Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 19

Hai trang này gồm phần cuối của Bài 2 (về nguyên tử) và phần đầu của Bài 3 (Nguyên tố hóa học). Mình sẽ giải hết các câu hỏi xuất hiện trong cả hai trang.

---

TRANG 18

Câu 1 — Quan sát Hình 2.6 về nguyên tử chlorine

Đề bài:
Quan sát Hình 2.6 và cho biết:

1. Thứ tự sắp xếp các electron ở vỏ nguyên tử chlorine.
2. Số electron trên từng lớp ở vỏ nguyên tử chlorine.

Trước hết, ta thấy hạt nhân ghi +17, nghĩa là nguyên tử chlorine có 17 proton mang điện dương. Vì nguyên tử trung hòa về điện, nên số electron cũng bằng 17.

Cách giải

1. Thứ tự sắp xếp electron

Các electron được sắp xếp thành từng lớp, lần lượt từ lớp gần hạt nhân ra ngoài:

• Lớp electron thứ nhất (trong cùng, sát hạt nhân) được lấp đầy trước.
• Tiếp đến là lớp electron thứ hai.
• Cuối cùng là lớp electron thứ ba (ngoài cùng).

Electron luôn xếp vào lớp trong trước, đầy mới ra lớp ngoài.

2. Số electron trên từng lớp

Nhìn vào hình và theo quy tắc sắp xếp:

• Lớp thứ nhất: 2 electron
• Lớp thứ hai: 8 electron
• Lớp thứ ba: 7 electron

Kiểm tra lại tổng số:

2 + 8 + 7 = 17 electron (đúng bằng số proton +17).

Đáp án: - Thứ tự sắp xếp: từ trong ra ngoài — lớp thứ nhất → lớp thứ hai → lớp thứ ba. - Số electron mỗi lớp: lớp 1 có 2e, lớp 2 có 8e, lớp 3 có 7e (tổng 17e).

💡 Mẹo nhớ: Lớp 1 chứa tối đa 2, lớp 2 chứa tối đa 8. Nhớ câu "Hai – Tám" cho hai lớp đầu là không sai thứ tự được.

---

Câu 2 — Khối lượng nguyên tử

Đề bài:

1. Em hãy cho biết vì sao khối lượng hạt nhân nguyên tử có thể coi là khối lượng của nguyên tử.
2. Hãy so sánh khối lượng của nguyên tử nhôm (13p, 14n) và nguyên tử đồng (29p, 36n).

Cách giải

1. Vì sao khối lượng hạt nhân coi như khối lượng nguyên tử?

Ta so sánh khối lượng từng loại hạt (theo bài học):

• 1 proton ≈ 1 amu
• 1 neutron ≈ 1 amu
• 1 electron ≈ 0,00055 amu

Khối lượng của một electron quá nhỏ. Một electron chỉ nặng bằng khoảng 1/1818 khối lượng của một proton. Vì vậy, dù cộng hết khối lượng của tất cả electron lại thì cũng không đáng kể so với khối lượng các proton và neutron trong hạt nhân.

Mà proton và neutron đều nằm trong hạt nhân. Cho nên khối lượng nguyên tử tập trung gần như toàn bộ ở hạt nhân.

Đáp án: Vì khối lượng của các electron rất nhỏ, hầu như không đáng kể so với khối lượng của proton và neutron. Khối lượng nguyên tử tập trung gần hết ở hạt nhân, nên có thể coi khối lượng hạt nhân chính là khối lượng của nguyên tử.

2. So sánh khối lượng nhôm và đồng

Khối lượng nguyên tử ≈ khối lượng hạt nhân = (số proton × 1) + (số neutron × 1).

Tính khối lượng nguyên tử nhôm (13 proton, 14 neutron):

Khối lượng nhôm = 13 × 1 + 14 × 1 = 27 (amu)

Tính khối lượng nguyên tử đồng (29 proton, 36 neutron):

Khối lượng đồng = 29 × 1 + 36 × 1 = 65 (amu)

So sánh hai giá trị:

65 amu > 27 amu

Vậy nguyên tử đồng nặng hơn nguyên tử nhôm.

Xem nặng gấp mấy lần:

65 ÷ 27 ≈ 2,4 (lần)

Đáp án: - Khối lượng nguyên tử nhôm = 27 amu. - Khối lượng nguyên tử đồng = 65 amu. - Nguyên tử đồng nặng hơn nguyên tử nhôm, gấp khoảng 2,4 lần.

💡 Mẹo nhớ: Tính khối lượng nguyên tử rất gọn: chỉ cần lấy số proton cộng số neutron là ra (đơn vị amu), khỏi quan tâm tới electron.

---

TRANG 19

Trang này không có bài tập (chỉ là phần mở đầu và lý thuyết của Bài 3).

Tóm tắt nội dung chính:

• Mục tiêu Bài 3: Phát biểu được khái niệm nguyên tố hóa học và kí hiệu nguyên tố; viết được kí hiệu hóa học và đọc tên 20 nguyên tố đầu tiên.
• Biểu đồ cho thấy cơ thể người tạo nên chủ yếu từ oxygen (65%), carbon (18,5%), hydrogen (9,5%), nitrogen (3%) và các nguyên tố khác (4%).
• I – Nguyên tố hóa học: Đến nay đã tìm ra 118 nguyên tố hóa học. Mỗi nguyên tố có tính chất riêng vì được tạo từ các nguyên tử có số proton xác định (ví dụ: nguyên tử chì có 82 proton, nguyên tử vàng có 79 proton).
• Các nguyên tử cùng số proton thuộc cùng một nguyên tố hóa học. Số proton chính là số hiệu nguyên tử, và mỗi nguyên tố chỉ có duy nhất một số hiệu nguyên tử.
• Các nguyên tử cùng một nguyên tố có thể có số neutron khác nhau (ví dụ: oxygen luôn có 8 proton nhưng có thể có 8, 9 hoặc 10 neutron).

---

🎯 Ghi nhớ: - Electron xếp thành từng lớp, từ trong ra ngoài: lớp 1 tối đa 2e, lớp 2 tối đa 8e. - Khối lượng nguyên tử ≈ khối lượng hạt nhân = số proton + số neutron (amu), vì electron quá nhẹ. - Số proton trong hạt nhân = số hiệu nguyên tử, là dấu hiệu nhận biết mỗi nguyên tố hóa học.