Giải Giáo Dục Công Dân 7 trang 31
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 31–32
Bài 2: Em hãy nhận xét các hành vi dưới đây
Câu a
Đề bài: Mỗi khi đi tham quan các di tích lịch sử, H thường khắc tên mình lên tường đài, bức tượng, thân cây,... để đánh dấu những nơi mình đã tới.
Cách giải
Bước 1: Xác định hành vi
Hành vi khắc tên lên di tích là hành động phá hoại tài sản công, làm hư hại di sản văn hóa.
Bước 2: Đánh giá
- Đây là hành vi sai trái, thiếu ý thức
- Vi phạm quy định bảo vệ di tích lịch sử
- Thể hiện sự thiếu văn hóa, không tôn trọng di sản chung của dân tộc
- Gây ảnh hưởng xấu đến vẻ đẹp và giá trị của di tích
Nhận xét: Hành vi của H là sai trái. Em cần tôn trọng và bảo vệ di tích lịch sử, không được khắc vẽ, làm hư hại các công trình văn hóa.
Câu b
Đề bài: T nhắc nhở các bạn trong xóm không nên chân thả gia súc trong khu di tích lịch sử.
Cách giải
Bước 1: Xác định hành vi
T nhắc nhở bạn bè không thả gia súc trong khu di tích - đây là hành động bảo vệ di sản.
Bước 2: Đánh giá
- Đây là hành vi đúng đắn, có ý thức
- Thể hiện trách nhiệm bảo vệ di tích
- Giúp nâng cao nhận thức cộng đồng
- Góp phần giữ gìn môi trường khu di tích sạch sẽ
Nhận xét: Hành vi của T là đúng đắn. Em biết nhắc nhở mọi người cùng bảo vệ di tích, thể hiện ý thức trách nhiệm cao.
Câu c
Đề bài: Cuối tuần, M thường rủ các bạn tới nhà bác K – một nghệ nhân hát chèo – để học hát.
Cách giải
Bước 1: Xác định hành vi
M rủ bạn bè học hát chèo với nghệ nhân - đây là hành động học tập, gìn giữ văn hóa truyền thống.
Bước 2: Đánh giá
- Đây là hành vi tích cực, đáng khuyến khích
- Thể hiện lòng yêu thích nghệ thuật dân tộc
- Góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể
- Tạo cơ hội cho thế hệ trẻ tiếp cận văn hóa truyền thống
Nhận xét: Hành vi của M là rất tốt. Em có ý thức học hỏi và gìn giữ nghệ thuật truyền thống, đồng thời lan tỏa tinh thần này đến bạn bè.
Câu d
Đề bài: N tích cực học ngoại ngữ để có thể giới thiệu về những danh lam thắng cảnh của quê hương mình với du khách nước ngoài.
Cách giải
Bước 1: Xác định hành vi
N học ngoại ngữ để giới thiệu danh lam thắng cảnh quê hương với du khách.
Bước 2: Đánh giá
- Đây là hành vi rất tích cực
- Thể hiện lòng tự hào về quê hương
- Góp phần quảng bá văn hóa, du lịch địa phương
- Vừa học tập vừa có mục đích thiết thực
Nhận xét: Hành vi của N là đáng biểu dương. Em vừa chăm học, vừa có ý thức quảng bá văn hóa quê hương, thể hiện tinh thần yêu nước.
Bài 3: Xử lí tình huống
Câu a
Đề bài: Trên đường đi học về, Q và H phát hiện mấy thanh niên lấy trộm cổ vật trong ngôi chùa của làng. Q rủ H đi báo công an nhưng H từ chối và nói: "Việc đó nguy hiểm lắm, nếu họ biết mình tố cáo sẽ trả thù chúng mình đấy!".
Nếu là Q, em sẽ làm gì?
Cách 1 — Xử lí ngay lập tức
Bước 1: Đánh giá tình huống
- Trộm cổ vật là hành vi phạm pháp nghiêm trọng
- Cần báo ngay cho cơ quan chức năng
- Lo sợ bị trả thù là tâm lí tự nhiên nhưng không nên để điều đó cản trở việc làm đúng
Bước 2: Hành động
Nếu là Q, em sẽ:
- Giải thích cho H hiểu trách nhiệm bảo vệ di sản
- Nếu H vẫn sợ, em sẽ một mình đi báo công an
- Báo cáo đầy đủ thông tin: thời gian, địa điểm, nhân dạng
- Yêu cầu công an bảo mật thông tin người tố giác
Đáp án: Em sẽ kiên quyết đi báo công an dù H có sợ. Bảo vệ di sản là trách nhiệm của mọi công dân. Công an sẽ bảo vệ người tố giác.
