Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 6 trang 21
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Hoạt Äá»™ng Trải Nghiệm · Trang 21–22
Lưu ý nhỏ: Hai trang trong ảnh thực tế là trang 20 và trang 21. Cô sẽ giải đầy đủ tất cả nội dung có trong hai trang này nhé.
PHẦN 1 — TRANG 20
Câu mở đầu — Chia sẻ sau khi tham gia trò chơi
Đề bài: Chia sẻ những điều em rút ra được qua trò chơi và cảm xúc của em.
Cách giải — Tự liên hệ bản thân
Đây là câu chia sẻ cảm nhận, em trả lời theo trải nghiệm của chính mình. Cô gợi ý mẫu:
- Điều rút ra: Qua trò chơi, em hiểu thêm về các loại thiên tai và biết cách nhận ra dấu hiệu sắp xảy ra như mây đen, gió mạnh, nước dâng. Em cũng học được cách bình tĩnh xử lí khi gặp nguy hiểm.
- Cảm xúc: Em thấy vui vì được chơi cùng các bạn, đồng thời thấy mình cần cẩn thận hơn để biết tự bảo vệ bản thân khi thiên tai xảy ra.
💡 Mẹo nhớ: "Chơi mà học – học mà chơi", sau mỗi trò chơi luôn rút ra một bài học cho mình.
HOẠT ĐỘNG 4 — Xử lí tình huống ứng phó với thiên tai
Đề bài chung: Thảo luận, sắm vai thể hiện cách giải quyết các tình huống sau.
Câu 1 — Tình huống 1 (Bạn Mai)
Đề bài: Hằng ngày, Mai phải đạp xe qua một cánh đồng để tới trường. Chiều nay, trong lúc đang đi học về, bất ngờ một cơn dông sét xảy ra, kèm theo mưa to, gió lớn.
Nếu là Mai, em cần làm gì để tự bảo vệ bản thân?
Cách giải — Phân tích nguy hiểm rồi đưa cách xử lí
Nguy hiểm ở đây là sét đánh (vì đang ở cánh đồng trống), mưa to và gió lớn dễ làm trơn trượt, ngã xe.
Nếu là Mai, em sẽ làm những việc sau:
- Không đứng ở giữa cánh đồng trống, vì nơi cao và trống dễ bị sét đánh trúng.
- Tránh xa cây to một mình, cột điện, vật bằng kim loại vì những chỗ này hay bị sét đánh.
- Tìm chỗ trú an toàn: chạy nhanh vào nhà dân gần nhất, mái che kiên cố hoặc trạm chờ.
- Hạ thấp người, không cầm các vật kim loại như khung xe, ô có cán sắt.
- Chờ cơn dông tan hẳn rồi mới tiếp tục đi về, không cố vượt qua mưa lớn.
- Nếu có điện thoại, báo cho bố mẹ biết để người lớn yên tâm và hỗ trợ.
Nếu là Mai, em sẽ tìm ngay một ngôi nhà hoặc nơi trú kiên cố để trú mưa, tránh xa cây cao và vật kim loại, đợi hết dông sét rồi mới về nhà.
Câu 2 — Tình huống 2 (Bạn Pao)
Đề bài: Pao và các bạn đang trên đường đi học về, bỗng nhiên trời đổ mưa to, làm nước lũ ở đập tràn mà Pao phải đi qua dâng lên nhanh và chảy xiết. Một số bạn rủ Pao lội qua đập tràn về nhà kẻo tối.
Nếu là Pao, em sẽ làm gì?
Cách giải — Đặt sự an toàn lên trên hết
Nước lũ ở đập tràn dâng nhanh và chảy xiết rất nguy hiểm, dễ cuốn trôi người. Đây là tình huống tuyệt đối không được liều.
Nếu là Pao, em sẽ:
- Kiên quyết không lội qua đập tràn, dù trời sắp tối, vì tính mạng quan trọng hơn việc về sớm.
