Giải Ngữ Văn 6 - Tập 2 trang 103
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Ngữ Văn · Trang 103–104
PHẦN 1: TRẢ LỜI CÂU HỎI (Trang 102)
Ngữ cảnh: Đây là phần câu hỏi về bài viết nghị luận văn học bàn về nhà thơ Lò Ngân Sủn - "người con của núi".
Câu a
Đề bài: Vì sao nhà thơ Lò Ngân Sủn được tác giả bài viết gọi là "người con của núi"?
Cách giải
Bước 1: Xác định các chi tiết trong bài viết nói về mối quan hệ giữa Lò Ngân Sủn với núi rừng.
Bước 2: Phân tích lý do:
Nhà thơ Lò Ngân Sủn được gọi là "người con của núi" vì:
- Về nguồn gốc: Ông sinh ra và lớn lên ở vùng núi rừng Tây Bắc, gắn bó máu thịt với quê hương miền núi.
- Về tình cảm: Ông có tình yêu tha thiết với núi rừng, với quê hương, với "chồi non cỏ biếc", với "đầu sông đầu suối", với những "bậc thang mây"...
- Về sáng tác: Thơ của ông luôn hướng về núi rừng, xứ sở. Ông dùng thơ ca để đáp ứng mong mỏi của núi rừng bằng tình yêu thương thuần khiết.
- Về phong cách: Những câu thơ "vạm vỡ" của ông âm vang như "con suối thác đổ", mang đậm hồn cốt của núi rừng.
Đáp án: Lò Ngân Sủn được gọi là "người con của núi" vì ông sinh ra từ núi rừng, mang trong mình tình yêu tha thiết với quê hương miền núi, và dùng thơ ca để thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng với xứ sở của mình.
Câu b
Đề bài: Xác định câu văn nêu vấn đề chính được bàn luận trong bài.
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ phần mở đầu của bài viết để tìm câu nêu vấn đề (thường nằm ở đầu hoặc cuối đoạn mở bài).
Bước 2: Câu nêu vấn đề chính thường khái quát nội dung toàn bài, giới thiệu đối tượng và hướng bàn luận.
Đáp án: Câu văn nêu vấn đề chính được bàn luận trong bài là câu gọi Lò Ngân Sủn là "người con của núi" - khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa nhà thơ với núi rừng quê hương, đây là nội dung xuyên suốt được bàn luận trong toàn bài.
Câu c
Đề bài: Những đoạn thơ được dẫn đóng vai trò gì trong bài viết?
Cách giải
Bước 1: Xác định các đoạn thơ được trích dẫn trong bài (ví dụ: đoạn thơ "Ta đi trên chín khúc Bản Xèo...").
Bước 2: Phân tích vai trò của việc trích dẫn thơ:
Đáp án: Những đoạn thơ được dẫn đóng vai trò: - Làm dẫn chứng: Minh họa cụ thể cho những nhận định, đánh giá của tác giả về thơ Lò Ngân Sủn. - Tăng sức thuyết phục: Giúp người đọc thấy rõ vẻ đẹp, đặc sắc trong thơ của Lò Ngân Sủn. - Làm sinh động bài viết: Tạo sự hấp dẫn, giúp bài nghị luận không khô khan mà giàu chất văn chương.
Câu d
Đề bài: Câu cuối cùng của bài viết có mối quan hệ như thế nào với câu nêu vấn đề ở phần mở đầu?
Cách giải
Bước 1: Xác định câu mở đầu (nêu vấn đề) và câu kết thúc của bài viết.
Bước 2: So sánh mối quan hệ giữa hai câu:
Đáp án: Câu cuối cùng của bài viết có mối quan hệ hô ứng, tương đồng với câu nêu vấn đề ở phần mở đầu: - Câu mở đầu đặt ra vấn đề: Lò Ngân Sủn là "người con của núi". - Câu kết thúc khẳng định lại, nhấn mạnh vấn đề đã nêu: Chính tình yêu tha thiết với núi rừng đã tạo nên những câu thơ lay động lòng người. - Đây là cách kết bài theo kiểu đầu cuối tương ứng, tạo sự chặt chẽ, logic cho bài nghị luận.