Cách 2 — Xử lí khôn khéo hơn
Bước 1: Đảm bảo an toàn
- Không đối chất trực tiếp với kẻ trộm
- Ghi nhớ đặc điểm nhận dạng, phương tiện (nếu có)
- Rời khỏi hiện trường an toàn
Bước 2: Báo cáo gián tiếp
- Có thể nhờ người lớn (bố mẹ, thầy cô) báo công an
- Hoặc gọi điện thoại báo công an (không cần đến trực tiếp)
- Yêu cầu được giữ bí mật danh tính
Đáp án: Em sẽ tìm cách báo công an một cách an toàn, có thể nhờ người lớn hoặc gọi điện. Việc bảo vệ di sản quan trọng nhưng cũng cần đảm bảo an toàn bản thân.
💡 Mẹo nhớ: "An toàn trước - Trách nhiệm sau" - Làm đúng nhưng phải khôn khéo!
Câu b
Đề bài: Khi vào chùa cùng bà, C thấy một số bạn gõ chuông, xoa tay lên các bức tượng Phật để cầu may.
Nếu là C, em sẽ làm gì?
Cách 1 — Nhắc nhở trực tiếp
Bước 1: Đánh giá hành vi
- Gõ chuông bừa bãi, xoa tay lên tượng Phật là hành vi thiếu tôn trọng
- Vi phạm quy định nơi thờ tự
- Có thể làm hư hại di vật
Bước 2: Hành động
Nếu là C, em sẽ:
- Lịch sự nhắc nhở các bạn: "Các bạn không nên làm vậy, đó là hành vi thiếu tôn trọng nơi thờ tự"
- Giải thích: Chuông chùa chỉ được gõ vào dịp lễ, xoa tượng có thể làm hư hại di vật
- Nếu các bạn không nghe, báo với người lớn hoặc ban quản lí chùa
Đáp án: Em sẽ nhắc nhở lịch sự các bạn không làm vậy vì đó là hành vi thiếu văn hóa và có thể làm hư hại di vật.
Cách 2 — Báo người lớn
Bước 1: Không can thiệp trực tiếp
Nếu các bạn lớn tuổi hơn hoặc đông người, em không nên can thiệp một mình.
Bước 2: Nhờ sự hỗ trợ
- Báo với bà hoặc người lớn đi cùng
- Hoặc thông báo với ban quản lí chùa
- Để người có thẩm quyền nhắc nhở
Đáp án: Em sẽ báo với bà hoặc ban quản lí chùa để họ nhắc nhở. Đây là cách an toàn và hiệu quả hơn.
💡 Mẹo nhớ: Vào chùa cần "Kính - Tịnh - Tĩnh" (kính trọng, sạch sẽ, yên tĩnh)!
Bài 4: Địa phương nơi em sinh sống có di sản văn hóa nào?
Đề bài: Địa phương nơi em sinh sống có di sản văn hóa nào? Em đã làm gì để bảo vệ di sản văn hóa đó?
Cách giải
Đây là câu hỏi mở, em cần trả lời dựa trên thực tế địa phương mình. Dưới đây là hướng dẫn trả lời:
Bước 1: Liệt kê di sản văn hóa địa phương
Ví dụ:
- Di sản vật thể: đình làng, chùa, đền, nhà cổ, di tích lịch sử...
- Di sản phi vật thể: hát quan họ, hát xoan, lễ hội truyền thống, nghề thủ công...
Bước 2: Nêu những việc đã làm
Ví dụ:
- Tham gia dọn dẹp khu di tích vào dịp lễ
- Không vẽ bậy, khắc tên lên di tích
- Tìm hiểu lịch sử, ý nghĩa của di sản
- Giới thiệu với bạn bè về di sản quê hương
- Tham gia học hát dân ca, múa truyền thống
- Nhắc nhở mọi người giữ gìn vệ sinh khu di tích
Gợi ý trả lời: "Ở địa phương em có [tên di sản cụ thể]. Để bảo vệ di sản này, em đã: - Không vẽ bậy, khắc tên lên di tích - Tham gia dọn dẹp vệ sinh khu di tích - Tìm hiểu và giới thiệu với bạn bè về lịch sử di sản - Nhắc nhở mọi người cùng bảo vệ"
VẬN DỤNG
Bài 1
Đề bài: Em cùng các bạn trong nhóm tìm hiểu, sưu tầm tranh, ảnh, tư liệu về các di sản văn hóa của địa phương,... sau đó, thiết kế thành một tờ báo tường và thuyết trình về ý nghĩa của các di sản văn hóa đó.
Cách giải
Đây là bài tập thực hành nhóm. Hướng dẫn thực hiện:
Bước 1: Phân công nhiệm vụ
- Nhóm 1: Tìm kiếm tranh, ảnh
- Nhóm 2: Sưu tầm tư liệu, thông tin
- Nhóm 3: Thiết kế báo tường
- Nhóm 4: Chuẩn bị thuyết trình
Bước 2: Nội dung báo tường
Bố cục gồm:
- Tiêu đề: "Di sản văn hóa [tên địa phương]"
- Phần 1: Giới thiệu các di sản (có ảnh minh họa)
- Phần 2: Lịch sử hình thành
- Phần 3: Ý nghĩa văn hóa, lịch sử
- Phần 4: Trách nhiệm bảo vệ
Bước 3: Thuyết trình
Nội dung cần có:
- Mở bài: Giới thiệu chủ đề
- Thân bài: Trình bày từng di sản và ý nghĩa
- Kết bài: Kêu gọi bảo vệ di sản
Lưu ý: Cần có ảnh đẹp, thông tin chính xác, trình bày rõ ràng, dễ hiểu.
