Giải Giáo Dục Công Dân 7 trang 29
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 29–30
Bài 4: Trách nhiệm của học sinh trong việc bảo tồn di sản văn hóa
Câu hỏi tình huống
Đề bài: Em hãy đọc trường hợp, quan sát các tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:
Thầy Hồng hay chọn điểm dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh để biểu diễn ở các ngày lễ của trường, một số bạn trong lớp không thích và muốn Hồng chọn những bài hát hiện đại, sôi động. Hồng từ chối và giải thích: "Dân ca Ví, Giặm là sản phẩm đại diện, tiêu biểu cho gia tài văn hóa của vùng đất xứ Nghệ. Mình muốn giới thiệu loại hình dân ca độc đáo này với mọi người".
Cách giải
Phân tích tình huống:
Qua 4 bức tranh minh họa, ta thấy các hành vi bảo tồn di sản văn hóa:
- Tranh 1: Học sinh tham quan di tích lịch sử (đền, chùa, di sản văn hóa)
- Tranh 2: Học sinh lắng nghe chiến sĩ kể về lịch sử địa phương
- Tranh 3: Học sinh tìm hiểu về di sản qua mô hình, tài liệu (Hồ Gươm)
- Tranh 4: Học sinh tham gia dọn dẹp, vệ sinh khu di tích
Câu a
Đề bài: Em hãy nêu những việc làm góp phần bảo tồn di sản văn hóa trong trường hợp và các bức tranh trên.
Cách giải
Bước 1: Phân tích trường hợp của Hồng
Hồng đã góp phần bảo tồn di sản bằng cách:
- Chọn biểu diễn dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại các ngày lễ
- Giới thiệu loại hình nghệ thuật truyền thống cho bạn bè
- Kiên trì giữ gìn giá trị văn hóa dân tộc
Bước 2: Phân tích các bức tranh
Từ 4 bức tranh, các việc làm bảo tồn di sản gồm:
Đáp án: Những việc làm góp phần bảo tồn di sản văn hóa: 1. Tìm hiểu, học hỏi: Tham quan di tích lịch sử, đền chùa, lắng nghe người lớn kể về lịch sử địa phương 2. Tuyên truyền, giới thiệu: Biểu diễn dân ca truyền thống, giới thiệu di sản qua mô hình, tài liệu 3. Bảo vệ, giữ gìn: Tham gia dọn dẹp, vệ sinh khu di tích, giữ gìn cảnh quan sạch đẹp 4. Tôn trọng, trân trọng: Có thái độ nghiêm túc khi tham quan, lắng nghe về giá trị di sản
💡 Mẹo nhớ: Bảo tồn di sản = Hiểu – Truyền – Giữ – Trọng (Tìm hiểu, Truyền bá, Giữ gìn, Tôn trọng)
Câu b
Đề bài: Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa ở Việt Nam?
Cách giải
Bước 1: Dựa vào kiến thức đã học
Học sinh có 4 trách nhiệm chính (theo phần ghi nhớ trang 29)
Bước 2: Triển khai cụ thể từng trách nhiệm
Đáp án: Học sinh cần làm những việc sau để bảo vệ và phát triển di sản văn hóa: 1. Tìm hiểu, giới thiệu về di sản: - Đọc sách, tài liệu về các di sản văn hóa Việt Nam - Tham quan thực tế các di tích lịch sử, bảo tàng - Giới thiệu di sản cho bạn bè, người nước ngoài 2. Giữ gìn các di sản văn hóa: - Không vẽ bậy, làm hư hỏng di tích - Tham gia dọn dẹp, vệ sinh khu di tích - Nhắc nhở người khác giữ gìn di sản 3. Đấu tranh ngăn chặn hành vi vi phạm: - Báo cho người lớn khi thấy ai phá hoại di sản - Không làm theo những hành vi sai trái - Tuyên truyền ý thức bảo vệ di sản 4. Học hỏi, thực hành văn hóa truyền thống: - Học hát dân ca, múa dân gian - Tham gia các lễ hội truyền thống - Giữ gìn phong tục tập quán tốt đẹp
💡 Mẹo nhớ: "Hiểu – Giữ – Chống – Học" là 4 việc học sinh cần làm để bảo vệ di sản
LUYỆN TẬP
Câu 1
Đề bài: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
Câu 1a
Đề bài: Danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước được UNESCO công nhận mới được gọi là di sản văn hóa.
Cách giải
Phân tích:
Theo định nghĩa, di sản văn hóa gồm cả di sản vật thể và phi vật thể, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác. Không nhất thiết phải được UNESCO công nhận mới là di sản.
Đáp án: Không đồng tình với ý kiến này. Lý do: - Di sản văn hóa là những sản phẩm vật chất, tinh thần có giá trị được lưu truyền từ đời này sang đời khác - Không cần UNESCO công nhận vẫn là di sản (ví dụ: làng nghề truyền thống, tục lệ địa phương) - UNESCO chỉ công nhận những di sản có giá trị đặc biệt quan trọng với nhân loại
Câu 1b
Đề bài: Phải bảo tồn cả di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.
Cách giải
Đáp án: Đồng tình với ý kiến này. Lý do: - Cả hai loại di sản đều có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học quan trọng - Di sản vật thể (đền, chùa, cổ vật) thể hiện nền văn minh vật chất - Di sản phi vật thể (dân ca, lễ hội, nghề thủ công) thể hiện bản sắc văn hóa tinh thần - Bảo tồn cả hai giúp giữ gìn bản sắc dân tộc toàn diện
Câu 1c
Đề bài: Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới có thể bảo vệ được các di sản văn hóa.
Cách giải
Đáp án: Không đồng tình với ý kiến này. Lý do: - Bảo vệ di sản là trách nhiệm của toàn xã hội, không chỉ riêng cơ quan nhà nước - Mỗi công dân, học sinh đều có thể góp phần bảo vệ di sản - Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn di sản - Sự phối hợp giữa nhà nước và nhân dân mới hiệu quả
Câu 1d
Đề bài: Việc giữ gìn, bảo tồn các di sản văn hóa góp phần phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Cách giải
Đáp án: Đồng tình với ý kiến này. Lý do: - Di sản văn hóa là nền tảng, là gốc rễ của nền văn hóa dân tộc - Bảo tồn di sản giúp giữ gìn bản sắc, tránh bị đồng hóa văn hóa - Di sản là nguồn cảm hứng để phát triển văn hóa hiện đại - Phát huy di sản góp phần xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc
Câu 1e
Đề bài: Chỉ nên bảo vệ di tích lịch sử – văn hóa đã được Nhà nước xếp hạng.
Cách giải
Đáp án: Không đồng tình với ý kiến này. Lý do: - Mọi di sản văn hóa đều có giá trị, không chỉ những di sản đã xếp hạng - Nhiều di sản chưa được xếp hạng nhưng vẫn có ý nghĩa với cộng đồng địa phương - Bảo vệ tất cả di sản giúp giữ gìn đa dạng văn hóa - Việc xếp hạng chỉ là hình thức quản lý, không phải tiêu chí duy nhất để bảo vệ
🎯 Ghi nhớ: Trách nhiệm của học sinh với di sản văn hóa: 1. Tìm hiểu, giới thiệu về các di sản văn hóa 2. Giữ gìn các di sản văn hóa 3. Đấu tranh ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về bảo tồn di sản 4. Học hỏi, thực hành các giá trị văn hóa truyền thống Bảo vệ di sản là trách nhiệm của mọi người, mọi lứa tuổi, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc!