Giải Ngữ Văn 7 - Tập 2 trang 96

Lưu ý: Trang 96 chủ yếu là phần hướng dẫn lý thuyết về cách Trình bày bài nói và Sau khi nói (giới thiệu trò chơi hoặc hoạt động). Đây không phải bài tập cần giải mà là hướng dẫn kỹ năng nói.

Trang 97 có phần "Củng cố, mở rộng" với 5 câu hỏi/bài tập. Dưới đây là lời giải chi tiết:

---

CỦNG CỐ, MỞ RỘNG

---

Câu 1

Đề bài: Theo em, những điều gì đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống trên Trái Đất hiện nay? Nêu một số việc mà em cho rằng con người cần phải làm để cải thiện tình hình.

Cách giải

Bước 1: Xác định những điều gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường

Một số vấn đề nghiêm trọng đang ảnh hưởng xấu đến môi trường Trái Đất:

• Ô nhiễm không khí: Khói bụi từ nhà máy, xe cộ, đốt rác thải khiến không khí ngày càng ô nhiễm.
• Ô nhiễm nguồn nước: Nước thải công nghiệp, rác thải nhựa đổ ra sông, biển làm ô nhiễm nguồn nước.
• Phá rừng: Con người chặt phá rừng để lấy gỗ, làm nương rẫy khiến diện tích rừng thu hẹp.
• Biến đổi khí hậu: Hiệu ứng nhà kính làm Trái Đất nóng lên, băng tan, mực nước biển dâng cao.
• Rác thải nhựa: Túi ni-lông, chai nhựa khó phân hủy gây ô nhiễm đất và đại dương.
• Khai thác tài nguyên quá mức: Đánh bắt cá, khai thác khoáng sản không kiểm soát làm cạn kiệt tài nguyên.

Bước 2: Nêu những việc con người cần làm để cải thiện

• Trồng nhiều cây xanh: Tham gia các phong trào trồng cây, bảo vệ rừng.
• Giảm sử dụng đồ nhựa: Dùng túi vải, bình nước cá nhân thay cho túi ni-lông và chai nhựa dùng một lần.
• Tiết kiệm năng lượng: Tắt điện khi không sử dụng, đi xe đạp hoặc phương tiện công cộng.
• Phân loại rác thải: Tách riêng rác hữu cơ, rác tái chế và rác thải nguy hại.
• Tuyên truyền bảo vệ môi trường: Chia sẻ kiến thức với gia đình, bạn bè về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.
• Sử dụng năng lượng sạch: Khuyến khích dùng năng lượng mặt trời, năng lượng gió.

Đáp án mẫu: Những điều gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường: ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, phá rừng, biến đổi khí hậu, rác thải nhựa tràn lan, khai thác tài nguyên quá mức. Những việc cần làm: trồng cây xanh, giảm dùng đồ nhựa, tiết kiệm điện nước, phân loại rác, tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường cho mọi người.

---

Câu 2

Đề bài: Nêu những điều em nắm được về đặc điểm văn bản thông tin qua bài học này bằng một sơ đồ phù hợp.

Cách giải

Dựa vào sơ đồ gợi ý trong sách, em cần điền đầy đủ các nhánh kiến thức về Văn bản thông tin:

Sơ đồ hoàn chỉnh:

                    ┌─────────────────┐
                    │   MỤC ĐÍCH VIẾT │
                    └────────┬────────┘
                             │
        ┌────────────────────┼────────────────────┐
        │                    │                    │
        ▼                    ▼                    ▼
┌───────────────┐    ┌───────────────┐    ┌───────────────┐
│   HÌNH THỨC   │    │   VĂN BẢN     │    │  CÁCH TRIỂN   │
│   VĂN BẢN     │◄───│   THÔNG TIN   │───►│  KHAI NỘI DUNG│
└───────────────┘    └───────────────┘    └───────────────┘
        │                    │                    │
        │                    ▼                    │
        │         ┌─────────────────┐             │
        │         │  TÍNH XÁC THỰC  │             │
        │         │  CỦA VẤN ĐỀ     │             │
        │         │  ĐƯỢC NÓI TỚI   │             │
        │         └─────────────────┘             │
        │                    │                    │
        └────────────────────┼────────────────────┘
                             ▼
                    ┌─────────────────┐
                    │  ĐẶC ĐIỂM NGUỒN │
                    │    TÀI LIỆU     │
                    └─────────────────┘

Giải thích từng nhánh:

Đáp án: Văn bản thông tin có 6 đặc điểm chính: mục đích viết (cung cấp thông tin khách quan), hình thức văn bản (kết hợp chữ và hình ảnh), cách triển khai nội dung (theo trình tự logic), tính xác thực của vấn đề, đặc điểm nguồn tài liệu (đáng tin cậy), và các yếu tố khác tùy loại văn bản.

---

Câu 3

Đề bài: Hãy hoàn thành đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) theo chủ đề sau: Em mong sự sống và môi trường trên Trái Đất khôi phục được nhịp điệu hài hoà và vẻ đẹp vốn có.