- Khuyên các bạn cùng dừng lại, không ai được liều mình lội qua dòng nước chảy xiết.
- Cùng các bạn đứng chờ ở nơi cao, an toàn, tránh xa mép nước.
- Tìm cách báo cho người lớn hoặc gia đình (gọi điện, nhờ người đi đường) để được giúp đỡ đón về.
- Chờ nước rút hoặc có người lớn hỗ trợ mới qua đập.
Nếu là Pao, em sẽ không lội qua đập tràn, đồng thời khuyên các bạn cùng chờ ở chỗ an toàn và báo cho người lớn đến giúp.
💡 Mẹo nhớ: "Nước xiết – đừng liều, chờ người lớn cứu". Thà về muộn còn hơn gặp nguy hiểm.
Câu 3 — Tình huống 3 (Bạn Hà)
Đề bài: Nhà Hà ở sát chân núi đất. Suốt tuần, mưa to tầm tã không dứt khiến núi có nguy cơ bị sạt lở.
Nếu là Hà, em sẽ cùng gia đình làm gì?
Cách giải — Chủ động phòng tránh sạt lở
Mưa to nhiều ngày làm đất ngấm nước, dễ gây sạt lở núi vùi lấp nhà cửa. Cần chủ động phòng tránh từ sớm.
Nếu là Hà, em sẽ cùng gia đình:
- Theo dõi thông tin, cảnh báo thiên tai từ loa phát thanh, ti vi, chính quyền địa phương.
- Quan sát dấu hiệu sạt lở: vết nứt trên sườn núi, cây nghiêng, nước chảy đục, tiếng động lạ.
- Chuẩn bị sẵn đồ dùng cần thiết (giấy tờ, nước, thức ăn, đèn pin) để sơ tán nhanh khi cần.
- Chủ động di dời đến nơi an toàn, xa chân núi, theo hướng dẫn của chính quyền.
- Báo cho hàng xóm và chính quyền khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm.
Nếu là Hà, em sẽ cùng gia đình theo dõi cảnh báo, chú ý các dấu hiệu sạt lở và chủ động sơ tán đến nơi an toàn, xa chân núi.
Phần gợi ý hoạt động thực hành
Đề bài:
- Tham gia diễn tập sơ tán trong tình huống xảy ra lũ lụt.
- Cùng các bạn kiểm tra khu vực quanh trường xem có nơi nào không an toàn khi thiên tai xảy ra (hố, ao, hồ không có rào chắn; nắp cống, nắp hố ga bị vỡ;...). Sau đó thực hiện một số việc để đảm bảo an toàn khi bị ngập lụt như: lắp hoặc làm nắp đậy hố, làm rào chắn xung quanh ao, hồ,...
Cách giải — Lập kế hoạch hành động
Đây là hoạt động thực hành, em tham gia rồi ghi lại kết quả. Cô gợi ý mẫu:
- Diễn tập sơ tán: Em nghiêm túc làm theo hiệu lệnh, di chuyển nhanh, trật tự đến nơi cao, an toàn theo lối đã quy định.
- Kiểm tra khu vực quanh trường: Em cùng các bạn ghi lại những chỗ chưa an toàn, ví dụ: hố ga gần sân chưa có nắp, mương nước không có rào chắn.
- Đề xuất việc làm: Báo thầy cô và nhà trường để làm nắp đậy hố, dựng rào chắn quanh ao, cắm biển cảnh báo nơi nguy hiểm.
Em vừa tham gia diễn tập sơ tán nghiêm túc, vừa cùng các bạn rà soát những chỗ chưa an toàn quanh trường và đề xuất cách khắc phục.
ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ 3
Đề bài: Tự đánh giá mức độ em đạt được theo các tiêu chí và chọn: Đạt yêu cầu / Chưa đạt yêu cầu.
