Giải Ngữ Văn 7 - Tập 1 trang 59

Trang 58 chứa phần Tri thức Ngữ văn (lý thuyết) và phần Trước khi đọc (2 câu hỏi). Trang 59 là phần Đọc văn bản – trích đoạn "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" của Nguyễn Ngọc Thuần, kèm câu hỏi theo dõi trong khi đọc.

Dưới đây là lời giải cho các câu hỏi xuất hiện trong hai trang này.

---

TRƯỚC KHI ĐỌC

Câu 1

Đề bài: Kể tên một số loài hoa em biết. Em có thể "nhận ra" các loài hoa ấy bằng những cách nào?

Cách 1 — Liệt kê và phân loại theo giác quan

Bước 1: Kể tên một số loài hoa

• Hoa hồng, hoa cúc, hoa sen, hoa mai, hoa đào, hoa lan, hoa hướng dương, hoa nhài (lài), hoa sứ, hoa phượng.

Bước 2: Các cách nhận ra loài hoa

Gợi ý trả lời: Em biết nhiều loài hoa như hoa hồng, hoa cúc, hoa sen, hoa nhài, hoa hướng dương... Em có thể nhận ra chúng bằng cách nhìn màu sắc và hình dáng, ngửi mùi hương đặc trưng, hoặc chạm vào cánh hoa và thân cây để cảm nhận.

Cách 2 — Trả lời ngắn gọn, sáng tạo

Ngoài việc dùng mắt nhìn, ta còn có thể nhận ra hoa bằng cách:

• Nhắm mắt và ngửi: Mỗi loài hoa có mùi hương riêng (hoa nhài thơm nhẹ, hoa sữa thơm nồng).
• Nhắm mắt và chạm: Cánh hoa hồng mềm mịn, cánh hoa cúc mỏng và nhiều lớp, gai hoa hồng nhọn.
• Nghe theo mùa: Hoa đào → mùa xuân miền Bắc, hoa phượng → mùa hè.

💡 Mẹo nhớ: Nhận biết hoa không chỉ bằng mắt mà bằng cả năm giác quan. Đây chính là ý tưởng chủ đạo của văn bản "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" – cảm nhận thế giới bằng nhiều giác quan khác nhau.

---

Câu 2

Đề bài: Theo em, nhan đề Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ gợi điều gì thú vị?

Cách 1 — Phân tích từ nghĩa đen đến nghĩa bóng

Bước 1: Xét nghĩa đen

• "Nhắm mắt" = không dùng mắt để nhìn.
• "Mở cửa sổ" = mở ra thế giới bên ngoài, đón nhận mọi thứ.

Bước 2: Nhận ra sự mâu thuẫn thú vị

• Hai hành động này tưởng như trái ngược nhau: nhắm mắt thì không thấy gì, nhưng lại "mở cửa sổ" – tức là vẫn mở lòng đón nhận thế giới.

Bước 3: Suy ra ý nghĩa

• Nhan đề gợi ý rằng: dù nhắm mắt, con người vẫn có thể cảm nhận thế giới bằng các giác quan khác (xúc giác, khứu giác, thính giác).
• "Mở cửa sổ" là hình ảnh ẩn dụ cho việc mở rộng tâm hồn, mở rộng cách cảm nhận cuộc sống.

Gợi ý trả lời: Nhan đề "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" gợi điều thú vị vì nó chứa hai hành động tưởng như mâu thuẫn. Nhắm mắt là không nhìn, nhưng mở cửa sổ là đón nhận thế giới. Điều này gợi ý rằng ta có thể cảm nhận cuộc sống không chỉ bằng mắt mà bằng cả tâm hồn và các giác quan khác.

Cách 2 — Liên hệ với nội dung văn bản

• Đọc phần đầu văn bản (trang 59), ta thấy nhân vật "tôi" được bố dạy nhắm mắt rồi dùng tay chạm vào hoa để đoán tên.
• Nhan đề phản ánh đúng trò chơi này: nhắm mắt nhưng vẫn "nhìn thấy" thế giới qua xúc giác và khứu giác.
• Điều thú vị là nhan đề khiến người đọc tò mò: Làm sao nhắm mắt mà vẫn mở cửa sổ? Mở cửa sổ để làm gì khi không nhìn? → Tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn người đọc.

Gợi ý trả lời: Nhan đề khiến em tò mò vì nó vừa lạ vừa hay. "Nhắm mắt" mà vẫn "mở cửa sổ" – tức là dù không dùng mắt, ta vẫn có thể mở lòng ra để cảm nhận vẻ đẹp của thế giới xung quanh bằng mùi hương, âm thanh, xúc giác.

---

CÂU HỎI THEO DÕI (trong khi đọc – trang 59)

Theo dõi 1

Đề bài: Những chi tiết trong lời kể về bố của nhân vật "tôi".

