Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 33
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 33–34
Lưu ý: Trang 32 chứa phần cuối của văn bản đọc hiểu "Hai vạn dặm dưới biển" (trích đoạn). Trang 33 chứa phần SAU KHI ĐỌC với thông tin về tác giả và 6 câu hỏi trả lời.
PHẦN TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu 1
Đề bài: Đọc phần (1) của văn bản và nêu những chi tiết miêu tả hình dáng lạ lùng của con cá thiết kình.
Cách giải
Bước 1: Xác định yêu cầu đề bài
Đề yêu cầu tìm các chi tiết miêu tả hình dáng bên ngoài của con cá thiết kình (thực chất là chiếc tàu ngầm) trong phần (1) của văn bản.
Bước 2: Liệt kê các chi tiết miêu tả
Dựa vào văn bản, những chi tiết miêu tả hình dáng lạ lùng của con cá thiết kình gồm:
Đáp án: - Thân hình dài, thuôn, hình thoi - Đuôi cá rất khỏe - Mắt cá rất to, ánh sáng rực rỡ - Phun ra những tia nước sáng rực, chiếu xa hàng trăm mét - Kích thước khổng lồ: dài khoảng 80 mét - Bề mặt nhẵn bóng, không có vảy - Di chuyển với tốc độ rất nhanh (có thể đạt 50 hải lý/giờ)
💡 Mẹo nhớ: Khi tìm chi tiết miêu tả, hãy chú ý các từ ngữ chỉ: kích thước, hình dạng, màu sắc, đặc điểm nổi bật.
Câu 2
Đề bài: Cuộc chạm trán trên đại dương dẫn ba nhân vật Pi-e A-rôn-nác, Công-xây và Nét Len vào cuộc phiêu lưu trong không gian nào? Lúc ấy, không gian này quen thuộc hay xa lạ với họ?
Cách giải
Bước 1: Xác định không gian phiêu lưu
Sau cuộc chạm trán, ba nhân vật bị kéo vào bên trong chiếc tàu ngầm bí ẩn.
Bước 2: Đánh giá mức độ quen thuộc
Đáp án: - Không gian phiêu lưu: Chiếc tàu ngầm khổng lồ, bí ẩn hoạt động dưới đáy đại dương. - Mức độ quen thuộc: Không gian này hoàn toàn xa lạ với họ vì: - Họ chưa từng biết đến sự tồn tại của chiếc tàu ngầm này - Họ không biết những người điều khiển tàu là ai - Họ không hiểu tàu hoạt động bằng cách nào - Họ không biết tàu đang đi đâu - Tính mạng của họ hoàn toàn phụ thuộc vào những người lạ trên tàu
Câu 3
Đề bài: Nhan đề Hai vạn dặm dưới biển đã thể hiện ước mơ gì của Giuyn Véc-nơ và những người cùng thời với ông? Ước mơ ấy ngày nay đã được hiện thực hoá như thế nào?
Cách giải
Bước 1: Phân tích ước mơ qua nhan đề
Đáp án: Ước mơ của Giuyn Véc-nơ và người đương thời: - Ước mơ chinh phục đại dương, khám phá thế giới bí ẩn dưới lòng biển sâu - Ước mơ chế tạo được phương tiện di chuyển dưới nước (tàu ngầm) để con người có thể thám hiểm đáy biển - Ước mơ con người có thể du hành tự do trong lòng đại dương như đi trên mặt đất Ước mơ được hiện thực hoá ngày nay: - Con người đã chế tạo thành công nhiều loại tàu ngầm hiện đại (tàu ngầm quân sự, tàu ngầm nghiên cứu khoa học, tàu lặn du lịch...) - Nhiều chiếc tàu ngầm trên thế giới được đặt tên là Nau-ti-luýt (tên tàu ngầm trong truyện) - Con người đã thám hiểm được đáy đại dương, khám phá nhiều bí ẩn dưới biển sâu - Tàu ngầm ngày nay sử dụng năng lượng hạt nhân, có thể hoạt động dưới nước trong thời gian rất dài
💡 Mẹo nhớ: Giuyn Véc-nơ được gọi là "nhà tiên tri khoa học" vì nhiều phát minh trong truyện của ông sau này đã trở thành hiện thực.
Câu 4
Đề bài: Theo em, nhà văn đã sáng tạo ra hình ảnh chiếc tàu ngầm dựa trên cơ sở hiện thực nào?
