Giải Ngữ Văn 6 - Tập 1 trang 117
Lời giải chi tiết SGK Lớp 6 · Môn Ngữ Văn · Trang 117–118
Phần văn bản: "Vời cuộc sống"
Nội dung: Trang 116-117 trình bày đoạn văn bản giới thiệu về hang Én (Quảng Bình), mô tả vẻ đẹp thiên nhiên, đặc điểm địa chất, sinh vật và trải nghiệm du khách.
SAU KHI ĐỌC - TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu 1
Đề bài: Nhân vật "tôi" đã kể về hành trình khám phá hang Én theo trình tự nào?
Cách giải
Bước 1: Đọc kỹ văn bản, xác định các mốc không gian - thời gian trong hành trình
Bước 2: Sắp xếp theo trình tự xuất hiện trong bài
Bước 3: Tóm tắt nội dung chính mỗi đoạn
Đáp án: Nhân vật "tôi" kể về hành trình khám phá hang Én theo trình tự: 1. Giới thiệu tổng quan về hang Én (diện tích, vị trí, đặc điểm) 2. Mô tả bên ngoài hang: quang cảnh trước cửa hang, bờ sông, cát mịn, nước trong 3. Bên trong hang: đàn én, trần hang, thạch nhũ, ánh sáng 4. Cuộc sống của én: tập tính, tiếng kêu, cách nuôi con 5. Trải nghiệm cá nhân: cảm xúc khi quan sát, suy ngẫm về thiên nhiên 6. Kết thúc: ấn tượng về vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ của hang
💡 Mẹo nhớ: Trình tự: Ngoài → Trong → Sống động → Cảm nhận
Câu 2
Đề bài: Tìm những chi tiết miêu tả địa hình, cây cối, loài vật trên đường đến hang Én. Những chi tiết này gợi cho em cảm nhận gì về rừng nguyên sinh?
Cách giải
Bước 1: Gạch chân các chi tiết miêu tả trong văn bản
Bước 2: Phân loại: địa hình, thực vật, động vật
Bước 3: Rút ra cảm nhận về đặc trưng rừng nguyên sinh
Đáp án: Các chi tiết miêu tả: - Địa hình: trần hang cao 120m, quang cảnh ngầm, bờ sông cát mịn, nước mát lạnh trong veo, đá dã bào nhăn - Cây cối: (văn bản không nêu chi tiết cụ thể về cây cối trên đường đi) - Loài vật: đàn én, chim én văn hôn nhiên, tiếng chim liu riu, tiếng nước chảy Cảm nhận về rừng nguyên sinh: - Hoang sơ, chưa bị con người tác động nhiều - Thiên nhiên trong lành, yên bình - Đa dạng sinh học, hệ sinh thái phong phú - Bí ẩn, huyền bí, đầy sức sống
💡 Mẹo nhớ: Rừng nguyên sinh = Hoang sơ + Trong lành + Đa dạng + Bí ẩn
Câu 3
Đề bài: Qua bài kí, em hiểu được gì về sự "sống" của đá và cuộc sống của loài én chưa "biết sợ con người"?
Cách giải
Bước 1: Tìm đoạn văn nói về "sự sống của đá"
Bước 2: Tìm đoạn văn nói về "cuộc sống của én"
Bước 3: Giải thích ý nghĩa hai hình ảnh này
Đáp án: 1. Sự "sống" của đá: - Đá không phải vật vô tri vô giác mà "sống" qua hàng triệu năm - Đá biến đổi: san hô, thạch nhũ, nhũ đá, ngọc đông hình thành qua thời gian - Đá mang vẻ đẹp tự nhiên: "thương hải tang điền", "nhũ đá", "màng đá", "ngọc đông" - Đá gắn liền với lịch sử Trái Đất 2. Cuộc sống của loài én chưa "biết sợ con người": - Én sống tự do, thoải mái trong hang - Én không e ngại con người vì môi trường chưa bị xâm hại - Én bay lượn, kiếm ăn, nuôi con tự nhiên - Thể hiện sự hòa hợp giữa người và thiên nhiên Ý nghĩa: - Thiên nhiên có sức sống riêng, cần được tôn trọng - Con người nên bảo vệ môi trường để các loài sinh vật tồn tại bình yên
💡 Mẹo nhớ: Đá "sống" = biến đổi qua thời gian; Én "không sợ" = môi trường nguyên sơ
Câu 4
Đề bài: Hình ảnh nào trong bài thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn và tình yêu của con người với tự nhiên?