Cách giải

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn và tìm các chi tiết về người bố

Các chi tiết về bố:

• Bố trồng nhiều hoa trong khu vườn rộng.
• Buổi chiều ra đồng về, bố thường dẫn "tôi" ra vườn, hai bố con thi nhau tưới.
• Bố làm cho "tôi" một bình tưới nhỏ bằng cái thùng đựng sơn vừa tay.
• Bố lấy hộp lon gò thành cái vòi sen nữa.
• Bố hay bảo "tôi" nhắm mắt lại, rồi dẫn đi chạm từng bông hoa và hỏi: "Đố con hoa gì?"
• Bố nói không sao cả khi "tôi" đoán sai, động viên rằng dần dần sẽ nói đúng.
• Bố cười kha khá khen tiến bộ khi "tôi" đoán được hai loại hoa.
• Bố nói: "Phen này con sẽ đoán được hết các loại hoa của bố mất thôi!"
• Bố hay đứng trong vườn rồi nói: "Bố thấy con hé mắt!"

Nhận xét: Người bố hiện lên là một người cha yêu thiên nhiên, kiên nhẫn, khéo léo và rất yêu thương con. Bố dạy con cảm nhận thế giới bằng cách nhẹ nhàng, vui vẻ như một trò chơi.

---

Theo dõi 2

Đề bài: Lời nói, cử chỉ, hành động của các nhân vật.

Cách giải

Nhận xét: Qua lời nói và hành động, ta thấy mối quan hệ cha con rất gần gũi, ấm áp. Bố kiên nhẫn dạy con, con chăm chỉ luyện tập. Trò chơi nhắm mắt đoán hoa giúp cậu bé rèn luyện các giác quan và thuộc lòng khu vườn của bố.

---

🎯 Ghi nhớ: - Nhan đề của một tác phẩm thường chứa ý nghĩa sâu xa, gợi mở nội dung và chủ đề. - Khi đọc văn bản tự sự, cần theo dõi lời nói, cử chỉ, hành động của nhân vật để hiểu tính cách và mối quan hệ giữa các nhân vật. - Văn bản "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" sử dụng ngôi kể thứ nhất (xưng "tôi"), giúp người đọc cảm nhận câu chuyện một cách gần gũi, chân thực qua góc nhìn của cậu bé.

---

📝 Bài văn mẫu

Đề bài: Kể tên một số loài hoa em biết. Em có thể "nhận ra" các loài hoa ấy bằng những cách nào?

Bài mẫu 1 — Nam sinh kể chuyện

Vườn hoa "thảm họa" của tôi

Mẹ tôi bảo: "Con trai gì mà phân biệt được các loài hoa thì mới là người tinh tế!" Nghe xong tôi chỉ muốn độn thổ. Nhưng không ngờ, nhờ cái vườn hoa "thảm họa" do chính tay tôi gây ra, tôi lại trở thành chuyên gia nhận hoa bằng... đủ mọi giác quan trên đời.

Hồi trước, tôi chúa ghét hoa. Với tôi, hoa chỉ là những thứ màu mè, lằng nhằng, lại còn thu hút ong bướm — kẻ thù số một của tôi mỗi khi mặc áo trắng đến trường. Nhưng rồi một ngày đẹp trời, mẹ nhờ tôi đi chợ mua hoa về cúng ông bà. Đơn giản thôi mà, tôi nghĩ bụng.

Vào chợ hoa, tôi choáng ngợp. Đâu đâu cũng là hoa, nhưng chúng đều na ná nhau — toàn là những bông màu đỏ, vàng, tím. Tôi nhắm đại một bó hoa đỏ rực, hỏi chị bán hàng: "Chị ơi, cho em bó hoa hồng đỏ này." Chị ấy cười toe: "Em ơi, đây là hoa đồng tiền mà!"

Tôi sượng trân. Về nhà, tôi quyết tâm phải học cách nhận biết hoa cho bằng được, không thì còn bị cười dài dài. Và thế là "hành trình" nhận hoa của tôi bắt đầu, với đủ kiểu "đau thương" lẫn hài hước.

Cách đầu tiên: Dùng mũi ngửi — nhưng cẩn thận kẻo... hít cả phấn hoa!

Hoa gì thơm nức mũi, thơm đến mức bay cả sang nhà hàng xóm? Đích thị là hoa nhài. Mẹ tôi có bụi nhài trước sân, mỗi tối thơm lừng. Nhưng lần đầu ngửi, tôi hít quá sâu, hắt xì hơi liên tục. Từ đó tôi rút kinh nghiệm: ngửi hoa phải từ từ, nhẹ nhàng, như đang ngửi... một tô phở nóng vậy. Hoa hồng thì thơm ngọt dịu, hoa cúc thơm thanh thanh, còn hoa ly... thơm nồng nặc đến nhức đầu. Mỗi mùi là một "dấu vân mũi" riêng biệt.

Cách thứ hai: Dùng tay sờ — nhưng nhớ rửa tay sạch sẽ!