Cách 1 — Viết đoạn văn theo cấu trúc diễn dịch

Bước 1: Mở đầu bằng câu chủ đề (nêu mong ước)

Bước 2: Triển khai các ý (tại sao mong ước, mong ước điều gì cụ thể)

Bước 3: Kết thúc bằng lời khẳng định hoặc kêu gọi

Đoạn văn mẫu: Em mong sự sống và môi trường trên Trái Đất sẽ khôi phục được nhịp điệu hài hoà và vẻ đẹp vốn có. Em mong những cánh rừng xanh tươi sẽ được tái sinh, trở thành ngôi nhà an toàn cho muôn loài động vật. Em mong các dòng sông trong xanh trở lại, cá tôm bơi lội tung tăng như thuở ban đầu. Em mong bầu trời không còn khói bụi, mỗi sáng thức dậy đều được hít thở không khí trong lành. Em cũng mong con người biết yêu thương thiên nhiên, sống hài hoà với vạn vật thay vì tàn phá môi trường. Để mong ước ấy thành hiện thực, mỗi chúng ta cần hành động ngay từ hôm nay, bắt đầu từ những việc nhỏ như trồng cây, tiết kiệm nước và bảo vệ động vật hoang dã.

Cách 2 — Viết đoạn văn theo cấu trúc quy nạp

Đoạn văn mẫu: Hiện nay, môi trường Trái Đất đang bị tổn thương nghiêm trọng bởi ô nhiễm và biến đổi khí hậu. Nhiều loài động vật mất đi nơi cư trú, các dòng sông bị ô nhiễm, rừng xanh dần biến mất. Nhìn những hình ảnh ấy, em cảm thấy thật đau lòng. Em mong một ngày nào đó, thiên nhiên sẽ hồi sinh với những cánh rừng bạt ngàn, những đại dương trong xanh đầy sức sống. Em mong con người và thiên nhiên sẽ chung sống hài hoà, cùng nhau gìn giữ vẻ đẹp của hành tinh xanh. Đó là mong ước giản dị nhưng cần sự chung tay của tất cả mọi người trên Trái Đất.

---

Câu 4

Đề bài: Đóng vai người chủ trì một trò chơi trong lễ hội để giới thiệu về trò chơi đó cho những ai tham gia (thực hiện theo nhóm học tập).

Cách giải

Bước 1: Chọn trò chơi dân gian phổ biến

Ví dụ: Trò chơi Kéo co, Bịt mắt bắt dê, Nhảy bao bố, Đập niêu đất...

Bước 2: Chuẩn bị nội dung giới thiệu

Cần có các phần:

• Tên trò chơi
• Nguồn gốc/ý nghĩa
• Dụng cụ cần thiết
• Luật chơi
• Cách tính thắng thua

Bước 3: Thực hành nói

Bài nói mẫu (Trò chơi Kéo co): "Xin chào tất cả các bạn! Mình là người chủ trì trò chơi Kéo co trong lễ hội hôm nay. Kéo co là trò chơi dân gian có từ lâu đời, thể hiện tinh thần đoàn kết và sức mạnh tập thể. Trò chơi này thường xuất hiện trong các lễ hội truyền thống của người Việt. Để chơi, chúng ta cần một sợi dây thừng dài và chắc chắn, ở giữa buộc một dải vải đỏ làm điểm đánh dấu. Trên mặt đất, ta kẻ một vạch ngang làm ranh giới. Luật chơi như sau: Hai đội đứng hai bên, mỗi đội có số người bằng nhau. Khi có hiệu lệnh, cả hai đội cùng kéo dây về phía mình. Đội nào kéo được dải vải đỏ qua vạch ranh giới về phía mình trước thì đội đó thắng. Bây giờ, mời các bạn xếp thành hai đội. Chúng ta cùng bắt đầu nhé!"

💡 Mẹo nhớ: Khi giới thiệu trò chơi, nhớ công thức T-D-L-T: Tên trò chơi → Dụng cụ → Luật chơi → Thắng thua.

---

Câu 5

Đề bài: Tìm đọc các sách, báo, tài liệu viết về chủ đề Sống thuận theo tự nhiên, hài hoà với thiên nhiên; chia sẻ, trao đổi với các bạn và ghi lại những thông tin hữu ích để sử dụng trong những trường hợp cần thiết.

Cách giải

Bước 1: Gợi ý một số nguồn tài liệu tham khảo

Bước 2: Cách ghi chép thông tin hữu ích

Lập một cuốn sổ tay hoặc file ghi chép với các mục:

• Tên tài liệu, tác giả, nguồn
• Ngày đọc/xem
• Nội dung chính
• Thông tin hay, đáng nhớ
• Bài học rút ra cho bản thân

Bước 3: Chia sẻ với bạn bè

• Tổ chức buổi thảo luận nhóm
• Mỗi người trình bày một tài liệu đã đọc
• Cùng trao đổi, đặt câu hỏi
• Ghi lại những ý hay từ các bạn

Gợi ý thông tin hữu ích cần ghi nhớ: - Quy tắc 3R: Reduce (Giảm thiểu) - Reuse (Tái sử dụng) - Recycle (Tái chế) - Mỗi năm có khoảng 8 triệu tấn nhựa đổ ra đại dương - Trồng 1 cây xanh có thể hấp thụ khoảng 22 kg CO2 mỗi năm - Tiết kiệm 1 kWh điện = giảm 0,5 kg khí CO2

---

🎯 Ghi nhớ: - Văn bản thông tin cung cấp tri thức khách quan, có tính xác thực cao. - Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mỗi người, bắt đầu từ những hành động nhỏ hàng ngày. - Khi giới thiệu trò chơi, cần nói rõ: tên, dụng cụ, luật chơi và cách tính thắng thua. - Sống hài hoà với thiên nhiên giúp cuộc sống bền vững và tốt đẹp hơn.