Giải Khoa Học Tự Nhiên 6 trang 177
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Khoa Há»c Tá»± NhiĂªn · Trang 177–178
Tóm tắt lý thuyết
Phần I – Tại sao cần tiết kiệm năng lượng?
- Hằng ngày ta thường dùng nhiều năng lượng hơn mức cần thiết → gây lãng phí và tốn chi phí.
- Năng lượng không tái tạo đang cạn kiệt dần, khi đốt cháy lại gây ô nhiễm môi trường.
- Tiết kiệm năng lượng giúp:
- Tiết kiệm chi phí.
- Bảo tồn các nguồn năng lượng không tái tạo.
- Giảm chất thải, giảm ô nhiễm môi trường.
Phần II – Một số biện pháp tiết kiệm năng lượng: tận dụng nguồn năng lượng tái tạo (ánh nắng, ánh sáng tự nhiên), dùng thiết bị tiết kiệm điện (đèn LED), tắt thiết bị khi không dùng, sử dụng nước hợp lý, tái sử dụng/tái chế đồ dùng.
Câu hỏi mở đầu: Chi tiết lãng phí năng lượng trong hình
Đề: Chỉ ra những chi tiết trong hình có sự lãng phí năng lượng và đưa ra gợi ý khắc phục.
Các chi tiết lãng phí và cách khắc phục:
| Chi tiết lãng phí | Cách khắc phục |
|---|---|
| Bật đèn trần giữa ban ngày trời nắng | Tắt đèn, tận dụng ánh sáng mặt trời qua cửa sổ |
| Tivi đang bật nhưng không có ai xem | Tắt tivi khi không sử dụng |
| Bếp đun nhiều nồi, có nồi không đậy nắp làm thoát nhiệt | Đậy nắp nồi khi đun để giữ nhiệt, tắt bếp khi nấu xong |
| Đun ấm nước nhưng không dùng ngay (bốc hơi nhiều) | Chỉ đun lượng nước cần thiết, dùng ngay khi sôi |
Phần I – Câu hỏi thảo luận
Câu 1: Ví dụ gây lãng phí năng lượng trong lớp học, nhà trường
Đề: Hãy nêu một số ví dụ có thể gây lãng phí năng lượng xảy ra trong lớp học, trong nhà trường.
Trả lời:
- Bật đèn, quạt khi phòng học không có người.
- Mở đèn cả khi trời sáng, đủ ánh sáng tự nhiên.
- Không tắt máy chiếu, máy tính khi giờ học kết thúc.
- Để vòi nước chảy lãng phí ở khu vệ sinh.
- Bật điều hòa nhưng mở cửa sổ, cửa ra vào.
Câu 2: Biện pháp tiết kiệm năng lượng trong lớp học
Đề: Hãy thảo luận về các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong lớp học.
Trả lời:
- Tắt đèn, quạt, máy chiếu khi ra khỏi lớp.
- Tận dụng ánh sáng tự nhiên, mở rèm cửa thay vì bật đèn.
- Dùng đèn LED tiết kiệm điện.
- Khóa chặt vòi nước sau khi dùng.
- Phân công bạn trực nhật kiểm tra điện, nước cuối buổi.
Phần II – Một số biện pháp tiết kiệm năng lượng
Câu 1: Biện pháp nào giúp tiết kiệm năng lượng?
Đề: Những biện pháp nào dưới đây giúp tiết kiệm năng lượng (a → i)?
| Biện pháp | Có tiết kiệm năng lượng? | Giải thích |
|---|---|---|
| a) Phơi quần áo bằng ánh nắng thay vì máy sấy | ✅ Có | Dùng năng lượng mặt trời, không tốn điện |
| b) Dùng đèn LED thay đèn huỳnh quang/sợi đốt | ✅ Có | Đèn LED tiêu thụ điện ít hơn nhiều |
| c) Tận dụng ánh sáng tự nhiên ban ngày | ✅ Có | Không cần bật đèn, tiết kiệm điện |
| d) Rút phích cắm/tắt thiết bị khi không dùng | ✅ Có | Tránh hao điện ở chế độ chờ |
| e) Đóng, mở tủ lạnh/điều hòa đúng cách | ✅ Có | Giữ nhiệt, giảm điện tiêu thụ |
| g) Bật tivi xem cả ngày | ❌ Không | Gây lãng phí điện năng |
| h) Tắt vòi nước khi đánh răng | ✅ Có | Tiết kiệm nước |
| i) Thu gom đồ dùng để tái sử dụng/tái chế | ✅ Có | Giảm năng lượng sản xuất đồ mới |
Kết luận: Các biện pháp giúp tiết kiệm năng lượng là a, b, c, d, e, h, i. Riêng g) gây lãng phí.