Tôi hay ra vườn, mon men sờ vào từng bông hoa để... cảm nhận. Hoa hồng có cánh dày mịn, nhưng chạm vào là bị gai đâm ngay. Bài học nhớ đời: hoa đẹp nhưng "dữ"! Hoa cúc thì cánh mỏng manh, nhẹ hều. Riêng hoa sen, cánh của nó mềm mịn như nhung, sờ vào mát rượi. Nhưng tôi từng ngốc nghếch sờ luôn vào nhụy sen, về nhà tay dính đầy phấn vàng, rửa hoài không sạch. Mẹ tôi lắc đầu: "Con sờ gì mà sờ dữ vậy!"

Cách thứ ba: Dùng mắt nhìn — nhưng phải tinh mắt lắm mới phân biệt được!

Hoa hồng đỏ, hoa giấy đỏ, hoa bụp giấm đỏ... nhìn sơ qua toàn màu đỏ cả. Nhưng nếu chịu khó nhìn kỹ: hoa hồng có nhiều lớp cánh xoắn vào nhau, hoa giấy thì mỏng tang như giấy, còn hoa bụp giấm có nhụy dài thò ra ngoài. Hoa hướng dương thì dễ nhận nhất — bông to bằng cái đĩa, vàng rực, lúc nào cũng quay về phía mặt trời. Tôi từng chọc bạn: "Mày giống hoa hướng dương — ngủ gật trong lớp mà mặt cứ quay ra cửa sổ!"

Cách thứ tư: Dùng tai... nghe — nghe có vẻ điên nhưng thật!

À, cái này tôi tự "phát minh" ra. Mỗi lần đi ngang bụi hoa là tôi lại nghe tiếng ong vo ve. Ong bướm thích hoa gì, tức là hoa đó thơm và có nhiều mật. Hoa mướp vàng nhà tôi ong bu kín, hoa mười giờ tím thì bướm bay lượn. Riêng hoa dại mọc ven đường, chẳng con nào thèm ghé — chắc hoa đó "nhạt nhẽo" lắm! Tôi hay trêu em gái: "Em đi ra vườn, nghe thấy ong kêu ở đâu thì biết hoa thơm ở đó, khỏi cần ngửi!"

Cách cuối: Dùng... trí nhớ hài hước

Hoa cúc tôi nhớ vì ông tôi hay pha trà cúc, uống đắng ngắt nhưng thơm. Hoa lan tôi nhớ vì nhà bác hàng xóm chơi lan sang chảnh, mỗi chậu bằng cả tháng lương. Hoa sứ tôi nhớ vì lần trèo cây sứ té lộn nhào. Và hoa mười giờ tôi nhớ nhất, vì nó nở đúng mười giờ sáng — tôi từng canh me đồng hồ, đúng mười giờ chạy ra xem, và thật sự nó... nở. Tôi vỡ òa sung sướng như phát minh ra châu lục mới.

Giờ thì tôi đã phân biệt kha khá loài hoa. Không phải nhờ sách vở, mà nhờ những lần lóng ngóng, hậu đậu, đôi khi ngớ ngẩn của chính mình. Tôi học được rằng nhận biết hoa không khó, chỉ cần chịu khó quan sát bằng mọi giác quan — và quan trọng nhất là... đừng ngại hỏi khi phân lầm. Như chị bán hoa chợ hay nói: "Sai thì sửa, hoa vẫn đẹp mà em!"

Bài mẫu 2 — Nữ sinh trữ tình

Nhận ra hoa bằng những cách riêng

Em sống ở phố nhỏ, nhà không có vườn rộng, nhưng từ bé em đã quen với hoa. Mẹ em mê trồng hoa, ban công nhà em chật lắm mà lúc nào cũng đầy chậu. Nhờ vậy mà em biết kha khá loài hoa, và mỗi loài em "nhận ra" theo một cách rất riêng.

Hoa hồng thì em không bao giờ nhầm. Không phải vì nó phổ biến đâu, mà vì em thuộc mùi hương ấy từ nhỏ. Mỗi sáng mẹ cắt vài bông cắm lọ phòng khách, cả nhà thơm nhẹ cả ngày. Có lần em đi qua hàng hoa ngoài chợ, mắt còn chưa nhìn thấy gì, mũi đã nhận ra ngay. À, hoa hồng. Mùi của nó ngọt ngọt, hơi nồng, nhưng không gắt. Giống như người ta nói "đi guốc trong bụng nhau", em cảm giác mình "đi mũi" vào hoa hồng vậy.

Hoa cúc thì khác. Em nhận ra bằng màu vàng rực rỡ của nó. Mẹ em thích cúc vàng, mẹ bảo hoa này nhìn tươi vui, lúc nào cũng như đang cười. Quả thật, bông cúc nhỏ xíu mà cánh mọc xòe tứ phía, nhìn như mặt trời thu nhỏ. Em nhớ có lần vào mùa đông, trời xám xịt, em đi học về qua một nhà nọ trồng cả bụi cúc vàng trước cổng. Tự nhiên thấy ấm hẳn lên. Từ đó em biết, hoa cúc em nhận ra bằng cảm giác, bằng sự ấm áp bất chợt giữa ngày lạnh.

