Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 53

📄 Trang 52 — Câu hỏi về thiết bị "bắn tốc độ"

Đề bài

Camera của thiết bị bắn tốc độ ở Hình 9.4 ghi và tính được thời gian ô tô chạy từ vạch mốc 1 sang vạch mốc 2 cách nhau 5 m là 0,35 s.

a) Hỏi tốc độ của ô tô bằng bao nhiêu?

b) Nếu tốc độ giới hạn của cung đường là 60 km/h thì ô tô này có vượt quá tốc độ giới hạn không?

---

Câu a

Đề bài: Tính tốc độ của ô tô.

Cách 1 — Dùng công thức v = s ÷ t

Tóm tắt:

• Quãng đường: s = 5 m
• Thời gian: t = 0,35 s

Bước 1: Áp dụng công thức tính tốc độ:

v = s ÷ t = 5 ÷ 0,35 ≈ 14,29 (m/s)

Bước 2: Đổi sang đơn vị km/h (nhân với 3,6):

v ≈ 14,29 × 3,6 ≈ 51,43 (km/h)

Đáp án: Tốc độ của ô tô khoảng 14,29 m/s ≈ 51,43 km/h.

Cách 2 — Đổi đơn vị trước rồi tính

Bước 1: Đổi quãng đường và thời gian sang km và giờ:

• s = 5 m = 5/1000 km = 0,005 km
• t = 0,35 s = 0,35/3600 h ≈ 0,0000972 h

Bước 2: Tính tốc độ:

v = 0,005 ÷ 0,0000972 ≈ 51,43 (km/h)

Kết quả giống Cách 1: v ≈ 51,43 km/h.

💡 Mẹo nhớ: Đổi từ m/s sang km/h thì nhân với 3,6. Đổi ngược lại từ km/h sang m/s thì chia cho 3,6. Câu vần dễ nhớ: "Mét trên giây nhân ba sáu, ra ngay ki-lô-mét trên giờ".

---

Câu b

Đề bài: Tốc độ giới hạn 60 km/h. Ô tô có vượt quá không?

Cách giải

Bước 1: So sánh tốc độ ô tô với tốc độ giới hạn:

• Tốc độ ô tô: v ≈ 51,43 km/h
• Tốc độ giới hạn: 60 km/h

Bước 2: Vì 51,43 km/h < 60 km/h nên ô tô không vượt quá tốc độ giới hạn.

Đáp án: Ô tô không vi phạm tốc độ. Nó đang chạy chậm hơn giới hạn cho phép khoảng 60 − 51,43 ≈ 8,57 km/h.

---

📄 Trang 53 — Bài 10: Đồ thị quãng đường – thời gian

Câu hỏi mở đầu

Đề bài: Theo em làm thế nào để có thể xác định được quãng đường đi được sau những khoảng thời gian khác nhau mà không cần dùng công thức s = v.t?

Cách giải

Để biết quãng đường đi được sau những khoảng thời gian khác nhau mà không cần tính bằng công thức s = v.t, ta có thể:

• Vẽ đồ thị quãng đường – thời gian (đồ thị s – t) mô tả chuyển động của vật.
• Từ đồ thị này, chỉ cần nhìn vào trục thời gian, dóng lên đường đồ thị rồi dóng sang trục quãng đường là đọc được ngay quãng đường ứng với thời gian bất kỳ.

Đáp án: Cách làm là vẽ đồ thị quãng đường – thời gian, sau đó dựa vào đồ thị để đọc quãng đường tại các thời điểm cần biết.

💡 Mẹo nhớ: Đồ thị giống như "tấm bản đồ" của chuyển động. Nhìn vào đồ thị, ta đọc được mọi thông tin: quãng đường, thời gian, cả tốc độ.

---

Câu hỏi 1 (dựa vào Bảng 10.1)

Đề bài: Trong 3 h đầu, ô tô chạy với tốc độ bao nhiêu km/h?

Cách 1 — Tính từ tổng quãng đường và tổng thời gian

Tóm tắt từ Bảng 10.1:

• Sau 3 h, quãng đường đi được: s = 180 km
• Thời gian: t = 3 h

Bước 1: Áp dụng công thức tính tốc độ:

v = s ÷ t = 180 ÷ 3 = 60 (km/h)

Đáp án: Trong 3 h đầu, ô tô chạy với tốc độ 60 km/h.

Cách 2 — Kiểm tra qua từng giờ

Quan sát bảng:

• Giờ 0 → 1: đi được 60 − 0 = 60 km
• Giờ 1 → 2: đi được 120 − 60 = 60 km
• Giờ 2 → 3: đi được 180 − 120 = 60 km

Mỗi giờ ô tô đều đi được 60 km như nhau, nên tốc độ là 60 km/h.

Cách này còn cho thấy: trong 3 h đầu ô tô chuyển động đều.

---

Câu hỏi 2 (dựa vào Bảng 10.1)

Đề bài: Trong khoảng thời gian nào thì ô tô dừng lại để hành khách nghỉ ngơi?

Cách giải

Bước 1: Quan sát Bảng 10.1, tìm khoảng thời gian mà quãng đường không thay đổi (vì khi ô tô dừng, quãng đường giữ nguyên).

Bước 2: Từ giờ thứ 3 đến giờ thứ 4, quãng đường vẫn là 180 km — không đổi.

Đáp án: Ô tô dừng lại để hành khách nghỉ ngơi trong khoảng từ giờ thứ 3 đến giờ thứ 4 (tức trong 1 giờ).

💡 Mẹo nhớ: Khi đọc bảng quãng đường – thời gian, quãng đường không đổi nghĩa là vật đứng yên. Trên đồ thị s – t, đoạn này sẽ nằm ngang (song song với trục thời gian).

---

🎯 Ghi nhớ: - Tốc độ: v = s ÷ t. Đổi m/s sang km/h nhân 3,6; đổi ngược lại chia 3,6. - Thiết bị bắn tốc độ đo bằng cách ghi thời gian xe chạy qua hai vạch mốc cách nhau quãng đường s đã biết. - Đồ thị quãng đường – thời gian (s – t) giúp ta xác định nhanh quãng đường, thời gian, tốc độ mà không phải tính từng phép. - Trên bảng (hoặc đồ thị), nếu quãng đường không tăng theo thời gian thì vật đang đứng yên/dừng lại.