Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 31
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 31–32
Trang này không có bài tập dạng câu hỏi cần giải. Đây là phần hướng dẫn kĩ năng Nói và nghe với chủ đề: "Trao đổi về một vấn đề mà em quan tâm".
Tóm tắt nội dung
Mục đích
Thuyết phục người nghe về ý kiến của em trước một vấn đề quan trọng, có ý nghĩa (liên quan đến thế giới tuổi thơ, gợi từ hai văn bản Bẫy chim chìa vôi và Đi lấy mật).
Phần 1 — Trước khi nói
a. Chuẩn bị nội dung nói:
- Chọn một vấn đề em quan tâm. Gợi ý đề tài:
- Trẻ em và việc sử dụng thiết bị công nghệ (ti vi, điện thoại, máy tính…)
- Trẻ em với nguyện vọng được người lớn lắng nghe, thấu hiểu
- Trẻ em với việc học tập
- Bạo hành trẻ em (trong gia đình, ngoài xã hội)
- Thu thập tư liệu: nhớ lại trải nghiệm bản thân, tìm thông tin từ sách báo, phương tiện nghe nhìn.
- Ghi ngắn gọn các ý quan trọng: vấn đề trao đổi, biểu hiện, ý kiến cá nhân, tác động đối với trẻ em, bài học rút ra.
Ví dụ gợi ý (đề tài: Trẻ em cần được người lớn lắng nghe, thấu hiểu):
- Theo em, người lớn đã thực sự lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của trẻ em chưa? Biểu hiện nào cho thấy chưa?
- Chuyện gì có thể xảy ra khi người lớn không lắng nghe trẻ? (lấy bằng chứng từ trải nghiệm hoặc sách báo)
- Trẻ em mong muốn được lắng nghe điều gì?
- Trẻ em cần làm gì khi chưa được người lớn thấu hiểu?
b. Tập luyện:
- Tập trình bày trước nhóm bạn hoặc người thân, lắng nghe nhận xét để hoàn thiện.
Phần 2 — Trình bày bài nói
Lưu ý khi trình bày:
- Nêu vấn đề, quan điểm, tầm quan trọng của vấn đề. Có thể mở đầu bằng một câu chuyện ngắn gắn với trải nghiệm.
- Trình bày các khía cạnh với lí lẽ và bằng chứng thuyết phục; kích thích sự trao đổi của người nghe.
- Sử dụng từ ngữ liên kết: trước tiên, mặt khác, hơn nữa, không chỉ vậy…
- Điều chỉnh giọng nói, tốc độ, cử chỉ, điệu bộ phù hợp.
- Có thể dùng phương tiện hỗ trợ: tranh ảnh, đoạn phim ngắn, bài thơ, bài hát…
Bài tập thực hành gợi ý (dành cho em tự luyện)
Vì đây là phần Nói và nghe, sách yêu cầu em thực hành nói chứ không có câu hỏi trắc nghiệm hay tự luận. Dưới đây là một bài nói mẫu ngắn để em tham khảo:
Bài nói mẫu — Đề tài: Trẻ em cần được người lớn lắng nghe, thấu hiểu
Mở đầu:
Chào thầy/cô và các bạn. Hôm nay em muốn trao đổi về vấn đề: trẻ em cần được người lớn lắng nghe và thấu hiểu.
Thân bài:
Trước tiên, em nhận thấy nhiều bạn nhỏ xung quanh em thường không dám chia sẻ suy nghĩ với bố mẹ. Lí do là vì các bạn sợ bị la mắng hoặc bị cho là "trẻ con biết gì".
Mặt khác, khi không được lắng nghe, trẻ em dễ cảm thấy cô đơn, mất tự tin. Có bạn thu mình lại, không muốn giao tiếp. Trong văn bản Bẫy chim chìa vôi, hai bạn nhỏ Mên và Mon cũng có những tâm tư riêng mà người lớn chưa chắc đã hiểu hết.
Hơn nữa, theo một bài báo em đọc được, trẻ em được lắng nghe sẽ phát triển tốt hơn về mặt cảm xúc và tự tin hơn trong học tập.
Em mong rằng người lớn hãy dành thời gian hỏi han, lắng nghe con em mình mỗi ngày, dù chỉ vài phút.
Kết thúc:
Tóm lại, lắng nghe trẻ em không chỉ giúp trẻ hạnh phúc hơn mà còn giúp gia đình gắn kết. Em mong các bạn cũng mạnh dạn chia sẻ suy nghĩ của mình với người lớn. Cảm ơn thầy/cô và các bạn đã lắng nghe.
🎯 Ghi nhớ: - Bài nói cần có 3 phần rõ ràng: mở đầu (nêu vấn đề) → thân bài (lí lẽ + bằng chứng) → kết thúc (khẳng định lại ý kiến). - Dùng từ ngữ liên kết để bài nói mạch lạc: trước tiên, mặt khác, hơn nữa, tóm lại… - Nói tự nhiên, nhìn vào người nghe, không đọc nguyên bài viết sẵn.