Hoa sen thì em chỉ được thấy vài lần, mỗi lần là đi chơi xa. Nhưng lạ thay, em không bao giờ quên được. Có lẽ vì sen không giống bất kỳ loài hoa nào. Cái đài hoa to, cánh mềm mỏng, màu hồng phớt phớt, nằm giữa ao nước tĩnh lặng. Em nhận ra sen bằng... sự yên bình. Nghe buồn cười nhỉ? Nhưng thật đấy, cứ mỗi lần nhìn thấy hoa sen, em thấy lòng mình nhẹ tênh, mọi thứ xung quanh như chậm lại. Bà em hay bảo "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn", em không hiểu hết ý bà, nhưng em biết sen là loài hoa sạch sẽ và thanh cao.

Còn hoa sữa thì em nhận ra bằng ký ức. Phố em có một hàng cây hoa sữa, mỗi độ cuối thu lại nở trắng xóa. Ban đêm, mùi hoa sữa bay vào phòng em qua cửa sổ. Nhiều người bảo mùi ấy hắc, khó chịu. Nhưng với em, đó là mùi của mùa thu Hà Nội, mùi của những tối em ngồi học bài còn mẹ pha trà ngoài phòng khách. Em nhận ra hoa sữa bằng nỗi nhớ. Nghe có vẻ buồn, nhưng thật ra không buồn lắm. Đó là nỗi nhớ dễ chịu, kiểu nhớ lại mà thấy thương thương, ấm ấm trong lòng.

À, còn hoa phượng và hoa bằng lăng nữa. Hai loài hoa này em nhận ra bằng mùa. Phượng nở là hè đến, bằng lăng tím cũng vậy. Mỗi lần thấy sắc đỏ rực của phượng hay tím dịu của bằng lăng trước cổng trường, em lại thấy nao nao. Buồn thì ít mà vui thì nhiều, vì sắp được nghỉ hè mà. Nhưng cũng hơi buồn, vì nghĩa là phải xa bạn bè một thời gian. Em nhận ra phượng và bằng lăng bằng cảm xúc lẫn lộn, vừa háo hức vừa lưu luyến.

Nghĩ lại, em thấy mỗi loài hoa có một "dấu hiệu riêng" để em nhận ra. Có loài em nhận ra bằng mùi, có loài bằng màu sắc, có loài bằng cảm giác, có loài bằng ký ức. Thú vị nhất là đôi khi em nhận ra một loài hoa không phải bằng mắt hay mũi, mà bằng chính trái tim mình. Như khi em đang đi trên đường, chợt dừng lại vì một mùi hương quen thuộc, hay một sắc màu gợi nhớ điều gì đó. Lúc ấy em biết, à, mình đang gặp lại một người quen.

Có lẽ hoa cũng như người vậy. Ai cũng có cách riêng để ta nhận ra. Và có những người, chỉ cần thoáng thấy từ xa, lòng đã biết là họ rồi.

Bài mẫu 3 — Kể chuyện bất ngờ

Bài làm

Em biết hoa bằng cách nào?

Mùa hè năm ngoái, mẹ gửi em về quê ngoại chơi một tuần. Em chán lắm vì quê ngoại chẳng có wifi, chẳng có quán trà sữa, chỉ có bụi chuối, con mèo vàng và... một vườn hoa đủ loại.

Em chẳng thích hoa. Với em, hoa chỉ là thứ mọc đầy ngoài đường, chả có gì hay.

Chiều hôm ấy, em đang ngồi thừ trước hiên nhà thì ông ngoại gọi vào bếp.

• "Bà ngoại con bị đau mắt, giờ chẳng nhìn thấy gì. Con ra vườn hái cho bà mấy bông hoa cúc vàng đi."

Em ngẩn người. Bà ngoại em bị mù à? Sao chẳng ai nói gì?

Em lững thững ra vườn. Hoa cúc vàng thì em biết. Nhưng hái xong bông cúc, em ngắm mấy luống hoa khác. Hoa gì nhỉ? Bông trắng trắng, bông đỏ đỏ, bông tím tím... Em chịu. Chả biết tên gì.

Em ôm bó hoa về đưa cho bà. Bà ngoại mỉm cười, đưa tay sờ từng bông.

• "Cái này là hoa cúc vàng. Cái này là hoa hồng đỏ. Cái này là hoa violet tím."

Em trợn mắt.

• "Sao bà biết? Bà đâu có nhìn thấy?"

Bà cười hiền.

• "Cái mũi cái tay biết mà con."

Bà đưa hoa hồng lên ngửi.

• "Hoa hồng thơm nồng, cánh mềm mịn như nhung. Ai không nhận ra được?"

Rồi bà sờ bông violet.

• "Hoa violet thơm nhẹ, hơi ngọt, cánh mỏng manh. Chạm là biết."

Em há hốc mồm. Bà ngoại em bị mù mà nhận ra hoa còn giỏi hơn cả em!

Tối hôm đó, em nằm cạnh bà, nghe bà kể chuyện ngày xưa. Bà bảo hồi trẻ, bà mê hoa lắm. Bà trồng đủ loại hoa trong vườn. Mỗi loài hoa gắn với một kỷ niệm.

