Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 95
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 95–96
Hai trang này thuộc phần Viết và Nói – nghe của bài "Thuyết minh về quy tắc hoặc luật lệ trong một trò chơi hay hoạt động". Đây là phần hướng dẫn kỹ năng nên không có bài tập trắc nghiệm để giải, mà là các bước cô sẽ giúp em nắm thật chắc và biết cách làm.
Tóm tắt lý thuyết
Phần này hướng dẫn em ba bước viết bài và chuẩn bị nói:
- Trước khi viết (tiếp nối từ trang 94): chọn trò chơi/hoạt động, tìm ý bằng hệ thống câu hỏi, rồi lập dàn ý.
- Viết bài: kết hợp thông tin tham khảo với trải nghiệm của bản thân, miêu tả luật lệ rõ ràng, mỗi ý trình bày thành một đoạn.
- Chỉnh sửa bài viết: rà soát theo bảng yêu cầu.
- Nói và nghe: trình bày miệng lại nội dung đã viết cho người nghe hiểu.
Phần 1: Tìm ý, lập dàn ý (gợi ý trả lời)
Sách đưa ra bộ câu hỏi tìm ý. Cô lấy ví dụ trò chơi ô ăn quan để em thấy cách trả lời:
| Câu hỏi tìm ý | Gợi ý trả lời (ví dụ: ô ăn quan) |
|---|---|
| Trò chơi diễn ra ở đâu? | Sân nhà, sân trường, hè phố – nơi có nền phẳng để vẽ ô. |
| Dành cho lứa tuổi nào? | Chủ yếu thiếu nhi, đặc biệt là các bạn nữ. |
| Hiện nay còn chơi không? | Ít phổ biến hơn vì có nhiều trò chơi điện tử, nhưng vẫn được gìn giữ ở làng quê và trong hoạt động ngoại khóa. |
| Quy tắc, luật lệ là gì? | Vẽ bàn gồm 10 ô vuông (ô dân) và 2 ô bán nguyệt (ô quan); rải quân theo chiều, ăn quân khi ô kế tiếp trống rồi đến ô có quân. |
| Tác dụng với con người? | Rèn tính toán, tư duy chiến thuật, sự khéo léo và tính kiên nhẫn. |
| Ý nghĩa? | Gắn kết bạn bè, lưu giữ nét đẹp văn hóa dân gian. |
Phần 2: Mẫu dàn ý (theo khung trang 94)
- Mở bài: Giới thiệu trò chơi ô ăn quan – trò chơi dân gian quen thuộc của trẻ em Việt Nam.
- Thân bài:
- Miêu tả luật lệ: cách vẽ bàn chơi, số người chơi, cách rải quân, cách ăn quân, cách tính thắng thua.
- Nêu tác dụng: phát triển tư duy, sự nhanh nhạy, tinh thần đoàn kết.
- Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của trò chơi trong việc giữ gìn văn hóa dân gian.
Phần 3: Chỉnh sửa bài viết
Bảng ở trang 95 yêu cầu em tự rà soát bài theo 4 tiêu chí. Em đối chiếu bài của mình với cột "Yêu cầu":
- Đã giới thiệu rõ tên, hoàn cảnh, đối tượng tham gia chưa? Thiếu thì bổ sung.
- Luật lệ đã miêu tả chi tiết, rõ ràng chưa? Điều chỉnh câu, đoạn cho mạch lạc.
- Tác dụng và ý nghĩa đã nêu cụ thể chưa? Còn sơ sài thì viết kỹ hơn.
- Có lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu không? Sửa lại cho sạch lỗi.
Phần 4: Nói và nghe – chuẩn bị nội dung nói
Trước khi nói, em làm theo gợi ý:
- Đánh dấu đoạn giải thích quy tắc/luật lệ trong bài viết của mình.
- Tóm lược những ý chính của đoạn đó (gạch đầu dòng từ khóa để khi nói không bị quên).
- Chuẩn bị tranh ảnh, sơ đồ, dụng cụ minh họa (ví dụ: vẽ sẵn bàn ô ăn quan, mang theo viên sỏi) để bài nói sinh động và dễ hiểu.
Lưu ý xác định rõ:
- Mục đích nói: làm rõ quy tắc/luật lệ cho người nghe nắm được.
- Người nghe: thầy cô, bạn bè, người thân quan tâm đến trò chơi.
Em chọn một trò chơi mình yêu thích (ô ăn quan, thả diều, cướp cờ, kéo co…) rồi áp dụng đúng các bước trên là sẽ có một bài viết và bài nói hoàn chỉnh. Nếu em muốn, cô có thể viết mẫu một bài thuyết minh hoàn chỉnh về một trò chơi cụ thể để em tham khảo.