan sắp xếp thời gian hợp lý giữa học và hoạt động, xin phép rõ ràng để mẹ yên tâm.
Tình huống 2: Bố mẹ Hà vất vả nhưng Hà ít làm việc nhà vì nghĩ chỉ cần học giỏi là đủ.
a) Em suy nghĩ gì về việc làm của Hà?
Việc làm của Hà là chưa đúng. Học giỏi là tốt nhưng chưa đủ. Là con trong gia đình, Hà còn có bổn phận yêu thương, giúp đỡ, chia sẻ công việc với bố mẹ. Hà chỉ biết học mà không quan tâm, phụ giúp bố mẹ là ích kỷ, thiếu trách nhiệm.
b) Theo em, Hà cần làm gì để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của học sinh?
- Vừa học tốt vừa biết phụ giúp bố mẹ những việc nhà phù hợp với sức mình.
- Biết yêu thương, quan tâm, chia sẻ vất vả với bố mẹ.
- Sắp xếp thời gian khoa học để cân bằng việc học và việc nhà.
Phần Vận dụng
Bài 1: Em hãy vẽ tranh hoặc sưu tầm một câu chuyện thể hiện việc làm thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và thuyết minh.
Gợi ý: Em có thể vẽ tranh về cảnh học sinh tham gia bỏ rác đúng nơi quy định (bảo vệ môi trường), hoặc tranh học sinh chăm chỉ học tập, giúp đỡ người già qua đường. Khi thuyết minh, em nêu rõ bức tranh thể hiện việc thực hiện nghĩa vụ nào và ý nghĩa của nó.
Bài 2: Viết khoảng nửa trang giấy về nghĩa vụ của học sinh và những việc em đã làm.
Gợi ý dàn ý:
- Mở đầu: Nêu nghĩa vụ cơ bản của học sinh (học tập, rèn luyện đạo đức, tuân theo nội quy, kính trọng thầy cô...).
- Thân: Kể những việc em đã làm: chăm chỉ học bài, làm bài tập đầy đủ, lễ phép với thầy cô, đoàn kết bạn bè, giữ gìn vệ sinh trường lớp, giúp đỡ gia đình.
- Kết: Cảm nghĩ và quyết tâm tiếp tục thực hiện tốt nghĩa vụ để trở thành công dân có ích.
Em cần cô giải kỹ hơn bài nào hoặc viết bài văn mẫu cho phần Vận dụng thì nói cô nhé.