• "Hoa cúc là hoa ông ngoại con tặng ngày đầu tiên gặp nhau. Hoa hồng là hoa bà trồng khi sinh mẹ con. Hoa violet là hoa bà trồng khi con được sinh ra."

Em lặng thinh. Thì ra mỗi bông hoa là một câu chuyện.

Sáng hôm sau, em dậy sớm, ra vườn. Lần này, em không nhìn hoa nữa. Em nhắm mắt lại. Em đưa tay chạm vào từng bông. Em hít sâu.

Hoa cúc thơm nhẹ, thanh thanh, cánh ráp ráp. Hoa hồng thơm nồng, cánh mềm mịn. Hoa violet thơm ngọt, cánh mỏng manh.

Em mở mắt. Em đã nhận ra từng loài hoa. Không phải bằng mắt. Mà bằng mũi, bằng tay, bằng cảm nhận.

Bà ngoại đứng sau lưng em từ lúc nào. Bà cười.

• "Con biết không? Hồi trước bà cũng như con, chỉ nhìn hoa bằng mắt. Sau này khi mắt yếu dần, bà mới biết... hoa còn có nhiều cách để nhận ra."

Em ôm bà. Tự dưng em thấy mình thật may mắn. May mắn vì được bà dạy cho một bài học mà không sách vở nào có:

Nhận ra hoa không chỉ bằng cách nhìn. Mà còn bằng cách chạm, cách ngửi, cách lắng nghe câu chuyện đằng sau mỗi bông hoa.

Chiều hôm đó, em hái một bó hoa đủ loại tặng bà. Em nói tên từng loại hoa cho bà nghe. Bà mỉm cười, mắt nhắm nghiền, nhưng em biết bà đang nhìn thấy vườn hoa trong lòng.

Từ hôm ấy, mỗi lần thấy hoa trên đường, em không chỉ nhìn rồi đi qua nữa. Em dừng lại, ngửi, chạm nhẹ. Em nhận ra từng loài.

Và em biết ơn bà ngoại rất nhiều. Bà cho em một đôi mắt khác - đôi mắt của trái tim.

---

Số từ: ~530

Bài mẫu 4 — Trữ tình giàu hình ảnh

Nhà tôi có một khu vườn nhỏ. Và trong khu vườn bé xíu ấy, tôi nhận ra các loài hoa không chỉ bằng mắt, mà bằng cả ký ức, bằng mùi hương, bằng cả một trời cảm xúc.

Tôi nhận ra hoa hồng bằng đôi tay mình. Đôi khi, chỉ bằng một vết xước nhỏ. Hoa hồng bà tôi trồng là loại hồng nhung đỏ thẫm, cánh mượt như nhung, nhưng cành lại đầy gai. Mỗi lần hái hoa cho bà, tôi đều phải rất cẩn thận. Cái gai hoa hồng nhọn hoắt, đâm vào tay, vừa đau vừa rát. Nhưng lạ thay, chính cái đau nhỏ xíu ấy lại là cách tôi nhớ hoa hồng nhất. Nhớ cái vẻ đẹp e ấp, kiêu sa mà cũng đầy “cảnh giác” của nó.

Tôi nhận ra hoa sữa bằng mùi hương. Mùi hương ấy không gọi bằng tên, mà gọi bằng mùa. Mỗi độ thu về, gió heo may se se lạnh thổi qua, là tôi biết hoa sữa đã nở. Mùi hoa sữa ngọt lịm, nồng nàn, quyện vào gió, len lỏi vào từng ngõ phố, vào cả giấc ngủ trưa của tôi. Có hôm, tôi thấy nó thơm quá, thơm đến ngạt thở. Nhưng sáng hôm sau, thức dậy, không nghe mùi ấy, lại thấy lòng trống vắng. Hóa ra, tôi đã quen với cái mùi nồng nàn ấy từ bao giờ.

Tôi nhận ra hoa cúc bằng hình dáng của chúng. Hoa cúc nhà tôi không phải cúc vạn thọ vàng rực, mà là cúc họa mi trắng muốt. Những bông hoa nhỏ li ti, cánh trắng phau, nhị vàng tươi, mỏng manh như những chiếc cúc áo xinh xắn. Mỗi sáng sớm, sương còn đọng trên cánh, nhìn xa, cả bụi cúc họa mi như một đám mây trắng bé xíu rơi xuống vườn. Tôi nhận ra nó bằng sự trong trẻo, tinh khôi ấy.

Tôi nhận ra hoa dại bằng sự bất ngờ. Những bông hoa bé tẹo, không tên, không tuổi, mọc lẫn trong đám cỏ dại ven đường. Có thể là một bông hoa tím li ti, một bông hoa vàng bé xíu mà tôi không biết tên. Tôi nhận ra chúng bằng sự ngạc nhiên xen lẫn thích thú khi bắt gặp một sắc màu tươi tắn giữa bãi cỏ xanh rì. Chúng nhắc tôi rằng, cái đẹp đôi khi không cần ai trồng, ai chăm, cứ thế mà mọc lên, bình dị mà kiên cường.