Cách giải — Tự đánh giá theo từng tiêu chí
Em đối chiếu bản thân với từng tiêu chí. Cô làm mẫu bảng tự đánh giá:
| Tiêu chí | Mức đạt được |
|---|---|
| Nêu được ít nhất 5 việc cần làm để chăm sóc bản thân | Đạt |
| Thường xuyên tập thể dục để chăm sóc sức khỏe thể chất | Đạt |
| Luôn lạc quan, suy nghĩ tích cực để chăm sóc sức khỏe tinh thần | Đạt |
| Luôn giữ quần áo và đầu tóc sạch sẽ, gọn gàng | Đạt |
| Nhận diện được dấu hiệu của ít nhất 5 loại thiên tai | Đạt |
| Nêu được cách tự bảo vệ trong những tình huống thiên tai ở địa phương | Đạt |
| Luôn thực hiện việc tự bảo vệ bản thân khi thiên tai xảy ra | Đạt |
Ví dụ minh họa cho các tiêu chí:
- 5 việc chăm sóc bản thân: ăn đủ chất, ngủ đủ giấc, tập thể dục, giữ vệ sinh, học tập điều độ.
- 5 loại thiên tai và dấu hiệu: bão (mây đen, gió mạnh), lũ lụt (mưa kéo dài, nước dâng), sạt lở (đất nứt, cây nghiêng), hạn hán (nắng nóng kéo dài, đất khô nứt), dông sét (mây vũ tích, sấm chớp).
Mức độ em đạt được: Đạt yêu cầu (nếu em làm tốt phần lớn các tiêu chí trên).
💡 Mẹo nhớ: Đánh giá là để biết mình mạnh ở đâu, còn yếu chỗ nào mà cố gắng thêm, không phải để so sánh hơn thua.
PHẦN 2 — TRANG 21
CHỦ ĐỀ 4 — RÈN LUYỆN BẢN THÂN
Mục tiêu của chủ đề:
- Sắp xếp được góc học tập, nơi sinh hoạt cá nhân gọn gàng, ngăn nắp.
- Điều chỉnh được bản thân phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
- Xác định được những khoản chi ưu tiên khi số tiền của mình hạn chế.
Phần Mục tiêu là phần giới thiệu, cho em biết mình sẽ học được gì trong chủ đề này. Không có bài tập cần giải.
NỘI DUNG 1 — GÓC HỌC TẬP CỦA EM
Câu 4 — Hoạt động 1: Chia sẻ việc sắp xếp góc học tập gọn gàng, ngăn nắp
Đề bài: Chia sẻ về cách sắp xếp góc học tập của em.
Gợi ý:
- Mô tả cách sắp xếp sách, vở, đồ dùng học tập của em ở góc học tập.
- Cảm nhận của em về góc học tập của mình.
- Nếu được thay đổi vị trí và cách sắp xếp góc học tập của em ở nhà, em muốn thay đổi như thế nào? Vì sao?
Cách giải — Chia sẻ theo từng gợi ý
Đây là câu chia sẻ thực tế, em trả lời theo góc học tập của chính mình. Cô gợi ý mẫu:
a) Mô tả cách sắp xếp:
- Sách giáo khoa và vở em xếp đứng trên giá sách, chia theo từng môn để dễ tìm.
- Bút, thước, tẩy để gọn trong hộp đựng bút đặt ở góc bàn.
- Đèn học đặt phía bên trái (nếu thuận tay phải) để ánh sáng không bị tay che.
- Mặt bàn luôn để trống ở giữa để có chỗ viết bài thoải mái.
b) Cảm nhận:
- Em thấy góc học tập gọn gàng giúp em ngồi học thoải mái, dễ tìm đồ dùng và tập trung hơn. Mỗi khi học xong em thấy vui vì bàn học sạch sẽ.
c) Điều muốn thay đổi:
- Em muốn kê bàn học gần cửa sổ hơn để có thêm ánh sáng tự nhiên và thoáng mát. Em cũng muốn thêm một bảng ghim nhỏ để dán thời khóa biểu, nhắc nhở công việc. Vì như vậy việc học sẽ tiện và khoa học hơn.
