Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 51

Phần "Củng cố, mở rộng"

Câu 1

Đề bài: Vì sao các văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương và Đường vào trung tâm vũ trụ được coi là truyện khoa học viễn tưởng?

Cách giải

Bước 1: Nhắc lại đặc điểm của truyện khoa học viễn tưởng

Truyện khoa học viễn tưởng là thể loại văn học có các đặc điểm:

• Dựa trên những giả thuyết, tưởng tượng về khoa học và công nghệ
• Có yếu tố kỳ ảo nhưng được giải thích bằng khoa học (không phải phép thuật)
• Thường đề cập đến tương lai, vũ trụ, sinh vật ngoài Trái Đất, máy móc tiên tiến...

*Bước 2: Phân tích văn bản Cuộc chạm trán trên đại dương***

• Kể về cuộc gặp gỡ với sinh vật biển khổng lồ bí ẩn dưới đại dương
• Có tàu ngầm Nautilus với công nghệ vượt thời đại
• Dựa trên tưởng tượng khoa học về đại dương và sinh vật biển

*Bước 3: Phân tích văn bản Đường vào trung tâm vũ trụ***

• Đề cập đến hành trình khám phá vũ trụ
• Có các yếu tố khoa học về không gian, thiên văn
• Tưởng tượng về công nghệ du hành vũ trụ

Đáp án: Hai văn bản này được coi là truyện khoa học viễn tưởng vì: - Đều dựa trên nền tảng kiến thức khoa học (về đại dương, vũ trụ) - Có yếu tố tưởng tượng, hư cấu nhưng được giải thích hợp lý bằng khoa học - Đề cập đến những phát minh, công nghệ vượt xa thời đại - Khơi gợi trí tò mò về thế giới tự nhiên và khả năng của con người

---

Câu 2

Đề bài: Theo em, điều gì tạo nên sức hấp dẫn của truyện khoa học viễn tưởng?

Cách giải

Bước 1: Liệt kê các yếu tố hấp dẫn

Đáp án: Sức hấp dẫn của truyện khoa học viễn tưởng đến từ: 1. Trí tưởng tượng phong phú: - Đưa người đọc đến những thế giới mới lạ, kỳ thú - Hình dung về tương lai, vũ trụ, sinh vật lạ... 2. Nền tảng khoa học: - Những điều tưởng tượng có cơ sở khoa học, không hoàn toàn viển vông - Giúp người đọc vừa giải trí vừa học hỏi kiến thức 3. Tính dự báo: - Nhiều phát minh trong truyện sau này trở thành hiện thực (tàu ngầm, tên lửa...) - Khơi gợi ước mơ, khát vọng chinh phục tự nhiên 4. Tình huống gay cấn: - Các cuộc phiêu lưu, khám phá đầy bất ngờ - Nhân vật đối mặt với thử thách, nguy hiểm 5. Thông điệp sâu sắc: - Đặt ra câu hỏi về tương lai nhân loại - Suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và khoa học

---

Câu 3

Đề bài: Tìm hiểu thêm về hệ sinh quyển trên Trái Đất, từ đó liên hệ để dự đoán có hành tinh nào có sự sống nữa hay không. Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) về dự đoán của em.

Cách giải

Bước 1: Tìm hiểu về hệ sinh quyển Trái Đất

Hệ sinh quyển là lớp vỏ của Trái Đất có sự sống tồn tại, bao gồm:

• Khí quyển (không khí)
• Thủy quyển (nước)
• Thạch quyển (đất đá)

Điều kiện để có sự sống:

• Có nước ở dạng lỏng
• Nhiệt độ phù hợp
• Có khí quyển bảo vệ
• Có nguồn năng lượng (ánh sáng Mặt Trời)