Và tôi nhận ra hoa bằng ký ức. Có những loài hoa, chỉ cần nhìn thấy là tôi nhớ về một người, một kỷ niệm. Nhìn thấy hoa loa kèn trắng là tôi nhớ đến cô giáo lớp một, người vẫn cài một bông hoa ấy lên tóc mỗi buổi lên lớp. Nhìn thấy hoa mười giờ là tôi nhớ đến người bạn thuở nhỏ, hai đứa hay ngồi bệt xuống đất, ngắt hoa rồi đan thành vòng tay tặng nhau.

Với tôi, mỗi loài hoa là một câu chuyện, một mảnh cảm xúc. Tôi nhận ra chúng không chỉ bằng năm giác quan, mà bằng cả trái tim. Bởi có những loài hoa, phải yêu, phải nhớ, phải gắn bó, ta mới thật sự “nhận ra” được.

---

📝 Bài văn mẫu

Đề bài: Theo em, nhan đề Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ gợi điều gì thú vị?

Bài mẫu 1 — Nam sinh kể chuyện

BÀI LÀM

Lần đầu tiên nhìn thấy nhan đề Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, mình đã phì cười. Gì kỳ vậy? Nhắm mắt thì nhìn thấy gì mà mở cửa sổ? Chẳng lẽ để gió táp vào mặt cho tỉnh? Nhưng đọc kỹ lại, mình thấy cái tên này... nó ngộ ngộ, kiểu như một câu đố.

Hè năm ngoái, mình được về quê ngoại chơi. Nhà ngoại có cái cửa sổ nhìn ra vườn cây um tùm. Buổi trưa, nắng cháy da, cả nhà đi ngủ hết, chỉ có mình là "cú đêm" quen rồi, nằm trằn trọc. Chán quá, mình mon men ra cái cửa sổ đó.

Ngoài vườn, cây cối im lìm, nắng chiếu xuống đất loang lổ. Mình chợt nhớ cái nhan đề kia. Hay là... thử nhắm mắt lại xem? Mình tò mò lắm. Mình tự nhủ: "Thử xem, có gì đâu mà sợ."

Thế là mình nhắm tịt mắt lại, hai tay bám chặt song cửa sổ. Ban đầu, chỉ thấy một màu đen. Mình hít một hơi, cố lắng nghe. Tiếng gió nhẹ thổi qua tán lá, xào xạc. Rồi tiếng chim kêu lảnh lót đâu đó. Rồi cả tiếng ong vo ve nữa... Mình thấy cái âm thanh này nó rõ ràng hơn mọi khi nhiều. Hồi nãy mắt còn mở, mình chỉ thấy nắng chói, thấy cây, thấy ong bay. Giờ nhắm mắt lại, mình như... nghe được cả khu vườn.

Rồi một làn gió mát rượi từ đâu ập tới, phả vào mặt mình. Mát lạnh! Cái cảm giác ấy sảng khoái vô cùng, kiểu như ai đó đắp một chiếc khăn ướt lên trán. Mình vẫn nhắm mắt, nhưng cảm nhận được từng sợi gió mơn man trên da, luồn vào tóc. Mình hình dung ra ngay: cái cây xoài đằng kia đang đung đưa, mấy cái lá bàng đang nhảy múa. Tự dưng, trong đầu mình hiện ra một bức tranh sống động, dù mắt vẫn tối om.

Đang lim dim tận hưởng, mình bỗng nghe tiếng động khẽ khàng. Rồi một giọng nói vang lên, đùa vui: "Ê, đang làm trò gì vậy mày?"

Mình giật thót, mở bừng mắt ra. Thằng Tí, thằng bạn hàng xóm, đang đứng dưới gốc cây xoài, tay cầm trái ổi, tròn xoe mắt nhìn mình. Mặt mình đỏ lựng. "Tao... tao... đang ngắm cảnh." Mình ấp úng.

Nó cười hô hố: "Ngắm cảnh mà nhắm tịt mắt lại? Hay mày bị mộng du?" Rồi nó bổ sung thêm: "Mà nhìn mày đứ đừ vậy, chắc là... đang tưởng tượng ra cảnh gì đẹp lắm hả?"

Mình bối rối gãi đầu. Chả lẽ khai là mình đang "thử nghiệm" một cái tên sách nghe có vẻ "tào lao"? Nhưng rồi mình chợt hiểu ra. Ừ ha, lúc mình nhắm mắt, mình đâu có thấy gì "xấu" đâu. Mình thấy âm thanh, thấy gió, thấy cả một bức tranh do chính đầu óc mình vẽ ra. Cái cửa sổ thì vẫn mở, cuộc đời bên ngoài vẫn diễn ra, nhưng mình đang "nhìn" nó bằng một cách khác.

