Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 7
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 7–8
VĂN BẢN TRUYỆN NGỤ NGÔN
TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu 1
Đề bài: Kể một câu chuyện em được đọc (nghe) hoặc một sự việc em chứng kiến (tham gia) đã để lại cho em bài học sâu sắc. Bài học em rút ra được từ câu chuyện hoặc sự việc đó là gì?
Cách giải
Đây là câu hỏi mở, yêu cầu em chia sẻ trải nghiệm cá nhân. Dưới đây là một số gợi ý:
Bước 1: Chọn câu chuyện hoặc sự việc
Em có thể chọn:
- Một truyện ngụ ngôn đã đọc (Rùa và Thỏ, Con cáo và chùm nho...)
- Một sự việc em từng trải qua hoặc chứng kiến trong cuộc sống
Bước 2: Kể lại ngắn gọn nội dung
Bước 3: Nêu bài học rút ra
Ví dụ tham khảo:
Em từng đọc truyện "Rùa và Thỏ". Truyện kể về cuộc thi chạy giữa Rùa chậm chạp và Thỏ nhanh nhẹn. Thỏ chủ quan, dừng lại ngủ giữa đường. Còn Rùa kiên trì, cố gắng không ngừng. Kết quả, Rùa về đích trước. Bài học em rút ra: Sự kiên trì, bền bỉ sẽ giúp ta thành công. Không nên chủ quan, coi thường người khác.
Câu 2
Đề bài: Hãy chia sẻ cách hiểu của em về câu nói: "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi".
Cách giải
Bước 1: Giải thích thành ngữ "ếch ngồi đáy giếng"
"Ếch ngồi đáy giếng" là thành ngữ chỉ những người:
- Hiểu biết hạn hẹp, tầm nhìn nhỏ bé
- Chỉ biết thế giới nhỏ xung quanh mình
- Tự cho mình là giỏi, là hiểu biết nhiều
- Không chịu mở rộng tầm mắt, học hỏi thêm
Bước 2: Giải thích ý nghĩa câu nói
Câu nói "Anh ta nhận ra mình chỉ là ếch ngồi đáy giếng mà thôi" có nghĩa là: Anh ta đã nhận ra sự hiểu biết của mình còn rất hạn chế, tầm nhìn còn nhỏ hẹp. Anh ta từng tưởng mình biết nhiều, nhưng thực ra còn rất nhiều điều chưa biết. Đây là sự tự nhận thức, thừa nhận sự thiếu sót của bản thân.
💡 Mẹo nhớ: "Ếch ngồi đáy giếng" = Hiểu biết hẹp + Tự cao tự đại
ĐỌC VĂN BẢN
VĂN BẢN 1: Đẽo cày giữa đường
Tóm tắt nội dung:
Truyện kể về một người thợ mộc bỏ ra ba trăm quan tiền mua gỗ để làm nghề đẽo cày bán. Anh ta mở cửa hàng bên đường. Mỗi khi có người qua góp ý, anh ta đều nghe theo:
- Người bảo đẽo cày cao, to → anh làm theo
- Người bảo đẽo nhỏ, thấp → anh lại làm theo
- Người bảo đẽo to gấp ba để voi cày → anh cũng làm theo
Kết quả: Qua nhiều ngày tháng, chẳng ai mua cày, cũng chẳng ai nói voi đi cày ruộng cả. Gỗ hỏng hết, vốn liếng mất sạch.
Bài học: Không nên "đẽo cày giữa đường" - tức là không nên nghe theo mọi ý kiến một cách thiếu suy xét, dẫn đến thất bại.
VĂN BẢN 2: Ếch ngồi đáy giếng (Trang Tử)
Phần đầu văn bản (trang 7):
Truyện kể về một con ếch nhỏ sống trong giếng cạn. Ếch khoe với rùa biển đông về cuộc sống sung sướng của mình: có thể nhảy ra khỏi giếng, nhảy lên miệng giếng, rồi lại vào giếng, ngồi nghỉ trong kẽ gạch, bơi lội tự do... Ếch tự cho mình là sung sướng nhất, mời rùa vào giếng xem.
(Văn bản còn tiếp ở các trang sau)
CÂU HỎI THEO DÕI (trong khi đọc)
Theo dõi 1 (Văn bản 1)
Câu hỏi: Số tiền người thợ mộc bỏ ra mua gỗ.
Trả lời: Người thợ mộc bỏ ra ba trăm quan tiền để mua gỗ.
Theo dõi 2 (Văn bản 1)
Câu hỏi: Hành động của người thợ mộc mỗi khi nhận được lời khuyên của người qua đường.
Trả lời: Mỗi khi nhận được lời khuyên, người thợ mộc đều nghe theo và làm đúng như lời người ta nói, không hề suy xét xem lời khuyên đó có đúng hay không.
Suy luận (Văn bản 1)
Câu hỏi: Vì sao người thợ mộc không bán được cày?
Trả lời: Người thợ mộc không bán được cày vì: - Anh ta nghe theo tất cả mọi ý kiến mà không suy nghĩ - Mỗi người góp ý một kiểu khác nhau, thậm chí trái ngược - Anh ta liên tục thay đổi, đẽo đi đẽo lại nên cày không đạt chuẩn - Lời khuyên cuối cùng (đẽo cày cho voi) là hoàn toàn phi thực tế - Kết quả: gỗ hỏng hết, không có sản phẩm để bán
Theo dõi 3 (Văn bản 2)
Câu hỏi: Sự khác nhau về môi trường sống của ếch và rùa.
Trả lời: - Ếch: Sống trong một cái giếng cạn nhỏ hẹp, thế giới chỉ gói gọn trong miệng giếng. - Rùa: Sống ở biển đông rộng lớn, bao la.
Theo dõi 4 (Văn bản 2)
Câu hỏi: Những điều khiến ếch cảm thấy sung sướng.
Trả lời: Ếch cảm thấy sung sướng vì: - Có thể nhảy ra khỏi giếng, nhảy lên miệng giếng - Có thể vào giếng, ngồi nghỉ trong kẽ gạch thành giếng - Bơi trong nước thì nước đỡ nách và cằm - Nhảy xuống bùn thì bùn lấp chân tới mắt cá - Một mình chiếm cả chỗ nước, tự do bơi lội - Tự cho mình là sung sướng hơn các con vật khác (lăng quăng, cua, nòng nọc)
🎯 Ghi nhớ: - "Đẽo cày giữa đường": Chỉ người không có chính kiến, nghe ai cũng theo, cuối cùng thất bại. - "Ếch ngồi đáy giếng": Chỉ người hiểu biết hạn hẹp nhưng lại tự cao, tự đại. - Cả hai truyện ngụ ngôn đều dạy ta bài học quý giá về cách sống và cách nhìn nhận bản thân.