Giải Hoạt động Trải nghiệm, Hướng Nghiệp 7 trang 31

HOẠT ĐỘNG 2 — Rèn luyện kỹ năng kiểm soát chi tiêu và tiết kiệm tiền

Phân tích tình huống

Đề bài: Đề xuất cách kiểm soát chi tiêu và tiết kiệm tiền trong các tình huống sau:

Tình huống 1

Đề bài:
Mẹ đưa cho Lan 100 000 đồng đi chợ mua thức ăn. Vừa ra đến chợ, Lan gặp cô hàng xóm ngồi bán cá và mời em mua mớ cá tươi với giá 90 000 đồng, Lan muốn mua ứng hộ cô nhưng mẹ dặn Lan phải mua cả rau và mắm, muối.

Cách giải

Bước 1: Xác định vấn đề

• Lan có 100 000 đồng
• Cá tươi giá 90 000 đồng (quá cao so với tổng số tiền)
• Còn phải mua rau, mắm, muối

Bước 2: Đề xuất giải pháp

Cách kiểm soát chi tiêu: - Ưu tiên nhiệm vụ chính: Lan cần mua đủ các món mẹ dặn (cá, rau, mắm, muối) trước - Phân bổ ngân sách hợp lý: Dành khoảng 50 000 – 60 000 đồng cho cá, 30 000 – 40 000 đồng cho rau và gia vị - Từ chối lịch sự: Lan có thể nói với cô hàng xóm: "Cháu chỉ có 100 000 đồng và phải mua nhiều thứ, cháu mua mớ cá nhỏ hơn được không ạ?" - Không mua vượt quá khả năng: Dù muốn giúp đỡ nhưng không nên chi hết tiền vào một món

💡 Mẹo nhớ: Trước khi mua hàng, hãy liệt kê danh sách cần mua và ước tính giá từng món để không bị "vỡ kế hoạch"

---

Tình huống 2

Đề bài:
Hà có 300 000 đồng tiền mừng tuổi. Em dự định dùng số tiền này để mua một chiếc áo ấm vì chiếc áo đang mặc đã cũ và hơi ngắn nhưng vẫn tạm mặc được. Tuy nhiên, đợt này công việc của bố Hà gặp nhiều khó khăn nên chi phí sinh hoạt trong gia đình cũng hạn hẹp.

Cách giải

Bước 1: Đánh giá tình hình

• Hà có 300 000 đồng tiền mừng tuổi
• Áo cũ vẫn mặc được tạm thời
• Gia đình đang gặp khó khăn tài chính

Bước 2: Đề xuất giải pháp

Cách kiểm soát chi tiêu và tiết kiệm: - Hoãn mua sắm không cấp thiết: Áo cũ vẫn mặc được nên chưa cần mua ngay - Chia sẻ với gia đình: Hà có thể đưa một phần tiền (100 000 – 150 000 đồng) để giúp bố mẹ chi tiêu gia đình - Tiết kiệm phần còn lại: Giữ 150 000 – 200 000 đồng để dành, khi gia đình ổn định hơn sẽ mua áo mới - Tìm giải pháp thay thế: Có thể nhờ mẹ sửa lại áo cũ cho vừa hơn hoặc mượn áo của anh chị em

💡 Mẹo nhớ: Phân biệt "muốn" và "cần" - ưu tiên chi tiêu cho những thứ thực sự cần thiết, đặc biệt khi gia đình khó khăn

---

HOẠT ĐỘNG 3 — Lập kế hoạch chi tiêu cho sự kiện gia đình

Câu 1: Chia sẻ

Đề bài:

• Gia đình em thường tổ chức những sự kiện gì?
• Gia đình em đã chi tiêu cho những sự kiện đó như thế nào?
• Xác định những khoản chi tiêu cho một sự kiện gia đình.

Cách giải

Bước 1: Liệt kê các sự kiện gia đình thường gặp

Các sự kiện gia đình phổ biến: - Sinh nhật các thành viên trong gia đình - Ngày Tết, lễ Tết (Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu...) - Ngày kỷ niệm (ngày cưới của bố mẹ, ngày giỗ ông bà...) - Tiệc mừng thọ ông bà - Họp mặt gia đình, sum họp dòng họ

Bước 2: Cách gia đình chi tiêu cho sự kiện

Cách chi tiêu thông thường: - Lập kế hoạch trước: Bố mẹ thường bàn bạc và dự tính chi phí trước 1-2 tuần - Phân công nhiệm vụ: Mỗi người đảm nhận một phần (mua sắm, nấu nướng, trang trí...) - Ưu tiên các khoản quan trọng: Chi nhiều cho thức ăn, quà tặng; tiết kiệm ở trang trí, giải trí - Tận dụng nguồn lực sẵn có: Tự nấu ăn thay vì đặt tiệc, tự trang trí thay vì thuê

Bước 3: Xác định các khoản chi tiêu

Các khoản chi tiêu cho một sự kiện gia đình: 1. Thức ăn, đồ uống: Nguyên liệu nấu ăn, bánh kẹo, nước giải khát 2. Quà tặng: Quà cho người được mừng (sinh nhật, thọ...) 3. Trang trí: Bóng bay, băng rôn, hoa tươi, đèn led... 4. Dụng cụ: Chén đĩa dùng một lần, khăn giấy, túi đựng... 5. Giải trí: Thuê nhạc công, mua đồ chơi cho trẻ em... 6. Chi phí khác: Xăng xe đi mua sắm, tiền điện nước tăng thêm...