Từ đó, mỗi lần thấy cái gì hay ho, mình lại thích... nhắm mắt lại một tí. Đôi khi là để nghe rõ hơn lời bài hát, đôi khi là để cảm nhận mùi hương của nồi canh mẹ nấu. Giống như cách mình vừa nhắm mắt (để cho trí tưởng tượng bay xa) vừa mở cửa sổ (đón lấy thế giới bên ngoài), cuộc sống vì thế mà thêm phần thú vị.

Cái nhan đề ấy, nó không kỳ quặc như mình nghĩ. Nó là một lời mời gọi: hãy thử mở lòng, mở tất cả các giác quan, kể cả trí tưởng tượng, để thấy cuộc đời này muôn màu muôn sắc hơn. Đơn giản vậy thôi, nhưng mà... vui lắm nha

Bài mẫu 2 — Nữ sinh trữ tình

Lần đầu đọc nhan đề “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ”, em không hiểu ngay. Nó như một câu đố vậy, một hành động vừa mâu thuẫn, vừa có gì đó rất đỗi thân thương. Mắt nhắm là để khép lại, là để cho thế giới ngoài kia biến mất. Còn cửa sổ là để nhìn ra, để đón lấy mọi thứ. Vậy mà lại làm cả hai cùng lúc? Câu hỏi ấy cứ theo em suốt buổi chiều, cho đến khi em tự mình tìm ra câu trả lời, không phải bằng lý luận, mà bằng một trải nghiệm rất nhỏ.

Chiều hôm ấy, em nằm trên giường, mệt nhoài sau một ngày học dài. Nắng chiều nhảy nhót qua rèm cửa, hắt lên tường những vệt sáng lung linh. Em không muốn nhìn cái gì nữa. Bài vở, sách vở, cả những dòng tin nhắn chưa trả lời – tất cả đều khiến em thấy ngột ngột. Em khép mắt lại, thật chặt. Thế giới trước mặt tối sầm, chỉ còn lại một màu đen quen thuộc. Em nghe rõ hơn. Tiếng quạt trần quay vù vù, tiếng lá bàng xào xạc ngoài sân, tiếng cười đùa của mấy đứa trẻ dưới ngõ, và xa hơn nữa, tiếng còi xe từ đường lớn vọng vào, trầm trầm, đều đều. Em chợt nhận ra, khi đôi mắt đóng lại, đôi tai lại được mở to, và thế giới không vì thế mà nhỏ đi, nó chỉ đổi sang một kênh khác, trầm tĩnh hơn, sâu hơn.

Rồi, như một thói quen, em với tay mở tung cánh cửa sổ bên cạnh. Gió chiều ùa vào, mát rượi, mang theo mùi đất ẩm sau cơn mưa nhẹ ban trưa, mùi hoa sữa từ nhà bên thoang thoảng, và cả mùi nắng hanh hao, ngọt lịm. Em vẫn nhắm mắt, nhưng cảm giác làn gió mơn man trên da, trên tóc, nghe tiếng gió thì thầm bên tai như kể chuyện… Em thấy mình như đang bay, đang lơ lửng trong chính căn phòng của mình.

“Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” – có phải là như vậy không? Nhắm mắt không phải là trốn chạy, mà là cách để ta nhìn sâu hơn vào bên trong mình, để lắng nghe những thanh âm thường bị bỏ quên, để cảm nhận bằng tất cả các giác quan còn lại. Mở cửa sổ không chỉ là để đón ánh sáng, mà là để đón lấy cuộc sống, đón lấy những rung động mỏng manh, dịu dàng nhất mà khi mắt mở to, ta thường quá bận rộn để nhận ra. Cái thú vị nằm ngay ở sự mâu thuẫn đầy yêu thương ấy: đóng lại một cánh cửa (cửa sổ thị giác) để mở ra biết bao cánh cửa khác – của thính giác, của khứu giác, của xúc giác, và của cả trái tim.

Em nhớ đến bà ngoại. Bà hay nói: “Cháu ơi, có những điều phải nhắm mắt lại mới thấy được.” Hồi nhỏ, em không hiểu. Bây giờ, em hình dung được một chút. Khi nhắm mắt, ta mới thấy được hình ảnh mẹ đang tất tả dưới bếp, thấy được ánh mắt lo lắng của ba mỗi lần em ốm, thấy được nụ cười của nhỏ bạn thân khi chia sẻ một bí mật. Những hình ảnh ấy không ồn ào, hào nhoáng, nhưng ấm áp và bền bỉ biết bao. Cái “mở cửa sổ” ở đây, có lẽ là mở lòng mình ra, để những yêu thương giản dị ấy tràn vào, mà không bị phân tán bởi những hình ảnh hào nhoáng, ồn ã bên ngoài.

Nhan đề không chỉ thú vị, mà còn rất thơ. Nó cho em một góc nhìn mới, một cách để chậm lại giữa cuộc sống xô bồ. Thỉnh thoảng, em thấy mình cần những khoảnh khắc “nhắm mắt mà mở cửa sổ” như thế. Nhắm mắt lại với những lo toan, với những áp lực vô hình, và mở toang cửa sổ tâm hồn mình để đón lấy nắng, gió, tiếng cười, và cả những lặng im quý giá. Có lẽ, trưởng thành là khi học được cách nhìn bằng trái tim, và nghe bằng cả tâm hồn mình. Và nhan đề kia, như một lời nhắc nhẹ, rằng thế giới quanh ta luôn đẹp, chỉ cần ta biết cách “nhìn” – đôi khi, bằng cách nhắm mắt lại.

