Giải Ngữ Văn 6 - Tập 2 trang 67

Phần giới thiệu tác giả

Trước khi vào câu hỏi, sách giới thiệu hai người làm nên tác phẩm:

• Rơ-nê Gô-xi-nhi (1926 – 1977): nhà văn Pháp, chuyên sáng tác truyện tranh, viết kịch, làm phim.
• Giăng-giắc Xăng-pê (sinh năm 1932): họa sĩ người Pháp, chuyên vẽ truyện tranh và tranh biếm họa.

Đây là bộ đôi nổi tiếng tạo nên series truyện về cậu bé Ni-cô-la.

Bài: Trả lời câu hỏi (văn bản "Bài tập làm văn")

Câu 1: Do đâu khi làm bài tập làm văn, Ni-cô-la phải nhờ đến bố?

Vì Ni-cô-la gặp một đề văn khó: "Hãy miêu tả người bạn thân nhất của em." Cậu không biết bắt đầu từ đâu, loay hoay mãi không viết được. Hơn nữa, đề bài đòi hỏi phải chọn ra "một người bạn thân nhất" trong khi cậu có rất nhiều bạn, nên cậu bí và phải cầu cứu bố.

Câu 2: Vì sao bố Ni-cô-la lại tỏ ra sốt sắng giúp cậu con trai làm bài văn?

Bố Ni-cô-la sốt sắng giúp con vì:

• Thương con, muốn con làm tốt bài tập.
• Bố tự tin rằng mình là người lớn, từng đi học nên thừa sức làm một bài văn của học sinh lớp nhỏ. Ông xem đây là việc dễ dàng và muốn thể hiện khả năng của mình với con.

Câu 3: "Ai là người bạn thân nhất của cậu bé?" – đó là điều cả bố Ni-cô-la và ông Blê-đúc cần phải biết khi muốn làm hộ bài tập làm văn. Vì sao vậy?

Vì đề bài yêu cầu tả "người bạn thân nhất". Muốn viết được, người viết bắt buộc phải biết đó là ai, người ấy có đặc điểm gì, tính cách ra sao, kỉ niệm với Ni-cô-la thế nào. Đây là những thông tin chỉ riêng Ni-cô-la mới có, người ngoài (bố và ông Blê-đúc) hoàn toàn không biết. Không có những hiểu biết và tình cảm thật ấy thì không thể viết thay được. Đây chính là chỗ vướng khiến người lớn dù giỏi đến đâu cũng bế tắc.

Câu 4: Vì sao sau khi Ni-cô-la đã kể ra nhiều người bạn của mình mà bố của cậu vẫn thấy khó viết?

Vì Ni-cô-la có quá nhiều bạn, mỗi bạn lại có một nét riêng đáng quý. Bố không thể quyết định được nên chọn ai làm "bạn thân nhất". Quan trọng hơn, đó là tình cảm và cảm nhận của riêng Ni-cô-la, người bố không hề trải qua, không có kỉ niệm hay cảm xúc thật với những người bạn ấy nên không biết viết thế nào cho chân thật. Càng nghe kể nhiều, bố càng rối và càng thấy khó.

Câu 5: "Tôi hiểu rằng bài tập làm văn của tôi thì tốt nhất là tôi tự làm một mình" – nhân vật rút ra kinh nghiệm như thế qua những gì đã xảy ra khi nhờ bố làm bài. Em có đồng ý với điều đó không? Vì sao?

Gợi ý: Em nên đồng ý.

Lí do:

• Bài tập làm văn là sản phẩm thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và cách nhìn riêng của mỗi người. Chỉ có chính mình mới hiểu rõ bạn bè, tình cảm và trải nghiệm của bản thân để viết chân thật, sinh động.
• Khi nhờ người khác làm hộ, bài văn sẽ không còn là tiếng nói của mình, dễ sáo rỗng, gượng ép, thậm chí gây tranh cãi (như bố Ni-cô-la và ông Blê-đúc cãi nhau mà vẫn không viết xong).
• Tự làm bài còn giúp em rèn luyện tư duy, khả năng diễn đạt và trưởng thành hơn.

Câu 6: Nếu gặp một đề văn như của Ni-cô-la, theo em, việc đầu tiên phải làm là gì?

Việc đầu tiên là đọc kĩ đề để hiểu yêu cầu, rồi xác định đối tượng cần tả/viết. Cụ thể với đề này: em phải tự nghĩ và chọn ra một người bạn thân nhất của mình. Sau đó nhớ lại những đặc điểm về ngoại hình, tính cách và những kỉ niệm gắn bó với người bạn ấy để lập ý, làm dàn bài rồi mới viết. Mấu chốt là phải tự suy nghĩ bằng tình cảm và trải nghiệm thật của bản thân.

Phần Viết: Trình bày ý kiến về một hiện tượng (vấn đề) mà em quan tâm

Đây là phần giới thiệu kiểu bài mới. Cô tóm tắt phần lý thuyết quan trọng để em nắm:

Yêu cầu đối với bài văn nghị luận trình bày ý kiến về một hiện tượng (vấn đề):

Phân tích bài viết tham khảo: "Câu chuyện đồng phục"

Bài mẫu này giúp em thấy rõ ba yêu cầu trên được thể hiện thế nào:

• Nêu hiện tượng (vấn đề): quy định mặc đồng phục đối với học sinh khi đến trường. Mở bài kể chuyện cô giáo dặn dò trong buổi tập trung đầu năm.
• Thể hiện ý kiến người viết: người viết tán thành quy định mặc đồng phục đối với học sinh ("mặc đồng phục khi đến trường là điều cần thiết").
• Dùng lí lẽ và bằng chứng:
• Lí lẽ 1: Đồng phục tạo nên cái đẹp chung của tập thể (dẫn chứng: buổi sáng các bạn mặc đồng phục sát cánh bên nhau hài hòa; khi tập trung toàn trường nhìn từ trên cao như những mảng màu trong bức tranh khổng lồ).
• Lí lẽ 2: Đồng phục góp phần tạo nên bản sắc riêng của mỗi trường (dẫn chứng: nhờ đồng phục mà nhận ra học sinh trường THCS Lê Quý Đôn, Lương Thế Vinh, Đặng Thai Mai; trong cuộc thi "Nhóm bạn lí tưởng" ở huyện, "màu cờ sắc áo" thể hiện qua đồng phục của cổ động viên trên khán đài).

Cách tổ chức của bài mẫu là điều em cần học theo khi tự viết: nêu vấn đề → bày tỏ rõ ý kiến → đưa từng lí lẽ kèm bằng chứng cụ thể.

Một lưu ý nhỏ: em gửi yêu cầu trang 67–68 nhưng hai ảnh thực tế là trang 66 và 67. Cô đã giải trọn vẹn nội dung trong hai ảnh này. Nếu em cần phần dàn ý chi tiết hơn ở trang 68 (các bước thực hành viết), gửi thêm ảnh trang đó cô sẽ hướng dẫn tiếp nhé.