Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 60
Lời giải chi tiết SGK Lớp 7 · Môn Ngữ Văn · Trang 60–61
Hai trang này là phần tiếp theo của văn bản đọc hiểu (truyện ngắn). Trong trang có 3 câu hỏi bên lề (dạng "Suy luận" và "Theo dõi") dành cho học sinh suy nghĩ trong khi đọc. Dưới đây là lời giải chi tiết cho từng câu.
Câu 1 – Suy luận (trang 60)
Đề bài: Vì sao nhân vật "tôi" có thể giúp bố cứu được bạn Tí?
Cách 1 — Dựa vào chi tiết trong văn bản
Bước 1: Xác định khả năng đặc biệt của nhân vật "tôi".
Nhân vật "tôi" bị mù nhưng có thính giác rất nhạy bén. Cậu có thể nghe và phân biệt được âm thanh từ khoảng cách xa, xác định chính xác hướng phát ra tiếng động.
Bước 2: Liên hệ với tình huống cứu bạn Tí.
Khi cả nhà đang ăn cơm, nghe một tiếng hét lớn, mọi người không biết tiếng hét từ đâu. Nhưng nhân vật "tôi" ngay lập tức xác định được: "Cách đây khoảng ba chục mét, hướng này!" Nhờ đó, bố chạy ra bờ sông kịp thời cứu bạn Tí đang bị đuối nước.
Bước 3: Kết luận.
Đáp án: Nhân vật "tôi" có thể giúp bố cứu bạn Tí vì cậu có thính giác đặc biệt nhạy bén (được bố gọi là "con mắt thần"). Cậu nghe được tiếng kêu cứu và xác định chính xác khoảng cách, phương hướng, giúp bố tìm đến nơi kịp thời.
Cách 2 — Phân tích nguyên nhân sâu xa
Khả năng nghe tinh nhạy của nhân vật "tôi" không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của quá trình bố kiên trì rèn luyện cho cậu qua các trò chơi: đoán hướng bước chân, tìm vật giấu, phân biệt khoảng cách... Chính sự luyện tập bền bỉ ấy đã biến thính giác thành "đôi mắt" thay thế, giúp cậu phản ứng nhanh trong tình huống khẩn cấp.
Đáp án: Nhờ quá trình rèn luyện thính giác lâu dài cùng bố, nhân vật "tôi" đã phát triển khả năng nghe vượt trội. Khi bạn Tí kêu cứu, cậu xác định ngay vị trí, giúp bố chạy đến cứu kịp thời.
Câu 2 – Suy luận (trang 61)
Đề bài: Vì sao nhân vật "tôi" thích gọi tên bạn Tí và bố?
Cách 1 — Dựa vào lời bố giải thích
Bước 1: Tìm chi tiết liên quan trong văn bản.
Bố nói: "Mỗi cái tên là một âm thanh tuyệt diệu. Người càng thân với mình bao nhiêu thì âm thanh đó càng tuyệt diệu bấy nhiêu."
Bước 2: Nhân vật "tôi" bị mù, nên cậu cảm nhận thế giới chủ yếu qua âm thanh. Việc gọi tên người thân yêu mang lại cho cậu niềm vui, sự gần gũi và cảm giác kết nối.
Bước 3: Kết luận.
Đáp án: Nhân vật "tôi" thích gọi tên bạn Tí và bố vì với cậu, mỗi cái tên là một âm thanh tuyệt diệu. Người càng thân thiết, âm thanh tên họ càng đẹp, càng du dương. Gọi tên là cách cậu cảm nhận tình yêu thương và sự gắn bó với những người thân yêu.
Cách 2 — Phân tích từ góc độ nhân vật
Với người bình thường, ta nhận biết người thân qua hình ảnh, nét mặt. Nhưng với nhân vật "tôi" – một cậu bé khiếm thị – âm thanh chính là "hình ảnh" của thế giới. Cái tên của bố, của bạn Tí khi được gọi lên sẽ tạo ra âm thanh quen thuộc, ấm áp. Cậu thấy tên bạn Tí "đẹp hơn mọi tên, khi đọc lên, âm thanh cứ du dương như một bài hát." Gọi tên là cách cậu "nhìn thấy" và yêu thương người thân.
Đáp án: Cậu bé thích gọi tên vì đó là cách cậu "nhìn" thế giới bằng thính giác. Âm thanh từ tên người thân mang đến cảm giác gần gũi, yêu thương – thay thế cho đôi mắt mà cậu không có.
Câu 3 – Theo dõi (trang 61)
Đề bài: Cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật "tôi" khi nghe bố giảng giải về những món quà.
Cách giải
Bước 1: Tìm lời bố nói về món quà.
Bố nói: "Một món quà bao giờ cũng đẹp. Khi ta nhận hay cho một món quà, ta cũng đẹp lấy vì món quà đó." Bố còn nói thêm: "Một nụ hôn cũng là một món quà sang trọng. Một giấc ngủ của tôi cũng chính là một món quà, cả con người tôi đều là món quà của bố."
Bước 2: Xác định phản ứng của nhân vật "tôi".
Sau khi nghe bố nói, cậu bé đi nhẹ ra vườn. Cậu hiểu rằng: "Khu vườn là món quà bất tận của tôi. Mỗi bông hoa là một món quà nhỏ, một vườn hoa là một món quà lớn." Cậu nhắm mắt, chạm tay rồi gọi tên từng món quà, chạm phải bố và la lên vui sướng: "A! Món quà của tui đây rồi. Ôi cái món quà này bự quá!"
Bước 3: Kết luận về cảm xúc, suy nghĩ.
Đáp án: - Cảm xúc: Nhân vật "tôi" cảm thấy vui sướng, hạnh phúc và biết ơn. Cậu xúc động khi nhận ra mình được bao quanh bởi rất nhiều "món quà" trong cuộc sống. - Suy nghĩ: Cậu hiểu ra rằng mọi thứ xung quanh đều là món quà – từ khu vườn, bông hoa, cho đến chính bố của mình. Cậu thấm thía triết lý sống của bố: biết trân trọng những điều giản dị thì cuộc sống sẽ luôn tràn đầy niềm vui.
💡 Mẹo nhớ: Khi trả lời câu hỏi "Suy luận" trong bài đọc hiểu, hãy luôn tìm chi tiết cụ thể trong văn bản làm bằng chứng, rồi mới rút ra kết luận. Đừng suy đoán mà không có căn cứ từ bài đọc.
🎯 Ghi nhớ: Các câu hỏi bên lề (Suy luận, Theo dõi, Dự đoán) giúp em rèn kỹ năng đọc chủ động – vừa đọc vừa suy nghĩ, không đọc một cách thụ động. Hãy tập thói quen tự đặt câu hỏi khi đọc bất kỳ văn bản nào.