Cách giải
Bước 1: Xác định cơ sở hiện thực
Đáp án: Nhà văn Giuyn Véc-nơ đã sáng tạo hình ảnh chiếc tàu ngầm dựa trên các cơ sở hiện thực sau: 1. Kiến thức khoa học đương thời: - Nguyên lý về áp suất nước, sự nổi - chìm của vật thể - Hiểu biết về điện năng (tàu Nau-ti-luýt chạy bằng điện) - Kiến thức về sinh vật biển, địa lý đại dương 2. Các phát minh có sẵn: - Thời đó đã có những mẫu tàu ngầm thô sơ đầu tiên - Đã có các nghiên cứu về thiết bị lặn 3. Quy luật tự nhiên: - Con người cần không khí để thở → tàu phải có cách lấy không khí từ mặt biển - Vật thể muốn nổi/chìm phải thay đổi trọng lượng → hệ thống bơm nước vào/ra 4. Trí tưởng tượng khoa học: - Kết hợp các kiến thức thực tế với trí tưởng tượng phong phú - Dự đoán xu hướng phát triển của khoa học kỹ thuật
Câu 5
Đề bài: Nêu tác dụng của việc nhà văn đã để cho một nhà khoa học vào vai người kể chuyện ngôi thứ nhất.
Cách giải
Bước 1: Xác định người kể chuyện
Người kể chuyện là giáo sư Pi-e A-rôn-nác - một nhà khoa học, chuyên gia về sinh vật biển.
Bước 2: Phân tích tác dụng
Đáp án: Việc để nhà khoa học làm người kể chuyện ngôi thứ nhất có các tác dụng sau: 1. Tăng tính chân thực, đáng tin cậy: - Nhà khoa học là người có kiến thức, biết quan sát và phân tích - Những gì nhà khoa học kể sẽ được người đọc tin tưởng hơn - Các chi tiết khoa học được giải thích hợp lý, có căn cứ 2. Tạo góc nhìn khách quan, lý trí: - Nhà khoa học không hoảng loạn mà bình tĩnh quan sát, suy luận - Đưa ra những phán đoán logic về chiếc tàu ngầm bí ẩn 3. Giúp người đọc dễ tiếp nhận kiến thức: - Qua lời kể của nhà khoa học, các kiến thức về biển, về kỹ thuật được truyền tải tự nhiên - Người đọc vừa được giải trí vừa được học hỏi 4. Tạo sự đồng cảm với người đọc: - Ngôi thứ nhất giúp người đọc như đang trực tiếp trải nghiệm cuộc phiêu lưu - Cảm nhận được tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật
Câu 6
Đề bài: Liệt kê những câu văn thể hiện tư duy lô-gíc đặc trưng của truyện khoa học viễn tưởng trong đoạn kể lại những phán đoán của nhân vật giáo sư Pi-e A-rôn-nác – người kể chuyện – về chiếc tàu ngầm.
Cách giải
Bước 1: Hiểu khái niệm "tư duy lô-gíc"
Tư duy lô-gíc là cách suy luận có trình tự, từ nguyên nhân đến kết quả, từ giả thiết đến kết luận.
Bước 2: Tìm các câu văn thể hiện tư duy lô-gíc
Đáp án: Các câu văn thể hiện tư duy lô-gíc của giáo sư Pi-e A-rôn-nác: 1. Suy luận về sự sống còn: - "Thế là tính mạng chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào ý muốn của những người điều khiển con tàu này!" - "Họ cho tàu lặn xuống là chúng tôi toi mạng ngay!" 2. Suy luận về cấu tạo tàu: - "Nếu họ không chế tạo dưỡng khí bằng phương pháp hoá học thì thỉnh thoảng họ cũng phải cho tàu nổi lên mặt biển để dự trữ không khí mới." - "Như vậy, phải có một lỗ thủng nào đó để lấy không khí vào trong tàu." 3. Suy luận về khả năng thoát thân: - "Cần cấp tốc đàm phán với những người trong chiếc tàu này." - "Tôi rờ rờ mặt ngoài để tìm một cái nắp, một lỗ hổng nào đó." 4. Đặt câu hỏi mang tính khoa học: - "Chiếc tàu ngầm bí hiểm này là thế nào? Nó đang chạy đi đâu?" - "Những người trong tàu là ai? Cái động cơ kì lạ nào đã làm nó chạy được với tốc độ ghê người như vậy?"
💡 Mẹo nhớ: Tư duy lô-gíc trong truyện khoa học viễn tưởng thường theo mô hình: Quan sát → Đặt câu hỏi → Suy luận → Kết luận
🎯 GHI NHỚ
Đặc trưng của truyện khoa học viễn tưởng: 1. Dựa trên cơ sở khoa học - không phải tưởng tượng tùy tiện 2. Tư duy lô-gíc - suy luận có căn cứ, hợp lý 3. Dự đoán tương lai - hình dung những phát minh chưa có 4. Kết hợp khoa học và nghệ thuật - vừa có kiến thức vừa hấp dẫn Giuyn Véc-nơ (1828 – 1905): Nhà văn Pháp, được xem là "cha đẻ" của thể loại truyện khoa học viễn tưởng. Tác phẩm nổi tiếng: Hai vạn dặm dưới biển, Vòng quanh thế giới trong 80 ngày, Hành trình vào Tâm Trái Đất...