Em chia sẻ trung thực về góc học tập của mình: cách xếp sách vở, đồ dùng; cảm nhận của bản thân và những điều muốn thay đổi cho gọn gàng, hợp lí hơn.
💡 Mẹo nhớ: "Đồ vật có chỗ – chỗ nào đồ nấy". Học xong cất ngay, lần sau tìm là thấy.
Câu 5 — Hoạt động 2: Thiết kế góc học tập
Đề bài: Tham khảo một số cách sắp xếp góc học tập trong các hình sau để đưa ra ý tưởng thiết kế góc học tập gọn gàng, ngăn nắp, phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình em.
(Hình 1: bàn học có giá sách nhiều tầng phía trên, đèn học, ống cắm bút. Hình 2: bàn học kê cạnh cửa sổ, sách xếp gọn một góc bàn.)
Cách 1 — Học hỏi ưu điểm từ hai hình mẫu
Quan sát hai hình:
- Hình 1: Bàn học gắn liền giá sách nhiều tầng, có ngăn kéo, đèn học và ống cắm bút. → Ưu điểm: chứa được nhiều sách, mọi thứ gọn trong một chỗ, tiết kiệm diện tích.
- Hình 2: Bàn học kê cạnh cửa sổ, sách xếp gọn ở một góc bàn. → Ưu điểm: tận dụng ánh sáng tự nhiên, không gian thoáng, đơn giản.
Ý tưởng thiết kế góc học tập của em:
- Vị trí: Kê bàn gần cửa sổ để tận dụng ánh sáng tự nhiên ban ngày, đặt thêm đèn học phía tay không thuận để dùng buổi tối.
- Giá sách: Làm giá sách nhỏ nhiều tầng đặt trên hoặc cạnh bàn, xếp sách theo từng môn.
- Đồ dùng: Dùng hộp/ống cắm bút, hộp đựng dụng cụ để mọi thứ có chỗ riêng.
- Mặt bàn: Luôn để trống phần giữa làm chỗ viết.
- Phù hợp gia đình: Chọn bàn và giá sách kích thước vừa với phòng, ưu tiên loại có ngăn kéo để cất đồ gọn.
Cách 2 — Vẽ sơ đồ bố trí đơn giản
Em có thể phác một sơ đồ bố trí cho dễ hình dung:
[ Cửa sổ - lấy ánh sáng ]
┌─────────────────────────────┐
│ Giá sách (xếp theo môn) │
├─────────────────────────────┤
│ Đèn học | chỗ viết bài │ ← mặt bàn
│ Ống bút | (để trống) │
├─────────────────────────────┤
│ Ngăn kéo đựng đồ dùng │
└─────────────────────────────┘
[ Ghế ngồi ]
Với sơ đồ này, mọi thứ đều có chỗ cố định, lấy được ánh sáng tốt và có khoảng trống để viết bài thoải mái.
Em đưa ra ý tưởng thiết kế dựa trên ưu điểm của hai hình: bàn gần cửa sổ lấy sáng, có giá sách nhiều tầng xếp theo môn, đồ dùng để gọn trong hộp và ngăn kéo, mặt bàn luôn thoáng. Quan trọng nhất là phù hợp với diện tích và điều kiện gia đình mình.
💡 Mẹo nhớ: Góc học tập tốt cần ba điều: đủ sáng – đủ gọn – đủ chỗ viết.
🎯 Ghi nhớ: 1. Ứng phó thiên tai: Luôn đặt an toàn tính mạng lên trên hết – tránh sét nơi trống, không lội qua nước lũ chảy xiết, chủ động sơ tán khi có nguy cơ sạt lở. 2. Tự đánh giá giúp em nhận ra điểm mạnh và điểm cần cố gắng của bản thân. 3. Góc học tập gọn gàng giúp em học tập tập trung, hiệu quả hơn. Hãy nhớ: đủ sáng, đủ gọn, đủ chỗ viết và phù hợp với gia đình mình.
