Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 77
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 77–78
Hai trang này là phần mở đầu của Bài 9 và mục Tri thức Ngữ văn, chủ yếu là lý thuyết, không có bài tập để giải. Mình tóm tắt lại toàn bộ nội dung cho em nắm chắc nhé.
Mở đầu: Bài 9 – Hoà điệu với tự nhiên (trang 76)
Câu đề từ của nhà tự nhiên học Giôn Mi-ơ (John Muir):
"Trong mỗi bước đi cùng với thiên nhiên, chúng ta nhận được nhiều hơn những gì ta tìm kiếm."
Ý nghĩa chủ đề bài học:
- Hiểu biết và sống hài hoà với tự nhiên là giá trị sống cơ bản con người cần hướng tới trong xã hội hiện đại.
- Nhân loại từng mắc nhiều sai lầm trong ứng xử với tự nhiên và phải trả giá đắt; nhưng từ xưa nhiều cộng đồng đã biết sống tôn trọng quy luật tự nhiên để có được sự thanh thản, hạnh phúc.
- Qua các văn bản thông tin và một tản văn trong bài, em vừa nghe được lời cảnh báo của môi trường, vừa cảm nhận tín hiệu ấm áp từ một lễ tục cần duy trì.
Yêu cầu cần đạt (mục tiêu của bài):
- Nhận biết thông tin cơ bản, cách triển khai, vai trò của chi tiết và phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông tin.
- Nhận biết đặc điểm văn bản giới thiệu một quy tắc/luật lệ trong trò chơi hay hoạt động.
- Hiểu đặc điểm, chức năng của cước chú và tài liệu tham khảo; hiểu nghĩa một số yếu tố Hán Việt thông dụng.
- Bước đầu biết viết và nói (thuyết minh, giải thích) về quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi/hoạt động.
- Biết lựa chọn và trân trọng cách sống hài hoà với tự nhiên.
Tri thức Ngữ văn (trang 77)
Đây là phần kiến thức nền tảng. Mình hệ thống lại bằng bảng cho dễ nhớ.
1. Cách triển khai ý tưởng và thông tin trong văn bản thông tin
Có nhiều cách triển khai khác nhau:
| Cách triển khai | Đặc điểm |
|---|---|
| Theo trật tự thời gian | Trình bày sự việc theo thứ tự diễn ra trước – sau |
| Theo quan hệ nhân quả | Nêu nguyên nhân – kết quả của sự việc, hiện tượng |
| Theo nhiều góc nhìn | Đưa ra liên tiếp nhiều góc nhìn khác nhau để thấy tính phức tạp của vấn đề |
| Theo từng bộ phận | Lần lượt trình bày từng bộ phận của đối tượng rồi mới đưa ra thông tin/quan điểm bao trùm |
Lưu ý quan trọng: Việc chọn cách triển khai luôn phụ thuộc vào đặc điểm của đối tượng được nói tới, mục đích viết và hiệu quả tác động đến người đọc.
2. Văn bản giới thiệu một quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi hay hoạt động
- Là loại văn bản thuyết minh nói về đặc điểm của một trò chơi hay hoạt động.
- Mục đích: giúp người đọc tham gia, thưởng thức hoặc đánh giá trò chơi, hoạt động một cách thuận lợi.
- Thường trình bày chi tiết về cách chơi, cách tổ chức (thời gian, địa điểm, số lượng người tham gia, điều kiện cần đảm bảo…).
- Đặc điểm ngôn ngữ: câu ngắn gọn, dễ hiểu, có thể kèm hình vẽ hoặc bức ảnh minh hoạ.
3. Cước chú
- Là loại chú thích đặt ở chân trang hoặc cuối văn bản, giải thích một từ ngữ khó hiểu hoặc nội dung chưa quen với phần lớn độc giả (vốn xuất hiện trong phần chính của trang/văn bản).
- Loại chú thích cho biết nguồn gốc của văn bản hoặc một số yếu tố trong văn bản cũng được gọi là cước chú.
- Xuất hiện nhiều trong văn bản thông tin (nhất là văn bản khoa học), văn bản nghị luận và văn học cổ được in lại.
- Tác dụng: giúp người đọc nắm bắt chính xác thông tin, thông điệp, ý nghĩa của văn bản.
4. Tài liệu tham khảo
- Là những tài liệu mà người tạo lập văn bản tìm đọc, khai thác thông tin cần thiết liên quan đến vấn đề trình bày.
- Thường được ghi sau phần kết thúc văn bản, có thể gồm nhiều đơn vị, được đánh số và sắp xếp theo một quy ước thống nhất.
- Tác dụng: giúp người đọc có nhận định bước đầu về độ tin cậy của thông tin và giá trị chuyên môn, khoa học của văn bản.
Vài lưu ý nhỏ cho em: hai trang ảnh thực tế là trang 76 và 77 (không phải 77–78 như tiêu đề yêu cầu). Toàn bộ là phần lý thuyết giới thiệu bài và tri thức ngữ văn nên chưa có bài tập. Phần bài tập sẽ nằm ở các trang văn bản đọc tiếp theo. Em cứ gửi tiếp ảnh các trang sau, mình giải chi tiết cho nhé.