Cách giải
Bước 1: Tìm các đoạn văn thể hiện thái độ của tác giả với thiên nhiên
Bước 2: Phân tích cảm xúc, hành động cụ thể
Đáp án: Các hình ảnh thể hiện sự trân trọng, biết ơn và tình yêu: 1. "Dân én cười cùng bay về hang khi nền trời đã sẩm hẳn" → Tác giả quan sát, không làm phiền 2. "Tôi ngồi bệt trên cát, trước mặt là khoảng sông lấp lánh" → Thái độ khiêm nhường, hòa mình vào thiên nhiên 3. "Từ bé tiếng chim liu riu như ru nhau và ru người" → Cảm nhận sự dịu dàng, gần gũi 4. "Nửa đêm thức dậy, vẫn nghe tiếng chim chíu chít, tiếng nước chảy ầm ầm" → Lắng nghe, trân trọng từng âm thanh 5. "Ai nấy nhoài ra khỏi lều, chân trần chạy quanh sông" → Hòa mình vào thiên nhiên một cách tự nhiên, vui vẻ Ý nghĩa: Tác giả không xâm phạm, mà quan sát, trân trọng và biết ơn vẻ đẹp thiên nhiên ban tặng.
💡 Mẹo nhớ: Trân trọng = Quan sát + Không làm phiền + Hòa mình
Câu 5
Đề bài: Tâm trạng của du khách khi sống trong không gian hang Én, thiếu thốn các tiện nghi thông thường được miêu tả qua những chi tiết nào?
Cách giải
Bước 1: Tìm đoạn văn nói về điều kiện sinh hoạt trong hang
Bước 2: Xác định tâm trạng qua từ ngữ, hành động
Đáp án: Các chi tiết miêu tả tâm trạng: 1. "Cộng đồng én thoải mái sống 'cuộc đời' của chúng, không mấy may để ý đến sự hiện diện của nhóm du khách" → Cảm giác bình yên, hòa nhập 2. "Én bỏ mẹ tập nấp đi, vẽ, mài một mỏm mới cho con" → Thích thú quan sát 3. "Én anh chị rập rờn bay đợi; én ra ràng chấp chới vỗ cánh bên rìa hốc đá" → Tò mò, thú vị 4. "Nếu đặt lên vai, bạn sẽ rúc vào tóc hoặc đậu trên đầu mình để... ngủ tiếp!" → Vui vẻ, gần gũi 5. "Sáng hôm sau, tôi vẫn thấy nó thân nhiên đi lại quanh lều với một bên cánh còn hơi sà xuống" → Quan tâm, lo lắng Tâm trạng chung: Dù thiếu tiện nghi, du khách cảm thấy vui vẻ, thích thú, bình yên vì được hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ.
💡 Mẹo nhớ: Thiếu tiện nghi nhưng tâm hồn thỏa mãn vì gần gũi thiên nhiên
Câu 6
Đề bài: Cách tác giả cảm nhận về cuộc sống hoang dã có làm cho người đọc khiếp sợ tự nhiên không? Vì sao?
Cách giải — Phân tích thái độ tác giả
Bước 1: Xác định thái độ của tác giả với thiên nhiên hoang dã
Bước 2: Phân tích ngôn từ, hình ảnh tác giả sử dụng
Bước 3: Đánh giá tác động đến người đọc
Đáp án: Không làm người đọc khiếp sợ. Lý do: 1. Ngôn từ tích cực: - "Bờ sông cát mịn thoải dần, nước mát lạnh, trong veo" - "Đá dã bào nhăn tạo thành một bãi tắm thiên nhiên hoàn hảo" - "Tiếng chim liu riu như ru nhau và ru người" 2. Hình ảnh thân thiện: - Én không sợ người, thậm chí đậu lên vai, ngủ trên đầu - Du khách vui vẻ, thoải mái 3. Thái độ trân trọng: - Tác giả không nhấn mạnh nguy hiểm mà nhấn mạnh vẻ đẹp - Khuyến khích người đọc yêu thiên nhiên, không phá hoại Kết luận: Cách tác giả miêu tả khiến người đọc ngưỡng mộ, muốn trải nghiệm chứ không khiếp sợ.
🎯 Ghi nhớ: Bài kí "Vời cuộc sống" thể hiện: - Vẻ đẹp hoang sơ của hang Én - Sự "sống" của thiên nhiên (đá, én) - Thái độ trân trọng, yêu thiên nhiên của con người - Thông điệp: Bảo vệ thiên nhiên = Bảo vệ cuộc sống