💡 Mẹo nhớ: Chia chi tiêu thành 3 nhóm: Bắt buộc (thức ăn, quà), Quan trọng (trang trí), Tùy chọn (giải trí) - ưu tiên theo thứ tự này

---

Câu 2: Lập kế hoạch chi tiêu

Đề bài:
Hãy lựa chọn một sự kiện mà em yêu thích và lập kế hoạch chi tiêu cho sự kiện đó. Gợi ý các nội dung trong kế hoạch:

Cách giải

Ví dụ kế hoạch chi tiêu cho sự kiện sinh nhật mẹ:

KỂ HOẠCH CHI TIÊU Tên sự kiện: Sinh nhật mẹ Tổng ngân sách: 200 000 đồng Địa điểm: Tại nhà riêng Số lượng người tham dự: 6 người (bố, mẹ, 3 con, bà ngoại) Các khoản chi tiêu: | STT | Khoản chi | Số tiền | Ghi chú | |-----|-----------|---------|---------| | 1 | Bánh kem sinh nhật | 100 000 đồng | Bánh size nhỏ, đủ 6 người | | 2 | Hoa tươi | 50 000 đồng | Bó hoa hồng hoặc ly | | 3 | Quà tặng mẹ | 50 000 đồng | Khăn choàng hoặc ví nhỏ | | Tổng cộng | | 200 000 đồng | | Phân công: - Con cả: Đi mua bánh kem - Con thứ hai: Đi mua hoa - Con út: Làm thiệp chúc mừng - Bố: Nấu bữa cơm đặc biệt

💡 Mẹo nhớ: Khi lập kế hoạch chi tiêu, hãy nhớ công thức 3C: Chọn sự kiện → Chia ngân sách → Chốt danh sách mua sắm

---

HOẠT ĐỘNG 4 — Tổ chức sự kiện của gia đình

Đề bài:
Vận dụng kế hoạch chi tiêu đã xây dựng để tổ chức một sự kiện của gia đình như: mừng sinh nhật người thân, mừng thọ ông bà, tổ chức cho mọi người trong gia đình đi tham quan dã ngoại,...

Cách giải

Bước 1: Chuẩn bị trước sự kiện

Các bước chuẩn bị: 1. Xác nhận kế hoạch với gia đình: Hỏi ý kiến bố mẹ về ngày giờ, địa điểm, số người 2. Rà soát lại ngân sách: Kiểm tra số tiền có sẵn, điều chỉnh nếu cần 3. Lập danh sách mua sắm chi tiết: Ghi rõ từng món, số lượng, giá dự kiến 4. Phân công nhiệm vụ: Ai làm gì, mua gì, chuẩn bị gì 5. Đi mua sắm: Mua đúng danh sách, so sánh giá, không mua thêm đồ không cần thiết

Bước 2: Tổ chức sự kiện

Trong ngày sự kiện: - Bố trí không gian: Dọn dẹp, trang trí theo kế hoạch - Chuẩn bị thức ăn: Nấu nướng hoặc bày biện đồ ăn đã mua - Đón khách: Chào đón, hướng dẫn khách ngồi - Tổ chức chương trình: Hát mừng sinh nhật, tặng quà, chụp ảnh kỷ niệm... - Ghi nhận chi tiêu thực tế: So sánh với kế hoạch ban đầu

Bước 3: Đánh giá sau sự kiện

Rút kinh nghiệm: - Những gì làm tốt: Kế hoạch chi tiêu hợp lý, mọi người vui vẻ... - Những gì cần cải thiện: Chi vượt ngân sách ở đâu, thiếu món gì... - Bài học cho lần sau: Chuẩn bị sớm hơn, mua sắm kỹ hơn...

💡 Mẹo nhớ: Sau mỗi sự kiện, hãy ghi lại 3 điều làm tốt và 3 điều cần cải thiện để lần sau tổ chức tốt hơn

---

ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ 4

Tiêu chí đánh giá

Sau khi hoàn thành chủ đề này, em cần đạt được:

✅ Thể hiện được ít nhất 3 thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ ở gia đình ✅ Thể hiện được ít nhất 3 thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ ở trường ✅ Rèn luyện được tinh kiên trì, chăm chỉ trong công việc ✅ Bước đầu biết kiểm soát các khoản chi tiêu và tiết kiệm tiền ✅ Lập được kế hoạch chi tiêu cho 1 đến 2 sự kiện trong gia đình phù hợp với lứa tuổi và hoàn cảnh

Mức độ em đạt được: Đạt / Chưa đạt

---

🎯 Ghi nhớ: - Kiểm soát chi tiêu là biết phân biệt "cần" và "muốn", ưu tiên những gì quan trọng nhất - Tiết kiệm tiền không phải là keo kiệt, mà là chi tiêu thông minh và có kế hoạch - Lập kế hoạch chi tiêu giúp gia đình tổ chức sự kiện vui vẻ mà không lo vượt ngân sách - Hãy luôn ghi chép chi tiêu để biết mình đã dùng tiền vào đâu và rút kinh nghiệm cho lần sau