Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 6
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 6–7
PHẦN: TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu 1
Đề bài: Kể một câu chuyện em được đọc (nghe) hoặc một sự việc em chứng kiến (tham gia) đã để lại cho em bài học sâu sắc. Bài học em rút ra được từ câu chuyện hoặc sự việc đó là gì?
Cách giải
Đây là câu hỏi mở, yêu cầu em chia sẻ trải nghiệm cá nhân. Dưới đây là một số gợi ý:
Bước 1: Chọn câu chuyện/sự việc
Em có thể chọn:
- Một truyện ngụ ngôn đã đọc (Rùa và Thỏ, Con cáo và chùm nho...)
- Một câu chuyện cổ tích (Tấm Cám, Cây khế...)
- Một sự việc thực tế em từng trải qua hoặc chứng kiến
Bước 2: Kể tóm tắt nội dung
Bước 3: Rút ra bài học
Ví dụ tham khảo: Em từng đọc truyện "Rùa và Thỏ". Truyện kể về cuộc thi chạy giữa Rùa chậm chạp và Thỏ nhanh nhẹn. Thỏ chủ quan, chạy một đoạn rồi nằm ngủ. Rùa kiên trì bò từng bước và về đích trước. Bài học: Kiên trì, nhẫn nại sẽ giúp ta thành công. Không nên chủ quan, coi thường người khác.
Câu 2
Đề bài: Hãy chia sẻ cách hiểu của em về câu nói: "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi".
Cách giải
Bước 1: Giải thích thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng"
- "Ếch ngồi đáy giếng" là thành ngữ chỉ người có hiểu biết hạn hẹp, tầm nhìn nhỏ bé.
- Con ếch sống dưới đáy giếng chỉ nhìn thấy bầu trời qua miệng giếng nhỏ, nên tưởng trời chỉ bằng cái vung.
Bước 2: Giải thích ý nghĩa câu nói
Đáp án: Câu nói "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi" có nghĩa là: Anh ta đã nhận ra rằng hiểu biết của mình còn rất hạn chế, tầm nhìn còn nhỏ hẹp. Anh ta từng nghĩ mình biết nhiều, hiểu rộng, nhưng khi tiếp xúc với thế giới bên ngoài, anh ta mới thấy mình còn thiếu hiểu biết rất nhiều. Đây là sự tự nhận thức đáng quý, vì khi biết mình còn hạn chế, ta sẽ khiêm tốn học hỏi thêm.
💡 Mẹo nhớ: "Ếch ngồi đáy giếng" = Hiểu biết hẹp, tầm nhìn nhỏ, hay tự cao tự đại.
PHẦN: ĐỌC VĂN BẢN
Lưu ý: Trang 6-7 chứa hai văn bản đọc:
- Văn bản 1: "Đẽo cày giữa đường" (theo Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc)
- Văn bản 2: "Ếch ngồi đáy giếng" (Trang Tử) - bắt đầu ở trang 7
Đây là phần văn bản để đọc hiểu, các câu hỏi phân tích sẽ nằm ở những trang tiếp theo.
CÂU HỎI THEO DÕI (trong khi đọc)
Theo dõi 1 (Văn bản 1)
Nội dung: Số tiền người thợ mộc bỏ ra mua gỗ.
Trả lời: Người thợ mộc bỏ ra ba trăm quan tiền mua gỗ về để làm cái nghề đẽo cày mà bán.
Theo dõi 2 (Văn bản 1)
Nội dung: Hành động của người thợ mộc mỗi khi nhận được lời khuyên của người qua đường.
Trả lời: - Khi có người bảo đẽo cày cao, to → Anh ta cho là phải, đẽo cày vừa to vừa cao. - Khi có người bảo đẽo nhỏ hơn, thấp hơn → Anh ta lại cho là phải, đẽo cày vừa nhỏ vừa thấp. - Khi có người bảo đẽo cày thật to gấp đôi gấp ba để voi cày → Anh ta liền đẽo ngay cày to gấp năm gấp bảy bày ra bán. → Người thợ mộc không có chính kiến, ai nói gì cũng nghe theo, liên tục thay đổi sản phẩm.
Suy luận (Văn bản 1)
Nội dung: Vì sao người thợ mộc không bán được cày?
Trả lời: Người thợ mộc không bán được cày vì: - Anh ta không có chủ kiến riêng, cứ nghe ai nói gì cũng làm theo. - Mỗi người góp ý một kiểu khác nhau, anh ta thay đổi liên tục nên sản phẩm không phù hợp với nhu cầu thực tế. - Cuối cùng đẽo cày to quá khổ (để voi cày) nhưng thực tế chẳng ai dùng voi để cày ruộng. - Kết quả: gỗ hỏng hết, vốn liếng mất sạch.
Theo dõi 3 (Văn bản 2)
Nội dung: Sự khác nhau về môi trường sống của ếch và rùa.
Trả lời: | Ếch | Rùa | |-----|-----| | Sống trong cái giếng sụp nhỏ bé | Sống ở biển đông rộng lớn | | Không gian chật hẹp, tù túng | Không gian bao la, mênh mông |
Theo dõi 4 (Văn bản 2)
Nội dung: Những điều khiến ếch cảm thấy sung sướng.
Trả lời: Ếch cảm thấy sung sướng vì: - Có thể ra khỏi giếng, nhảy lên miệng giếng, rồi lại vô giếng - Ngồi nghỉ trong những kẽ gạch của thành giếng - Bơi trong nước thì nước đỡ nách và cằm - Nhảy xuống bùn thì bùn lấp chân tới mắt cá - Thấy mình hơn các con lăng quăng, con cua, con nòng nọc - Một mình chiếm một chỗ nước tự do bơi lội
🎯 Ghi nhớ: - "Đẽo cày giữa đường": Phê phán người không có chính kiến, ai nói gì cũng nghe, cuối cùng hỏng việc. - "Ếch ngồi đáy giếng": Phê phán người hiểu biết hạn hẹp nhưng lại tự cao, không biết thế giới rộng lớn bên ngoài. - Cả hai truyện đều là truyện ngụ ngôn - mượn chuyện loài vật hoặc con người để nêu bài học đạo đức.