Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 38

Tổng quan nội dung

Trang 38 là trang giới thiệu Bài 2: Khúc nhạc tâm hồn, bao gồm:

• Lời đề từ của nhà thơ Lưu Quang Vũ
• Phần Giới thiệu bài học: Nói về những giai điệu yêu thương từ ông bà, cha mẹ gieo vào tâm hồn trẻ thơ
• Phần Yêu cầu cần đạt: Liệt kê các mục tiêu học tập của bài

Trang 39 trình bày phần Tri thức Ngữ văn (lý thuyết) và có 1 câu hỏi trong mục "Trước khi đọc".

---

Tóm tắt Tri thức Ngữ văn

1. Thơ bốn chữ và thơ năm chữ

• Là thể thơ được gọi tên theo số chữ (tiếng) trong mỗi dòng
• Số lượng dòng trong bài không hạn chế
• Có thể chia khổ hoặc không

2. Cách gieo vần

• Vần chân: Vần đặt ở cuối dòng
• Vần liền: Gieo vần liên tiếp
• Vần cách: Gieo vần cách quãng
• Vần hỗn hợp: Phối hợp nhiều kiểu gieo vần

3. Nhịp thơ

• Thơ bốn chữ: thường ngắt nhịp 2/2
• Thơ năm chữ: thường ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2
• Nhịp thơ có thể linh hoạt theo tình cảm, cảm xúc

4. Nói giảm nói tránh

• Là biện pháp tu từ dùng cách nói làm giảm nhẹ quy mô, tính chất của đối tượng
• Hoặc tránh trình bày trực tiếp điều muốn nói
• Mục đích: Tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ; giữ phép lịch sự

---

Bài tập cần giải

Câu 1 (Trước khi đọc - Văn bản 1)

Đề bài: Khi nghe nói đến cụm từ thơ bốn chữ, ý nghĩ đầu tiên xuất hiện trong tâm trí em là gì? Em biết những bài thơ bốn chữ nào? Hãy chia sẻ cảm xúc của em về một bài thơ bốn chữ.

---

Cách giải

Bước 1: Ý nghĩ đầu tiên khi nghe "thơ bốn chữ"

Khi nghe cụm từ "thơ bốn chữ", em nghĩ ngay đến:

• Những bài đồng dao quen thuộc từ nhỏ
• Những câu thơ ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc
• Nhịp thơ đều đặn, vui tươi như nhịp chơi của trẻ em

Bước 2: Kể tên một số bài thơ bốn chữ

Một số bài thơ bốn chữ em biết:

• "Lượm" (Tố Hữu)
• "Hạt gạo làng ta" (Trần Đăng Khoa)
• Các bài đồng dao như: "Nu na nu nống", "Rồng rắn lên mây", "Chi chi chành chành"

Bước 3: Chia sẻ cảm xúc về một bài thơ bốn chữ

Gợi ý trả lời: Em rất thích bài thơ "Lượm" của nhà thơ Tố Hữu. Bài thơ kể về chú bé liên lạc nhỏ tuổi, nhanh nhẹn và dũng cảm. Mỗi câu thơ bốn chữ ngắn gọn nhưng vẽ nên hình ảnh Lượm thật sinh động: "Chú bé loắt choắt / Cái xắc xinh xinh / Cái chân thoăn thoắt / Cái đầu nghênh nghênh". Em cảm thấy vừa yêu mến, vừa khâm phục sự hi sinh cao cả của Lượm. Nhịp thơ 2/2 nhanh, vui tươi ở đầu bài rồi chuyển sang xúc động, nghẹn ngào ở cuối bài khiến em rất xúc động.

---

💡 Mẹo nhớ về thơ bốn chữ: - Bốn chữ → nhịp 2/2 (chia đôi đều) - Gần gũi với đồng dao → dễ nhớ, dễ thuộc - Thường dùng để kể chuyện, tả người, tả cảnh

---

🎯 Ghi nhớ: - Thơ bốn chữ và năm chữ được đặt tên theo số tiếng trong mỗi dòng - Vần chân là vần đặt ở cuối dòng thơ - Nói giảm nói tránh giúp diễn đạt tế nhị, lịch sự hơn