Câu 2: Hoàn thành Bảng 51.1
Đề: Đánh dấu "X" vào các cột thích hợp cho từng biện pháp đã chọn.
| Biện pháp | Tiết kiệm điện | Tiết kiệm nước | Tiết kiệm nhiên liệu | Dùng nguồn năng lượng tái tạo |
|---|---|---|---|---|
| a) Phơi nắng quần áo | X | X | X | |
| b) Dùng đèn LED | X | X | ||
| c) Tận dụng ánh sáng tự nhiên | X | X | X | |
| d) Rút phích/tắt thiết bị | X | X | ||
| e) Đóng mở tủ lạnh, điều hòa đúng cách | X | X | ||
| h) Tắt vòi nước khi đánh răng | X | |||
| i) Thu gom tái sử dụng/tái chế | X | X | X |
Lưu ý: "Tiết kiệm điện" thường kéo theo "tiết kiệm nhiên liệu" vì phần lớn điện ở nước ta được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch.
Bài tập tính toán với Bảng 51.2
Đề: Tính toàn bộ chi phí mua bóng đèn và tiền điện phải trả khi dùng mỗi loại bóng trong 1 năm. Cho biết giá điện 1 500 đồng/kW.h, một năm 365 ngày, mỗi ngày đèn hoạt động 12 h.
Bước 1 – Tính tổng thời gian thắp sáng trong 1 năm:
$$t = 365 \times 12 = 4380 \text{ h}$$
Bước 2 – Bóng dây tóc (220 V – 75 W):
- Tuổi thọ mỗi bóng 1000 h → số bóng cần dùng: $\dfrac{4380}{1000} = 4{,}38$ → cần mua 5 bóng.
- Tiền mua bóng: $5 \times 5000 = 25\,000$ đồng.
- Điện năng tiêu thụ: $4380 \times 0{,}075 = 328{,}5$ kW.h.
- Tiền điện: $328{,}5 \times 1500 = 492\,750$ đồng.
- Tổng chi phí: $25\,000 + 492\,750 = 517\,750$ đồng.
Bước 3 – Bóng compact (220 V – 20 W):
- Tuổi thọ mỗi bóng 5000 h → số bóng cần dùng: $\dfrac{4380}{5000} = 0{,}876$ → cần mua 1 bóng.
- Tiền mua bóng: $1 \times 40\,000 = 40\,000$ đồng.
- Điện năng tiêu thụ: $4380 \times 0{,}020 = 87{,}6$ kW.h.
- Tiền điện: $87{,}6 \times 1500 = 131\,400$ đồng.
- Tổng chi phí: $40\,000 + 131\,400 = 171\,400$ đồng.
Bảng so sánh:
| Loại bóng | Tiền mua bóng | Tiền điện | Tổng chi phí/năm |
|---|---|---|---|
| Dây tóc 75 W | 25 000 đồng | 492 750 đồng | 517 750 đồng |
| Compact 20 W | 40 000 đồng | 131 400 đồng | 171 400 đồng |
Nhận xét – Ý kiến của em:
- Bóng compact tuy giá mua đắt hơn (40 000 đồng so với 5 000 đồng), nhưng tổng chi phí trong 1 năm lại thấp hơn rất nhiều.
- Số tiền tiết kiệm được khi dùng bóng compact: $517\,750 - 171\,400 = 346\,350$ đồng/năm.
- Vì vậy nên ưu tiên dùng bóng compact (hoặc đèn LED) để tiết kiệm điện năng và chi phí, đồng thời giảm tiêu thụ nhiên liệu, bảo vệ môi trường.
Nếu em có bản chụp trang 178 thật, gửi mình để giải tiếp các bài còn lại nhé.