💡 Mẹo nhớ: Bài nghị luận hay thường có kết cấu "đầu cuối tương ứng" - mở bài nêu vấn đề, kết bài khẳng định lại vấn đề đó.
PHẦN 2: PHIÊU LƯU CÙNG TRANG SÁCH (Trang 102)
Đây là phần hoạt động thực hành, không phải câu hỏi cần trả lời đúng/sai. Dưới đây là hướng dẫn thực hiện:
Hoạt động 1
Yêu cầu: Cùng xem một bộ phim được chuyển thể từ một cuốn sách hoặc tác phẩm văn học có nội dung liên quan đến các chủ đề đã học.
Gợi ý thực hiện:
- Chọn phim chuyển thể từ sách như: "Dế Mèn phiêu lưu ký", "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh"...
- Xem phim cùng bạn bè hoặc gia đình.
Hoạt động 2
Yêu cầu: Thảo luận và so sánh để thấy những điểm tương đồng, khác biệt giữa nội dung, hình thức của phim và sách.
Gợi ý thực hiện:
| Tiêu chí | Sách | Phim |
|---|---|---|
| Cách kể chuyện | Dùng ngôn từ, miêu tả chi tiết | Dùng hình ảnh, âm thanh |
| Nhân vật | Tưởng tượng qua lời văn | Nhìn thấy trực tiếp |
| Cảm xúc | Tự cảm nhận khi đọc | Được dẫn dắt bởi diễn xuất |
Hoạt động 3
Yêu cầu: Cùng thiết kế một pô-xtơ (poster) nhằm giới thiệu bộ phim đã xem hoặc vẽ lại bìa cuốn sách yêu thích.
Gợi ý thực hiện:
- Chọn hình ảnh đặc trưng của phim/sách.
- Viết tên tác phẩm nổi bật.
- Thêm câu giới thiệu ngắn gọn, hấp dẫn.
- Trang trí sáng tạo theo ý thích.
PHẦN 3: VIẾT - THÁCH THỨC THỨ HAI: SÁNG TẠO CÙNG TÁC GIẢ (Trang 103)
Đây là phần lý thuyết hướng dẫn, không có câu hỏi cụ thể cần giải.
Tóm tắt nội dung:
Ý nghĩa của việc đọc sách:
- Cuốn sách là đứa con tinh thần của tác giả.
- Đọc sách giúp hiểu về con người, đời sống xã hội, thế giới tự nhiên và hiểu thêm về người viết.
Cách thể hiện kết quả sau khi đọc sách:
- Sáng tạo sản phẩm nghệ thuật lấy ý tưởng từ cuốn sách đã đọc.
- Viết bài văn trình bày ý kiến về một hiện tượng đời sống được gợi ra từ cuốn sách.
Các hình thức sáng tạo nghệ thuật:
- Sáng tác thơ
- Kể chuyện sáng tạo
- Vẽ tranh thể hiện chi tiết, nhân vật đáng nhớ
- Minh họa cho chuỗi sự kiện (truyện tranh)
Ví dụ minh họa: Trang sách giới thiệu sản phẩm sáng tạo của học sinh với tác phẩm "Nhóc Ni-cô-la" và "Dế Mèn phiêu lưu ký".
🎯 Ghi nhớ: - Bài nghị luận văn học cần có: câu nêu vấn đề, dẫn chứng cụ thể, và kết bài hô ứng với mở bài. - Đọc sách không chỉ để tiếp nhận mà còn để sáng tạo theo cách riêng của mình. - Có nhiều cách thể hiện cảm nhận về sách: viết văn, vẽ tranh, làm thơ, thiết kế poster...
