Giải Ngữ Văn 6 - Tập 2 trang 79

Một lưu ý nhỏ trước nha: hai ảnh em gửi thực ra là trang 78 và 79 của sách (góc dưới có in số trang). Đây là phần mở đầu văn bản "Trái Đất – cái nôi của sự sống" của Hồ Thanh Trang. Phần này chưa có bài tập luyện tập, mà gồm câu hỏi "Trước khi đọc" và các thẻ "Theo dõi" giúp em đọc hiểu trong lúc đọc. Cô sẽ tóm tắt và trả lời đầy đủ những phần đó.

Tóm tắt nội dung văn bản (phần đã đọc)

Đây là văn bản thông tin giải thích vì sao Trái Đất được gọi là "cái nôi của sự sống".

• Phần sa-pô (chữ in đậm) nêu 3 câu hỏi định hướng: Vì sao Trái Đất được gọi là hành tinh xanh? Sự sống nảy nở thế nào? Con người làm gì để bảo vệ Trái Đất?
• Trái Đất trong hệ Mặt Trời: là 1 trong 8 hành tinh, vừa tự quay quanh trục (1 vòng ≈ 23,934 giờ = 1 ngày), vừa quay quanh Mặt Trời theo quỹ đạo hình e-líp với vận tốc ≈ 30 km/s (1 vòng = 365,25 ngày = 1 năm).
• "Vị thần hộ mệnh" của sự sống: nhờ có nước (đặc biệt là nước ở dạng lỏng), Trái Đất là nơi duy nhất trong hệ Mặt Trời có sự sống. Nước bao phủ gần 3/4 bề mặt, tạo vẻ đẹp như "giọt nước xanh khổng lồ". Không có nước thì Trái Đất chỉ là hành tinh khô chết.
• Trái Đất – nơi cư ngụ của muôn loài: sự sống vô cùng phong phú, từ vi sinh vật nhỏ phải nhìn bằng kính hiển vi đến những loài khổng lồ như cây bao báp, cá voi xanh, hay khủng long thời cổ đại.

Trả lời câu hỏi "Trước khi đọc"

Câu 1. Em từng nghe, đọc hay thuộc những ca khúc, bài thơ nào viết về Trái Đất? Chúng gợi lên cảm xúc gì? Để hiểu và yêu quý hành tinh xanh hơn, ta cần tìm đến những nguồn thông tin, tài liệu nào khác?

Gợi ý trả lời:

• Một số tác phẩm quen thuộc: ca khúc "Trái Đất này là của chúng mình" (thơ Định Hải, nhạc Trương Quang Lục), "Điều đó tùy thuộc hành động của bạn", bài thơ "Bài ca Trái Đất"...
• Những tác phẩm này gợi lên tình yêu thiên nhiên, niềm tự hào về hành tinh xanh và mong muốn được sống trong hòa bình, đoàn kết.
• Để hiểu và yêu quý Trái Đất hơn, em có thể tìm đến: sách khoa học về thiên văn, môi trường; phim tài liệu về tự nhiên; báo, tạp chí khoa học; các trang thông tin về biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường...

Câu 2. Người ta thường nói: "Sự sống muôn màu". Em hiểu điều này như thế nào?

Gợi ý trả lời:

• "Sự sống muôn màu" nghĩa là sự sống trên Trái Đất rất đa dạng, phong phú, nhiều hình dạng và kích thước khác nhau.
• Có loài bé li ti như vi sinh vật, có loài khổng lồ như cá voi xanh, cây bao báp; có loài sống trên cạn, dưới nước, trên không. Mỗi loài đều có vẻ đẹp và vai trò riêng, cùng nhau tạo nên bức tranh sự sống rực rỡ, đáng quý.

Trả lời các thẻ "Theo dõi"

Thẻ 1 – Phần sa-pô với những dòng chữ in đậm.
Đó là đoạn in nghiêng đầu văn bản nêu 3 câu hỏi: vì sao Trái Đất là hành tinh xanh, sự sống nảy nở thế nào, con người làm gì để bảo vệ Trái Đất. Sa-pô có tác dụng nêu vấn đề, định hướng và gợi tò mò cho người đọc.

Thẻ 2 – Văn bản được triển khai với nhiều đề mục in đậm.
Văn bản chia thành các đề mục rõ ràng: "Trái Đất trong hệ Mặt Trời", "Vị thần hộ mệnh của sự sống trên Trái Đất", "Trái Đất – nơi cư ngụ của muôn loài". Cách triển khai này giúp nội dung mạch lạc, dễ theo dõi, mỗi mục làm rõ một khía cạnh.

Thẻ 3 – Những miêu tả về sự hiện diện của nước trên Trái Đất.
Nước hiện diện ở nhiều dạng: nước lỏng dào dạt trong đại dương; nước đông cứng thành khối băng ở hai địa cực; nước (tuyết) trắng loá trên đỉnh núi cao; nước chảy không ngừng trong sông ngòi khắp các lục địa. Nước bao phủ gần 3/4 bề mặt, khiến Trái Đất nhìn từ vũ trụ như "giọt nước xanh khổng lồ".

Thẻ 4 – Sự sống trên Trái Đất phong phú như thế nào?
Sự sống vô cùng đa dạng về kích thước và môi trường sống: từ vi sinh vật chỉ thấy được qua kính hiển vi, đến những loài khổng lồ như cây bao báp, cá voi xanh, hay loài bò sát khổng lồ (khủng long) thời cổ đại. Chúng sống ở khắp nơi: trên trời, dưới nước, trên mặt đất.

Giải nghĩa từ khó (chú thích trong bài)

Nếu em gửi thêm ảnh trang 80–81 (phần "Sau khi đọc" có câu hỏi luyện tập), cô sẽ giải chi tiết từng câu cho em nhé.