Giải Giáo Dục Công Dân 7 trang 41
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn GiĂ¡o Dục CĂ´ng DĂ¢n · Trang 41–42
Hai trang này thuộc bài học về phòng, chống bạo lực học đường (sách Giáo Dục Công Dân 7 – Kết nối tri thức). Mình sẽ tóm tắt lý thuyết và giải toàn bộ câu hỏi nhé.
Tóm tắt lý thuyết
Nội dung xoay quanh cách ứng phó với bạo lực học đường, chia làm các giai đoạn:
- Phòng tránh bạo lực học đường (trước khi xảy ra).
- Ứng phó khi đang xảy ra bạo lực.
- Xử lý sau khi xảy ra bạo lực.
- Một số quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường (Nghị định 80/2017/NĐ-CP và Bộ luật Dân sự 2015).
Bài 1: Câu hỏi phần "Phòng tránh bạo lực học đường" (đầu trang 40)
Đề:
- a) Trong những trường hợp trên, các bạn đã làm gì để phòng tránh bạo lực học đường?
- b) Theo em, học sinh cần làm gì để phòng tránh bạo lực học đường?
Lời giải:
a) (Dựa trên các tình huống chung của bài học) Các bạn đã chủ động tránh xa những nơi vắng vẻ, không kích động hay khiêu khích người khác, kết bạn với những người tích cực, báo cho thầy cô và người lớn khi thấy nguy cơ xảy ra mâu thuẫn.
b) Học sinh cần làm để phòng tránh bạo lực học đường:
- Sống hòa nhã, thân thiện, tôn trọng bạn bè.
- Kiềm chế cảm xúc, không dùng lời lẽ xúc phạm hay hành động khiêu khích.
- Tránh xa, không tham gia các nhóm có hành vi bạo lực.
- Không tự ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực.
- Khi có mâu thuẫn, chủ động chia sẻ với thầy cô, cha mẹ để được giúp đỡ.
- Trang bị kiến thức, kĩ năng tự bảo vệ bản thân.
Bài 2: Câu hỏi phần "Khi xảy ra bạo lực học đường"
Hai tình huống:
- Tan học, T bị một nhóm học sinh chặn đánh và đòi nộp điện thoại. T tỏ thái độ nghe lời, đưa điện thoại, rồi lợi dụng sơ hở bỏ chạy về phía một người đi đường để kêu cứu nhờ giúp đỡ.
- Giờ ra chơi, B phát hiện một số bạn chuyền tay nhau ảnh ghép thô tục chế giễu mình. B rất sốc và ngay lập tức đi tìm cô giáo chủ nhiệm để nhờ giúp đỡ.
Đề:
- a) Em hãy nhận xét cách ứng phó của T và B trong các trường hợp trên.
- b) Theo em, học sinh nên làm gì và không nên làm gì khi xảy ra bạo lực học đường? Liệt kê theo gợi ý (bảng Nên làm / Không nên làm).
Lời giải:
a) Nhận xét:
- Bạn T xử lý khéo léo và bình tĩnh. Khi gặp nhóm hung hãn, T không chống cự liều lĩnh mà tạm thời nghe lời để bảo đảm an toàn tính mạng, rồi nhanh trí chạy đến chỗ đông người để kêu cứu. Đây là cách ứng phó thông minh, ưu tiên an toàn bản thân.
- Bạn B cũng ứng phó đúng đắn. Khi bị bôi nhọ, xúc phạm, B không im lặng chịu đựng cũng không tự trả đũa, mà tìm đến cô giáo chủ nhiệm để được giúp đỡ kịp thời.
→ Cả hai bạn đều bình tĩnh, biết tìm kiếm sự trợ giúp từ người lớn đáng tin cậy.
b) Bảng liệt kê:
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Bình tĩnh, giữ an toàn cho bản thân | Tỏ thái độ khiêu khích, thách thức nhóm bạo lực |
| Tìm cách thoát khỏi tình huống nguy hiểm | Dùng bạo lực để đáp trả bạo lực |
| Kêu cứu, nhờ người xung quanh giúp đỡ | Im lặng giấu giếm, chịu đựng một mình |
| Báo cho thầy cô, cha mẹ, người lớn đáng tin | Tự ý giải quyết bằng cách trả thù |
| Lưu lại bằng chứng (tin nhắn, hình ảnh) | Rủ thêm người ngoài để đánh nhau |
Bài 3: Câu hỏi phần "Sau khi xảy ra bạo lực học đường" (trang 40–41)
Hai tình huống:
- A bị một nhóm bạn nam trêu ghẹo, đụng chạm vào cơ thể khi đi ngoại khóa, khiến A xấu hổ, sợ hãi. Sau khi suy nghĩ, A quyết định báo cáo sự việc với cô giáo chủ nhiệm để tố cáo hành vi của nhóm bạn.
