Giải Ngữ Văn 6 - Tập 2 trang 33
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Ngữ Văn · Trang 33–34
Nội dung chính
Đây là phần Đọc văn bản với truyện cổ tích "Cây khế". Trang 32-33 trình bày phần đầu và giữa của câu chuyện, kèm theo một số câu hỏi gợi ý trong quá trình đọc.
Các câu hỏi trong văn bản
Câu hỏi 1: THEO DÕI - Thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện có gì đặc biệt?
Đề bài: Xác định thời gian, địa điểm diễn ra câu chuyện và nêu điểm đặc biệt.
Cách giải
Bước 1: Tìm thời gian trong văn bản
- Câu mở đầu: "Ngày xửa ngày xưa..."
- Đây là cách mở đầu đặc trưng của truyện cổ tích.
Bước 2: Tìm địa điểm trong văn bản
- "...ở một nhà kia có hai anh em"
- Địa điểm không được xác định cụ thể, chỉ nói chung chung "một nhà kia".
Bước 3: Nhận xét điểm đặc biệt
- Thời gian: mơ hồ, không xác định cụ thể (ngày xửa ngày xưa)
- Địa điểm: không rõ ràng, phiếm chỉ (một nhà kia)
Đáp án: - Thời gian: "Ngày xửa ngày xưa" – thời gian không xác định, rất xa xưa - Địa điểm: "Một nhà kia" – địa điểm phiếm chỉ, không cụ thể - Điểm đặc biệt: Đây là cách mở đầu quen thuộc của truyện cổ tích Việt Nam, tạo không gian huyền ảo, không bị ràng buộc bởi thời gian và địa điểm thực tế.
Câu hỏi 2: DỰ ĐOÁN - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Đề bài: Dự đoán điều gì sẽ xảy ra sau khi con chim lớn xuất hiện và ăn khế.
Cách giải
Bước 1: Tóm tắt tình huống trước đó
- Hai vợ chồng người em nghèo khó, chăm chỉ chăm sóc cây khế
- Con chim lớn đến ăn khế mỗi ngày
- Người vợ than phiền với chim
Bước 2: Chú ý lời chim nói
- "Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba gang, mang đi mà đựng!"
Bước 3: Dự đoán hợp lý
- Chim sẽ đưa người em đến nơi có vàng bạc châu báu
- Người em sẽ trở nên giàu có
Đáp án: Dự đoán: Con chim sẽ đền ơn cho hai vợ chồng người em bằng cách đưa họ đến một nơi có nhiều vàng bạc, châu báu. Nhờ đó, vợ chồng người em sẽ trở nên giàu có.
Câu hỏi 3: TƯỞNG TƯỢNG - Một hang lớn đầy vàng, kim cương, thủy tinh, hổ phách,... trông thế nào?
Đề bài: Tưởng tượng và mô tả cái hang chứa đầy châu báu.
Cách giải
Bước 1: Liệt kê các vật quý trong hang (theo văn bản)
- Đá trắng, đá xanh, đá đỏ, đá ngũ sắc
- Thủy tinh, hổ phách đủ các màu
- Vàng, kim cương
Bước 2: Tưởng tượng và mô tả
Đáp án: Cái hang rộng lớn, sâu thẳm. Khắp nơi lấp lánh ánh sáng từ những viên đá quý đủ màu sắc: đá trắng trong như tuyết, đá xanh biếc như nước biển, đá đỏ rực như lửa. Những viên kim cương tỏa sáng lung linh. Hổ phách màu vàng nâu trong suốt xếp thành từng đống. Vàng chất cao như núi, phản chiếu ánh sáng khiến cả hang rực rỡ như cung điện thần tiên.
Giải thích từ khó (chú thích trong sách)
| Từ | Nghĩa |
|---|---|
| Làm rẽ | Người nghèo nhận đất, ruộng để sản xuất, sau đó nộp một phần sản phẩm, hoa lợi cho người chủ đất |
| Ta thán | Than thở, than vãn |
| Gang (gang tay) | Khoảng cách tối đa giữa đầu ngón tay cái và đầu ngón tay giữa khi bàn tay được căng ra, dùng làm đơn vị đo độ dài, thường khoảng 20 cm |
| Ngũ sắc | Năm màu chính thường được dùng trong trang trí (xanh, đỏ, vàng, đen, trắng) |
| Hổ phách | Nhựa cây (thường là nhựa thông) đã hóa đá, màu vàng nâu, trong suốt, thường dùng làm đồ trang sức, chữa bệnh |
💡 Mẹo nhớ: Truyện cổ tích thường mở đầu bằng "Ngày xửa ngày xưa" để tạo không gian huyền ảo, không bị ràng buộc bởi thực tế. Đây là dấu hiệu nhận biết thể loại truyện cổ tích dân gian.
🎯 Ghi nhớ: - Truyện "Cây khế" thuộc thể loại truyện cổ tích với motif quen thuộc: người hiền lành được đền đáp, kẻ tham lam bị trừng phạt. - Cách mở đầu "Ngày xửa ngày xưa" là đặc trưng của truyện cổ tích Việt Nam. - Các câu hỏi THEO DÕI, DỰ ĐOÁN, TƯỞNG TƯỢNG giúp người đọc chủ động hơn trong quá trình đọc hiểu văn bản.