Giải Ngữ Văn 6 - Tập 2 trang 8

Hai trang này là phần giữa và cuối văn bản truyện truyền thuyết Thánh Gióng (theo Lê Trí Viễn). Đây không phải trang bài tập mà là phần đọc văn bản, kèm các hộp gợi ý đọc bên lề (Theo dõi, Hình dung, Tưởng tượng) để giúp các em vừa đọc vừa suy nghĩ.

Tóm tắt nội dung đoạn trích

• Nhà vua lo sợ giặc, sai sứ giả đi tìm người tài cứu nước.
• Chú bé ba tuổi (Gióng) bỗng cất tiếng nói, xin sứ giả về tâu vua làm cho ngựa sắt, áo giáp sắt, roi sắt để đánh giặc.
• Sau khi gặp sứ giả, chú bé lớn nhanh như thổi, ăn mấy cũng không no, áo vừa may đã chật. Bà con hàng xóm cùng góp gạo nuôi chú.
• Giặc đến chân núi Trâu Sơn. Chú bé vươn vai biến thành tráng sĩ oai phong, mặc giáp, cầm roi, cưỡi ngựa phun lửa xông trận. Roi sắt gãy, tráng sĩ nhổ tre quật vào giặc, giặc tan vỡ.
• Đuổi giặc đến núi Ninh Sóc, tráng sĩ cởi giáp bỏ lại rồi cả người lẫn ngựa bay lên trời.
• Vua nhớ ơn, phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập miếu thờ ở quê nhà.
• Nhiều dấu tích còn lại: làng Gióng mở hội tháng Tư, bụi tre đằng ngà ngả vàng, các ao hồ là vết chân ngựa, làng Cháy bị ngựa phun lửa thiêu.

Giải các câu hỏi gợi ý bên lề

Hộp THEO DÕI: Lời của chú bé ba tuổi có gì đặc biệt?

Lời nói đầu tiên của Gióng đặc biệt ở chỗ:

• Đứa bé ba tuổi suốt thời gian dài không biết nói, không biết cười, vậy mà tiếng nói đầu tiên lại là đòi đi đánh giặc cứu nước.
• Lời nói rất dứt khoát, đầy khí phách: yêu cầu vua rèn ngựa sắt, áo giáp sắt, roi sắt và khẳng định "ta nguyện phá tan lũ giặc này".

Chi tiết này cho thấy lòng yêu nước, ý thức đánh giặc cứu nước đã trở thành tiếng nói thiêng liêng, có thể trỗi dậy bất cứ lúc nào trong mỗi con người Việt Nam.

Hộp HÌNH DUNG: Cảnh bà con hàng xóm góp gạo thóc nuôi chú bé

Em hãy hình dung: cả làng cùng chung tay nuôi Gióng. Nhà nào cũng vui lòng mang gạo, thóc tới góp vì ai cũng mong chú bé mau lớn để giết giặc cứu nước.

Ý nghĩa: Gióng lớn lên bằng cơm gạo của nhân dân, mang trong mình sức mạnh của cả cộng đồng. Người anh hùng đánh giặc không phải sức mạnh của riêng một người mà là sức mạnh đoàn kết của toàn dân.

Hộp TƯỞNG TƯỢNG: Miếu thờ ban đầu trông như thế nào?

Đây là câu hỏi mở để em phát huy trí tưởng tượng. Gợi ý hình dung:

• Một ngôi miếu nhỏ, đơn sơ dựng ngay ở quê nhà làng Phù Đổng.
• Mái lợp lá hoặc ngói cũ, có bệ thờ, bát hương, được dân làng chăm sóc khói hương quanh năm.
• Về sau miếu được tu sửa, mở rộng thành đền thờ khang trang, gắn với hội Gióng tháng Tư.

(Em có thể tả theo cách riêng, miễn là hợp lý và thể hiện lòng biết ơn của nhân dân với người anh hùng.)

Gợi ý ghi nhớ

Đoạn trích tập trung khắc họa sự lớn lên kì lạ và chiến công phi thường của Thánh Gióng, đồng thời giải thích nguồn gốc nhiều địa danh, dấu tích. Qua đó, truyện ca ngợi tinh thần yêu nước, ý chí chống ngoại xâm và sức mạnh đoàn kết của dân tộc ta.

Nếu em muốn, thầy/cô có thể giúp em làm tiếp phần câu hỏi "Sau khi đọc" hoặc lập dàn ý phân tích hình tượng Thánh Gióng nhé.