- M bị một nhóm học sinh nam chặn đường, đánh đập do mâu thuẫn khi đá bóng. Vì sợ bị trả thù, M không dám kể cho bố mẹ, thầy cô mà tự mua thuốc đến nhờ K xử lý vết thương. K lo lắng nên thuyết phục M nói với bố mẹ đưa đi bệnh viện và khuyên M trình báo công an để được can thiệp.
Đề:
- a) Em hãy nhận xét cách ứng phó của các bạn trong những trường hợp trên.
- b) Theo em, sau khi xảy ra bạo lực học đường, học sinh nên làm gì và không nên làm gì? Vì sao?
Lời giải:
a) Nhận xét:
- Bạn A xử lý đúng và dũng cảm. Dù xấu hổ, sợ hãi nhưng A đã vượt qua tâm lý để báo cáo và tố cáo hành vi sai trái với cô giáo, giúp ngăn chặn và xử lý kịp thời.
- Bạn M xử lý chưa đúng: M giấu giếm, tự chữa trị vì sợ bị trả thù, điều này khiến vết thương có thể nặng hơn và kẻ gây bạo lực không bị xử lý. Ngược lại, bạn K ứng xử rất đúng đắn khi khuyên M đến bệnh viện và trình báo công an.
b) Sau khi xảy ra bạo lực học đường:
Nên làm:
- Thông báo ngay sự việc với cha mẹ, thầy cô, người lớn đáng tin cậy.
- Đến cơ sở y tế khám và điều trị nếu bị thương.
- Trình báo cơ quan công an khi vụ việc nghiêm trọng.
- Giữ lại bằng chứng để phục vụ việc giải quyết.
Không nên làm:
- Giấu giếm, im lặng chịu đựng một mình.
- Tự ý trả thù, dùng bạo lực đáp trả.
- Tự chữa trị khi vết thương nặng.
Vì sao: Im lặng và giấu giếm sẽ khiến nạn nhân chịu tổn thương kéo dài về thể chất và tinh thần, đồng thời kẻ gây bạo lực không bị xử lý nên có thể tiếp tục tái phạm. Báo cáo, trình báo kịp thời giúp bảo vệ bản thân và ngăn chặn hành vi sai trái.
Bài 4: Câu hỏi phần "Quy định pháp luật" (cuối trang 41)
Tóm tắt phần pháp luật:
- Nghị định 80/2017/NĐ-CP, Điều 6: quy định biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ người học có nguy cơ bị bạo lực học đường (giáo dục kĩ năng, phát hiện kịp thời, tham vấn – tư vấn).
- Bộ luật Dân sự 2015, Điều 586: người chưa đủ 15 tuổi gây thiệt hại thì cha mẹ phải bồi thường toàn bộ; nếu tài sản cha mẹ không đủ thì lấy tài sản riêng của con (nếu có) để bồi thường phần còn thiếu.
Đề:
- a) Ở trường hợp 2 trong nội dung cách ứng phó sau khi xảy ra bạo lực học đường (mục 2), các học sinh nam đánh bạn M như vậy có vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường không? Vì sao?
- b) Em hãy nêu thêm một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường mà em biết.
Lời giải:
a) Có. Các học sinh nam chặn đường và đánh đập bạn M đã vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường.
- Vì: Hành vi cố ý dùng vũ lực gây thương tích cho người khác là hành vi bạo lực học đường bị nghiêm cấm theo Nghị định 80/2017/NĐ-CP.
- Ngoài ra, theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 586), nhóm học sinh này gây thiệt hại về sức khỏe cho M nên phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại (cha mẹ bồi thường nếu các bạn chưa đủ 15 tuổi). Tùy mức độ, người gây bạo lực còn có thể bị xử lý kỉ luật, hành chính hoặc hình sự.
b) Một số quy định pháp luật khác về phòng, chống bạo lực học đường:
- Nghị định 80/2017/NĐ-CP: quy định môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; nhà trường phải có biện pháp can thiệp khi xảy ra bạo lực, hỗ trợ và bảo vệ người học.
- Luật Trẻ em 2016: nghiêm cấm hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em; trẻ em có quyền được bảo vệ khỏi mọi hình thức bạo lực.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017): người gây thương tích cho người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích (Điều 134) tùy mức độ.
- Bộ luật Dân sự 2015: quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi bạo lực gây ra.
Hai trang này nằm trong bài học về kĩ năng ứng phó và quy định pháp luật phòng, chống bạo lực học đường. Các tình huống đều hướng đến thông điệp chung: bình tĩnh, tìm sự trợ giúp từ người lớn và không dùng bạo lực đáp trả bạo lực.
