Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 22

Phần: Củng cố, mở rộng

Câu 1

Đề bài: Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền thông tin phù hợp:

Cách giải

Bảng so sánh hoàn chỉnh:

💡 Mẹo nhớ: - Truyện ngụ ngôn = "Truyện" → có cốt truyện, nhân vật, dài hơn - Tục ngữ = "Tục" (thói quen) + "Ngữ" (lời nói) → lời nói ngắn gọn đúc kết thói quen, kinh nghiệm

---

Câu 2

Đề bài: Sưu tầm và ghi lại những câu tục ngữ em đã nghe hoặc đọc vào vở hay một cuốn sổ nhỏ (nên chia các câu tục ngữ đó theo nhóm chủ đề).

Cách giải

Gợi ý sưu tầm tục ngữ theo nhóm chủ đề:

Nhóm 1: Tục ngữ về thiên nhiên, thời tiết

• "Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm."
• "Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa."
• "Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt."

Nhóm 2: Tục ngữ về lao động, sản xuất

• "Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống."
• "Tấc đất tấc vàng."
• "Có công mài sắt, có ngày nên kim."

Nhóm 3: Tục ngữ về con người, xã hội

• "Đói cho sạch, rách cho thơm."
• "Uống nước nhớ nguồn."
• "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao."

Nhóm 4: Tục ngữ về học tập, tri thức

• "Học ăn, học nói, học gói, học mở."
• "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn."
• "Không thầy đố mày làm nên."

💡 Mẹo nhớ: Khi sưu tầm tục ngữ, em nên ghi rõ nguồn (nghe từ ai, đọc ở đâu) và viết thêm ý nghĩa ngắn gọn bên cạnh để dễ ôn tập.

---

Câu 3

Đề bài: Hãy viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 câu) nêu những điều tốt đẹp em đã tiếp nhận được sau khi đọc những truyện ngụ ngôn, tục ngữ và thành ngữ trong bài học này.

Cách giải

Đoạn văn mẫu:

Sau khi học về truyện ngụ ngôn, tục ngữ và thành ngữ, em đã tiếp nhận được nhiều điều tốt đẹp và bổ ích. Trước hết, em hiểu rằng trong cuộc sống, sự đoàn kết và nhất trí là vô cùng quan trọng. Nếu mỗi người một ý, không ai chịu lắng nghe ai thì công việc sẽ không thể hoàn thành. Em cũng học được rằng cần phải khiêm tốn, không nên kiêu ngạo hay coi thường người khác. Những câu tục ngữ còn dạy em biết quý trọng công sức lao động và luôn nhớ ơn những người đã giúp đỡ mình. Bên cạnh đó, em nhận ra rằng kiên trì và chăm chỉ sẽ giúp con người vượt qua mọi khó khăn. Các bài học từ truyện ngụ ngôn tuy đơn giản nhưng chứa đựng những triết lí sâu sắc về cách sống, cách đối nhân xử thế. Em sẽ cố gắng áp dụng những bài học này vào cuộc sống hằng ngày. Đây thực sự là những di sản văn hóa quý báu mà ông cha ta đã để lại cho thế hệ sau.

---

Câu 4

Đề bài: Hãy kể lại một truyện ngụ ngôn mà ý nghĩa của nó có gắn với một thành ngữ.

Cách giải

Gợi ý: Truyện "Ếch ngồi đáy giếng" gắn với thành ngữ "Ếch ngồi đáy giếng"

Bài kể mẫu:

Ngày xưa, có một con ếch sống trong một cái giếng nhỏ. Suốt đời, ếch chỉ nhìn thấy bầu trời qua miệng giếng tròn nhỏ bé. Ếch ta tưởng rằng bầu trời chỉ bé bằng cái vung và mình là chúa tể của cả vùng đất này.

Một năm nọ, trời mưa to, nước dâng lên đẩy ếch ra khỏi giếng. Lần đầu tiên, ếch được nhìn thấy thế giới bên ngoài rộng lớn. Nhưng vì đã quen thói nghênh ngang, ếch cứ đi lại giữa đường mà không để ý xung quanh. Cuối cùng, ếch bị một con trâu đi qua giẫm chết.

Ý nghĩa: Truyện gắn với thành ngữ "Ếch ngồi đáy giếng", ý chỉ những người hiểu biết hạn hẹp nhưng lại huênh hoang, tự cho mình là giỏi. Bài học rút ra là chúng ta cần khiêm tốn học hỏi, mở rộng tầm nhìn, không nên chủ quan, kiêu ngạo.

---

Phần: Thực hành đọc

Lưu ý: Trang 23 bắt đầu phần Thực hành đọc với văn bản "Thiên nga, cá măng và tôm hùm" của I-van Crư-lốp (Ivan Krylov). Đây là phần văn bản đọc hiểu, chưa có câu hỏi bài tập. Các câu hỏi sẽ xuất hiện ở những trang tiếp theo.

Hướng dẫn đọc: Khi đọc văn bản này, em cần chú ý:

• Thể loại của văn bản (truyện ngụ ngôn viết bằng thơ)
• Diễn biến của câu chuyện
• Bài học kinh nghiệm, đạo lí rút ra từ câu chuyện

---

🎯 Ghi nhớ: - Truyện ngụ ngôn có cốt truyện, nhân vật, dài hơn tục ngữ; dùng câu chuyện để gửi gắm bài học. - Tục ngữ ngắn gọn, đúc kết kinh nghiệm trực tiếp trong 1 – 2 câu. - Khi sưu tầm tục ngữ, nên phân loại theo chủ đề để dễ nhớ và sử dụng. - Đọc truyện ngụ ngôn cần chú ý: thể loại, diễn biến, và bài học đạo lí.