Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 52
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 52–53
Trang 52 là phần tiếp nối văn bản đọc - trích đoạn từ tác phẩm "Tinh vân Tiên Nữ" của I. A. E-pho-rê-mốp, Phạm Mạnh Hùng dịch (NXB Lao động, Hà Nội, 1974, tr. 357 – 360).
Đây là phần văn bản khoa học viễn tưởng, không có câu hỏi bài tập.
Phần ĐỌC MỞ RỘNG (trang 53)
Trang 53 có 2 bài tập trong phần "Đọc mở rộng":
Câu 1
Đề bài: Tìm đọc một số câu tục ngữ, truyện ngụ ngôn và truyện khoa học viễn tưởng. Ghi vào nhật kí đọc sách những thông tin và ý tưởng cơ bản từ các văn bản đã đọc.
Cách giải
Bước 1: Tìm đọc các văn bản
Em có thể tìm đọc từ nhiều nguồn:
Câu tục ngữ:
- Sách giáo khoa Ngữ văn các lớp
- Sách "Tục ngữ Việt Nam"
- Các trang web uy tín về văn học dân gian
Truyện ngụ ngôn:
- Truyện ngụ ngôn Ê-dốp (Aesop)
- Truyện ngụ ngôn La Phông-ten
- Truyện ngụ ngôn Việt Nam
Truyện khoa học viễn tưởng:
- "Hai vạn dặm dưới đáy biển" – Giuyn Véc-nơ
- "Cuộc chiến tranh giữa các thế giới" – H.G. Wells
- Các truyện ngắn khoa học viễn tưởng Việt Nam
Bước 2: Ghi nhật kí đọc sách
Mẫu nhật kí đọc sách gợi ý:
| Mục | Nội dung ghi chép |
|---|---|
| Tên văn bản | (Ghi tên tác phẩm) |
| Tác giả | (Ghi tên tác giả) |
| Thể loại | Tục ngữ / Ngụ ngôn / Khoa học viễn tưởng |
| Nội dung chính | (Tóm tắt ngắn gọn) |
| Ý tưởng cơ bản | (Bài học, thông điệp rút ra) |
| Cảm nhận của em | (Suy nghĩ cá nhân) |
Gợi ý: Em nên đọc ít nhất 3-5 câu tục ngữ, 1-2 truyện ngụ ngôn và 1 truyện khoa học viễn tưởng để có cái nhìn đa dạng về các thể loại.
Câu 2
Đề bài: Trao đổi với các bạn về:
- Hiểu biết, kinh nghiệm mà em rút ra được từ những câu tục ngữ đã đọc và số lượng câu, chữ; vần trong các câu tục ngữ đó.
- Bài học cuộc sống được thể hiện trong truyện ngụ ngôn đã đọc và một số điểm đáng chú ý về cốt truyện, nhân vật, tình huống,... của truyện ngụ ngôn đó.
- Thế giới viễn tưởng và một số điểm đáng chú ý về không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, tình huống,... trong truyện khoa học viễn tưởng đã đọc.
Cách giải
Phần a: Trao đổi về tục ngữ
Khi trao đổi, em cần nêu:
- Nội dung câu tục ngữ đã đọc
- Hiểu biết, kinh nghiệm rút ra:
- Bài học về thiên nhiên, thời tiết
- Bài học về lao động sản xuất
- Bài học về cách sống, đạo đức
- Đặc điểm hình thức:
- Số lượng câu, chữ (thường ngắn gọn: 6-8 chữ)
- Vần (vần lưng, vần chân)
- Nhịp điệu, đối xứng
Ví dụ: "Tấc đất tấc vàng" – 4 chữ, có vần (đất – vàng không vần nhưng có nhịp đối xứng), bài học: đất đai quý giá, cần trân trọng.
Phần b: Trao đổi về truyện ngụ ngôn
Khi trao đổi, em cần nêu:
- Bài học cuộc sống: Truyện ngụ ngôn thường phê phán thói xấu hoặc ca ngợi đức tính tốt.
- Điểm đáng chú ý:
- Cốt truyện: Thường đơn giản, ngắn gọn
- Nhân vật: Thường là loài vật, đồ vật được nhân hóa
- Tình huống: Tạo ra mâu thuẫn để rút ra bài học
Ví dụ: Truyện "Ếch ngồi đáy giếng" – Bài học: không nên kiêu ngạo, chủ quan; nhân vật là con ếch; tình huống: ếch ra khỏi giếng và bị trâu giẫm chết.
Phần c: Trao đổi về truyện khoa học viễn tưởng
Khi trao đổi, em cần nêu:
- Thế giới viễn tưởng: Mô tả thế giới tưởng tượng trong truyện (vũ trụ, tương lai, công nghệ...)
- Điểm đáng chú ý:
- Không gian: Thường là vũ trụ, hành tinh khác, thế giới tương lai
- Thời gian: Có thể ở tương lai xa hoặc quá khứ
- Cốt truyện: Xoay quanh phát minh khoa học, khám phá vũ trụ
- Nhân vật: Nhà khoa học, phi hành gia, người ngoài hành tinh...
- Tình huống: Thường có yếu tố bất ngờ, kịch tính
Ví dụ: Văn bản "Tinh vân Tiên Nữ" vừa đọc – Không gian: vũ trụ với các thiên hà; Nhân vật: Mo-ven Ma-xơ; Tình huống: quan sát và suy ngẫm về vũ trụ bao la.
🎯 Ghi nhớ: - Tục ngữ: Ngắn gọn, có vần, chứa kinh nghiệm dân gian - Ngụ ngôn: Mượn chuyện loài vật để dạy bài học làm người - Khoa học viễn tưởng: Kết hợp trí tưởng tượng với kiến thức khoa học, mở ra thế giới kỳ diệu
💡 Mẹo nhớ: "Tục ngữ - kinh nghiệm, Ngụ ngôn - bài học, Viễn tưởng - tưởng tượng"