Giải Khoa Học Tự nhiên 7 trang 174

PHẦN LÝ THUYẾT

Trang 174 trình bày nội dung lý thuyết về mối quan hệ giữa các hoạt động sống trong cơ thể sinh vật, bao gồm:

• Sơ đồ mối quan hệ giữa: Sinh trưởng và phát triển ↔ Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ↔ Sinh sản ↔ Cảm ứng
• Các hoạt động sống có mối quan hệ qua lại mật thiết với nhau
• Quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng cung cấp vật chất và năng lượng đảm bảo cho các hoạt động khác

---

CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP

Câu 1

Đề bài: Quan sát Hình 42.2, cho biết cơ thể có các hoạt động sống nào và nêu mối quan hệ giữa các hoạt động sống đó.

Cách giải

Bước 1: Xác định các hoạt động sống

Dựa vào Hình 42.2, cơ thể sinh vật có 4 hoạt động sống chính:

• Sinh trưởng và phát triển
• Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng
• Sinh sản
• Cảm ứng

Bước 2: Phân tích mối quan hệ

Các hoạt động này có mối quan hệ qua lại theo chu trình khép kín:

1. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng → cung cấp vật chất và năng lượng cho:

• Sinh trưởng và phát triển
• Sinh sản
• Cảm ứng

1. Sinh trưởng và phát triển → tạo điều kiện cho cơ thể thực hiện tốt hơn các hoạt động khác

1. Sinh sản → duy trì nòi giống, tạo cá thể mới có khả năng thực hiện các hoạt động sống

1. Cảm ứng → giúp cơ thể phản ứng với môi trường, hỗ trợ các hoạt động khác

Đáp án: Cơ thể sinh vật có 4 hoạt động sống: sinh trưởng và phát triển, trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh sản, và cảm ứng. Mối quan hệ: Các hoạt động này có mối quan hệ qua lại mật thiết với nhau. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng đóng vai trò trung tâm, cung cấp vật chất và năng lượng cho tất cả các hoạt động khác. Ngược lại, các hoạt động sinh trưởng, sinh sản và cảm ứng cũng tác động trở lại đối với quá trình trao đổi chất.

💡 Mẹo nhớ: Trao đổi chất là "trái tim" của sự sống - nó nuôi dưỡng tất cả các hoạt động khác!

---

Câu 2

Đề bài: Nếu quá trình trao đổi chất và năng lượng gặp trục trặc thì các hoạt động sống khác của cơ thể bị ảnh hưởng như thế nào?

Cách giải

Phân tích từng hoạt động sống:

1. Ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển:

• Thiếu vật chất (protein, lipid, glucid) → cơ thể không lớn được
• Thiếu năng lượng → các tế bào không phân chia được
• Kết quả: Cơ thể còi cọc, chậm phát triển

2. Ảnh hưởng đến sinh sản:

• Không đủ năng lượng để tạo giao tử (trứng, tinh trùng)
• Không đủ vật chất để nuôi dưỡng phôi, thai
• Kết quả: Giảm khả năng sinh sản, thậm chí vô sinh

3. Ảnh hưởng đến cảm ứng:

• Hệ thần kinh thiếu năng lượng hoạt động
• Cơ bắp không co được do thiếu ATP
• Kết quả: Phản ứng chậm, yếu, nguy hiểm đến tính mạng

Đáp án: Nếu quá trình trao đổi chất và năng lượng gặp trục trặc, tất cả các hoạt động sống khác đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng: - Sinh trưởng và phát triển: Cơ thể chậm lớn, còi cọc, không phát triển bình thường - Sinh sản: Giảm hoặc mất khả năng sinh sản - Cảm ứng: Phản ứng chậm chạp, yếu ớt, không thể bảo vệ bản thân Điều này cho thấy trao đổi chất là nền tảng của mọi hoạt động sống.

💡 Mẹo nhớ: Trao đổi chất như "nguồn điện" - khi mất điện, mọi thiết bị đều ngừng hoạt động!

---

PHẦN THÔNG TIN BỔ SUNG

Về bệnh béo phì (trang 174):

Đây là phần thông tin mở rộng về bệnh béo phì ở lứa tuổi vị thành niên, nhấn mạnh:

• Béo phì là bệnh lý ngày càng phổ biến
• Nguyên nhân: thu nhận quá nhiều năng lượng từ thức ăn, ít vận động
• Hậu quả: rối loạn quá trình trao đổi chất của tế bào và cơ thể
• Cần rèn luyện thói quen ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên

---

PHẦN TÓM TẮT (EM ĐÃ HỌC - trang 174)

Hai ý chính:

1. Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào, lấy các chất dinh dưỡng từ môi trường để thực hiện trao đổi chất
2. Các hoạt động sống có mối quan hệ qua lại mật thiết, đảm bảo sự thống nhất trong hoạt động của toàn bộ cơ thể

---

PHẦN GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ (Trang 175)

Trang 175 là trang giải thích các thuật ngữ được sử dụng trong sách, bao gồm các khái niệm như ATP, bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, biên độ dao động, chất cộng hóa trị, chu kì, công thức hóa học, v.v.

Đây là trang tra cứu, không có bài tập.

---

🎯 Ghi nhớ: - Cơ thể sinh vật có 4 hoạt động sống chính liên kết chặt chẽ với nhau - Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng là hoạt động trung tâm, nuôi dưỡng tất cả các hoạt động khác - Khi trao đổi chất gặp vấn đề, toàn bộ cơ thể đều bị ảnh hưởng - Ăn uống hợp lý và tập thể dục đều đặn giúp duy trì trao đổi chất khỏe mạnh