Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 33
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 33–34
Phần: Củng cố, mở rộng
Câu 1
Đề bài: Hãy kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền nội dung phù hợp:
| STT | Văn bản | Đề tài | Ấn tượng chung về văn bản |
|---|
Cách giải
| STT | Văn bản | Đề tài | Ấn tượng chung về văn bản |
|---|---|---|---|
| 1 | Bẫy chim chìa vôi | Tuổi thơ gắn với thiên nhiên – hai cậu bé đi bẫy chim bên bờ sông vào mùa đông | Câu chuyện giàu chất thơ, gợi lên vẻ đẹp hồn nhiên, nhân hậu của trẻ em nông thôn. Kết truyện bất ngờ khi hai bạn nhỏ quyết định thả chim. |
| 2 | Đi lấy mật | Tuổi thơ gắn với rừng U Minh – cậu bé An theo cha nuôi đi lấy mật ong trong rừng tràm | Thiên nhiên Nam Bộ được miêu tả sinh động, tráng lệ. Nhân vật An hồn nhiên, ham khám phá, yêu thiên nhiên. |
| 3 | Ngàn sao làm việc | Tuổi thơ gắn với bầu trời đêm – cậu bé quan sát trời sao và tưởng tượng về vũ trụ | Bài thơ trong trẻo, giàu trí tưởng tượng. Bầu trời sao trở thành thế giới kỳ diệu qua đôi mắt trẻ thơ. |
Câu 2
Đề bài: Chủ đề chung của ba văn bản đọc là Bầu trời tuổi thơ. Em thích chi tiết hoặc nhân vật nào trong ba văn bản đó? Hãy cho biết trải nghiệm nào của bản thân giúp em hiểu thêm về chi tiết hoặc nhân vật.
Cách 1 — Chọn chi tiết trong "Bẫy chim chìa vôi"
Bước 1: Nêu chi tiết yêu thích
Em thích nhất chi tiết hai bạn Mên và Mon quyết định thả con chim chìa vôi ở cuối truyện. Dù đã vất vả canh bẫy suốt đêm lạnh, các bạn vẫn mở lồng cho chim bay đi khi thấy nó sợ hãi.
Bước 2: Giải thích lý do
Chi tiết này cho thấy tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương loài vật của trẻ em. Niềm vui bắt được chim không bằng niềm vui khi thấy chim được tự do.
Bước 3: Liên hệ trải nghiệm bản thân
Em từng bắt được một con dế mèn rất đẹp. Ban đầu em rất thích, nhốt vào hộp để ngắm. Nhưng thấy nó cứ đập cánh liên tục, em thương quá nên thả ra. Lúc đó em hiểu cảm giác của Mên và Mon – vui vì đã làm điều đúng.
Cách 2 — Chọn nhân vật An trong "Đi lấy mật"
Bước 1: Nêu nhân vật yêu thích
Em ấn tượng với nhân vật An – cậu bé ham khám phá, luôn tò mò trước thiên nhiên rừng tràm U Minh.
Bước 2: Giải thích lý do
An quan sát mọi thứ bằng đôi mắt ngạc nhiên, thích thú. Cậu yêu rừng, yêu từng tiếng chim, từng tia nắng xuyên qua tán lá. Điều đó khiến em cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên qua trang sách.
Bước 3: Liên hệ trải nghiệm bản thân
Em từng đi chơi ở vườn quốc gia cùng gia đình. Lúc đầu em thấy bình thường, nhưng khi chú ý quan sát – nghe tiếng suối, nhìn bướm bay – em thấy thiên nhiên thật kỳ diệu. Giống như An, khi ta biết quan sát, mọi thứ đều trở nên thú vị.
Đáp án: Học sinh tự chọn chi tiết/nhân vật mình thích, nêu lý do và liên hệ trải nghiệm cá nhân. Trên đây là hai bài mẫu để tham khảo.
Câu 3
Đề bài: Hãy chọn một tác phẩm truyện mà em yêu thích và thực hiện các yêu cầu sau:
- a. Xác định đề tài của truyện.
- b. Kể tên các nhân vật và nêu đặc điểm tính cách của nhân vật chính.
- c. Liệt kê các sự việc tiêu biểu của cốt truyện. Dựa vào các sự việc đó để tóm tắt nội dung cốt truyện.
Cách giải (Bài mẫu – chọn truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký" của Tô Hoài)
a. Đề tài của truyện:
Đề tài: Cuộc phiêu lưu và trưởng thành của Dế Mèn qua thế giới loài vật.
b. Các nhân vật và đặc điểm tính cách nhân vật chính:
- Nhân vật chính: Dế Mèn
- Ban đầu: kiêu căng, hống hách, hay bắt nạt kẻ yếu
- Sau đó: dần nhận ra lỗi lầm, trở nên dũng cảm, biết yêu thương, có lý tưởng cao đẹp
- Các nhân vật khác: Dế Choắt (nhút nhát, yếu ớt), Dế Trũi (trung thành, gan dạ), chị Cốc...
c. Các sự việc tiêu biểu và tóm tắt cốt truyện:
Sự việc tiêu biểu:
- Dế Mèn sống kiêu căng, hay trêu chọc các con vật khác.
- Dế Mèn trêu chị Cốc, khiến Dế Choắt bị chị Cốc mổ chết.
- Dế Mèn ân hận, rời hang đi phiêu lưu.
- Dế Mèn kết bạn với Dế Trũi, cùng nhau trải qua nhiều cuộc phiêu lưu.
- Dế Mèn đấu tranh chống lại cái ác, bảo vệ kẻ yếu.
- Dế Mèn mang ước mơ kêu gọi hòa bình giữa các loài.
Tóm tắt: Dế Mèn là chàng dế khỏe mạnh nhưng kiêu ngạo. Vì trêu chọc chị Cốc, Mèn gián tiếp gây ra cái chết của Dế Choắt. Ân hận, Mèn rời hang đi phiêu lưu, kết bạn với Dế Trũi. Qua nhiều cuộc phiêu lưu, Mèn trưởng thành, trở nên dũng cảm và nhân hậu, mang trong mình ước mơ về một thế giới hòa bình.
Lưu ý: Đây là bài mẫu. Học sinh có thể chọn bất kỳ tác phẩm truyện nào mình yêu thích (Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, v.v.) và làm theo ba bước a, b, c.
Phần: Thực hành đọc – Ngôi nhà trên cây
Trang 33 giới thiệu phần Thực hành đọc với văn bản "Ngôi nhà trên cây" (trích Tốt-tô-chan bên cửa sổ của Cu-rô-ya-na-gi Tê-su-cô). Đây là phần đọc hiểu mới, chưa có câu hỏi trên trang này. Các câu hỏi sẽ nằm ở những trang tiếp theo.
Những điều cần chú ý khi đọc:
- Đề tài của văn bản
- Những chi tiết miêu tả suy nghĩ của Tốt-tô-chan về Ya-ma-mô-tô Ya-su-a-ki
- Đặc điểm tính cách của hai nhân vật Tốt-tô-chan và Ya-ma-mô-tô Ya-su-a-ki
- Bài học cuộc sống được gợi ra từ câu chuyện
🎯 Ghi nhớ: Chủ đề "Bầu trời tuổi thơ" xoay quanh những kỷ niệm đẹp, hồn nhiên của trẻ em gắn với thiên nhiên và cuộc sống. Khi phân tích văn bản, hãy nhớ ba yếu tố: đề tài (viết về cái gì), nhân vật (ai, tính cách ra sao), cốt truyện (các sự việc chính diễn ra thế nào).