Bài 2
Đề bài: Em hãy lập và thực hiện kế hoạch bảo vệ một di sản ở địa phương em theo bảng gợi ý sau:
| Tên di sản | Biện pháp bảo vệ | Thời gian thực hiện | Kết quả |
|---|---|---|---|
| ////////// | /////////////// | ////////////////// | /////// |
Cách giải
Đây là bài tập thực hành cá nhân. Dưới đây là ví dụ mẫu:
Ví dụ kế hoạch:
| Tên di sản | Biện pháp bảo vệ | Thời gian thực hiện | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Đình làng ABC | - Không vẽ bậy lên tường - Tham gia dọn dẹp vệ sinh - Tuyên truyền bạn bè cùng bảo vệ | Hàng tuần (Chủ nhật) Dịp lễ hội | - Khu đình sạch sẽ hơn - Bạn bè có ý thức hơn - Được khen ngợi |
Hướng dẫn điền:
- Tên di sản: Ghi tên cụ thể (đình, chùa, lễ hội...)
- Biện pháp bảo vệ:
- Không làm hư hại
- Tham gia bảo vệ tích cực
- Tuyên truyền, vận động
- Thời gian: Ghi rõ khi nào thực hiện
- Kết quả: Ghi những gì đã đạt được
💡 Mẹo nhớ: Kế hoạch cần "CỤ THỂ - KHẢ THI - ĐO LƯỜNG ĐƯỢC"!
BÀI 6: ỨNG PHÓ VỚI TÂM LÍ CĂNG THẲNG
Mục tiêu bài học: - Nêu được các tình huống thường gây căng thẳng - Nhận biết được biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng - Nêu được nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng - Nêu được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng - Thực hành được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng
MỞ ĐẦU
Nội dung: Giới thiệu về tâm lí căng thẳng trong cuộc sống và tầm quan trọng của việc biết cách ứng phó.
Câu hỏi: Em hãy chia sẻ về một lần em bị căng thẳng. Khi đó, em đã làm gì?
Cách giải
Đây là câu hỏi mở để em tự suy nghĩ và chia sẻ. Gợi ý trả lời:
Ví dụ 1:
"Em bị căng thẳng khi sắp thi học kì. Lúc đó em cảm thấy lo lắng, khó ngủ. Em đã nói chuyện với bố mẹ, lập kế hoạch ôn tập và nghỉ ngơi hợp lí. Sau đó em bớt căng thẳng hơn."
Ví dụ 2:
"Em bị căng thẳng khi bị bạn hiểu lầm. Em cảm thấy buồn và bực mình. Em đã tìm cách giải thích rõ ràng với bạn và mọi chuyện đã ổn."
KHÁM PHÁ
Bài 1: Các tình huống gây căng thẳng và biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng
Đề bài: Em hãy quan sát các tranh dưới đây và trả lời câu hỏi:
• Các tình huống gây căng thẳng
(Tranh 1: Học sinh bị bạn bè trêu chọc)
(Tranh 2: Học sinh mệt mỏi vì học nhiều)
Cách giải
Bước 1: Phân tích tranh 1
Tình huống: Một học sinh bị nhóm bạn trêu chọc, chỉ trỏ.
Biểu hiện căng thẳng:
- Nét mặt buồn, lo lắng
- Cúi đầu, ôm sách
- Cảm giác bị cô lập
Bước 2: Phân tích tranh 2
Tình huống: Học sinh ngồi học quá nhiều, mệt mỏi.
Biểu hiện căng thẳng:
- Gục đầu xuống bàn
- Mệt mỏi, kiệt sức
- Nhiều sách vở chồng chất
Trả lời: Tranh 1: Tình huống gây căng thẳng là bị bạn bè trêu chọc, bắt nạt. Biểu hiện: buồn bã, lo lắng, cảm giác bị cô lập. Tranh 2: Tình huống gây căng thẳng là học tập quá sức, áp lực bài vở. Biểu hiện: mệt mỏi, kiệt sức, không tập trung được.
🎯 Ghi nhớ: - Căng thẳng là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước áp lực - Cần nhận biết sớm các dấu hiệu căng thẳng để ứng phó kịp thời - Mỗi người có cách ứng phó khác nhau, cần tìm cách phù hợp với bản thân - Bảo vệ di sản văn hóa là trách nhiệm của mọi công dân - Hãy hành động cụ thể, thiết thực để góp phần gìn giữ di sản quê hương!