Bước 2: Viết đoạn văn dự đoán

Đoạn văn mẫu: Trái Đất có sự sống nhờ những điều kiện đặc biệt: nước lỏng, nhiệt độ ôn hòa, khí quyển và ánh sáng Mặt Trời. Từ đó, em dự đoán rằng có thể tồn tại sự sống ở những hành tinh khác trong vũ trụ. Các nhà khoa học đã phát hiện nhiều hành tinh nằm trong "vùng có thể ở được" – nơi có điều kiện tương tự Trái Đất. Ví dụ, sao Hỏa từng có nước và có thể từng có sự sống đơn giản. Các mặt trăng như Europa (của sao Mộc) hay Enceladus (của sao Thổ) có đại dương ngầm dưới lớp băng, có thể chứa sinh vật. Tuy nhiên, sự sống ở đó có thể rất khác với Trái Đất, có thể chỉ là vi sinh vật. Em tin rằng với sự phát triển của khoa học, con người sẽ sớm tìm ra câu trả lời.

---

Câu 4

Đề bài: "Mỗi người sinh ra đều là thiên tài" (An-be Anh-xtanh). Em hiểu câu nói này như thế nào? Hãy trình bày cách hiểu của mình cho các bạn cùng nghe.

Cách giải

Bước 1: Giải thích ý nghĩa câu nói

• Thiên tài: Người có tài năng xuất chúng, khả năng đặc biệt
• Mỗi người sinh ra đều là thiên tài: Ai cũng có tiềm năng, năng khiếu riêng

Bước 2: Trình bày cách hiểu

Đáp án gợi ý: Câu nói của nhà bác học An-be Anh-xtanh mang ý nghĩa sâu sắc: 1. Mỗi người đều có tiềm năng riêng: - Không ai sinh ra mà không có khả năng gì - Có người giỏi toán, có người giỏi vẽ, có người giỏi thể thao... - Mỗi người là "thiên tài" trong lĩnh vực phù hợp với mình 2. Vấn đề là phát hiện và phát triển: - Nhiều người không biết mình giỏi gì vì chưa được thử - Cần khám phá bản thân, thử sức ở nhiều lĩnh vực - Khi tìm được đam mê, cần kiên trì rèn luyện 3. Đừng so sánh với người khác: - Mỗi người có thế mạnh khác nhau - Thay vì ghen tị, hãy tập trung phát triển bản thân 4. Liên hệ bản thân: - Em tin rằng mình cũng có những khả năng riêng - Em sẽ cố gắng tìm ra và phát huy thế mạnh của mình

💡 Mẹo nhớ: "Ai cũng có một ngôi sao riêng, chỉ cần kiên nhẫn để nó tỏa sáng."

---

Phần "Thực hành đọc" – Văn bản "Chiếc đũa thần"

Trang 51 là phần đầu của văn bản đọc hiểu mới:

• Tên văn bản: Chiếc đũa thần
• Tác giả: I-van An-tô-nô-vích E-phơ-rê-mốp (Ivan Antonovich Efremov, 1908 – 1972)
• Trích từ: Tiểu thuyết Tinh vân Tiên Nữ

Lưu ý khi đọc văn bản này:

• Đề tài: Du hành vũ trụ
• Không gian: Ngoài Trái Đất
• Nhân vật chính: Một nhà khoa học
• Thông điệp: Khát vọng làm chủ vũ trụ của các nhà khoa học

Nội dung trang 51: Giới thiệu về thiên hà M-51 (NGC 5194) trong chòm Đại Cầu, cách Trái Đất hàng triệu pác-xéc. Đây là phần mở đầu văn bản, mô tả vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên hà với hàng triệu ngôi sao và các nhánh xoáy ốc.

(Các câu hỏi về văn bản "Chiếc đũa thần" sẽ nằm ở các trang tiếp theo)

---

🎯 Ghi nhớ: - Truyện khoa học viễn tưởng kết hợp giữa tưởng tượng và cơ sở khoa học - Thể loại này giúp ta mở rộng tầm nhìn về vũ trụ và tương lai - Mỗi người đều có tiềm năng riêng – hãy khám phá và phát huy nó!