Bài mẫu 3 — Kể chuyện bất ngờ

BÀI LÀM

Mẹ tôi thường hay đọc sách vào ban đêm. Có hôm, tôi thấy mẹ gấp sách lại, nhìn ra cửa sổ rồi mỉm cười một mình. Tò mò, tôi lại gần hỏi: “Mẹ cười gì thế ạ?”. Mẹ chỉ vào cuốn sách, bìa ghi dòng chữ to: Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ. “Đây,” mẹ nói, “con tự tìm câu trả lời đi”.

Tôi gật gù, nhưng trong đầu nghĩ: “Nhắm mắt thì mở cửa sổ làm gì? Chẳng nhìn thấy gì cả”. Tôi quyết định… thử cho biết.

Tối hôm ấy, tôi leo lên sân thượng. Gió lành lạnh, tôi hít một hơi sâu. Rồi, tôi nhắm mắt lại. Ban đầu, chỉ thấy tối om. Nhưng được một lúc, tai tôi bắt đầu “mở” ra. Tiếng côn trùng rỉ rả từ bụi cây nhà hàng xóm vọng lại rõ mồn một. Tiếng xe máy chạy xa xa, rồi tiếng cười nói văng vẳng từ tầng dưới. Mũi tôi cũng thính hơn. Mùi hoa sữa thơm ngọt, quyện vào gió, len lỏi vào tận mũi. Tôi có thể “thấy” cả mùi của bê tông ẩm sau cơn mưa chiều.

Tôi đang say sưa cảm nhận thì nghe tiếng “meo” rất khẽ. Mở bừng mắt ra, tôi thấy một con mèo tam thể lông xù, đang nằm cuộn tròn ngay dưới chân tôi, cái đầu ngẩng lên nhìn tôi tò mò. Không biết nó lên đây từ lúc nào. Nếu tôi cứ mở mắt bình thường, chắc tôi đã nhìn thấy nó ngay, nhưng có lẽ chỉ thấy một con mèo. Còn bây giờ, sau phút giây “nhắm mắt” lắng nghe thế giới, tôi thấy nó thật gần gũi, như một người bạn bất ngờ xuất hiện từ thinh không.

Con mèo kêu “meo” thêm tiếng nữa, rồi từ từ tiến lại, dụi đầu vào tay tôi. Tôi vuốt nhẹ bộ lông mềm, lòng vui kỳ lạ.

Lúc đó, tôi mới vỡ lẽ. “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” không phải là làm hai việc cùng lúc một cách phi lý. Nó là cách để ta mở ra một “cửa sổ” khác – cánh cửa của những giác quan còn lại, của cảm xúc, của sự tưởng tượng. Đôi khi, phải “nhắm” cái nhìn thường ngày lại, ta mới “mở” được thế giới bên trong và xung quanh mình một cách sâu sắc hơn.

Hóa ra, mẹ cười vì mẹ biết thế giới luôn có những bất ngờ thú vị đang chờ đợi, khi ta biết cách nhìn bằng nhiều hơn một đôi mắt. Và tôi, một thằng bé 8 tuổi, đã tự tìm ra câu trả lời cho mình, trên sân thượng đầy gió, bên một người bạn lông xù tình cờ.

Bài mẫu 4 — Trữ tình giàu hình ảnh

Phân tích nhan đề "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ"

Lần đầu tiên nhìn thấy nhan đề "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" của Nguyễn Ngọc Thuần, em cứ ngẩn người ra mất vài giây. Ủa, nhắm mắt thì làm sao mở cửa sổ? Mà mở cửa sổ rồi thì nhắm mắt làm gì? Câu hỏi cứ quay tròn trong đầu em, giống như một con sóc nhỏ chạy vòng quanh chiếc lồng gỗ.

Nhưng rồi em chợt hiểu ra.

Hồi còn bé, em hay chơi một trò rất dở hơi. Mỗi buổi chiều, em leo lên chiếc ghế đẩu cạnh cửa sổ phòng ngủ, nhắm chặt hai mắt lại, rồi dang hai tay ra. Gió từ ngoài sông thổi vào, mát rượi, mang theo mùi bùn non, mùi rơm rạ, mùi khói bếp nhà ai. Em nhắm mắt, nhưng em thấy được tất cả. Thấy cả con sông đang chảy, thấy cả đám mây trắng đang trôi, thấy cả tiếng cười đùa của lũ trẻ ngoài ngõ. Không cần mắt, em vẫn thấy. Bằng cách khác.

Có lẽ nhan đề này cũng muốn nói điều gì đó giống vậy. Nhắm mắt không có nghĩa là khép mình lại, là từ chối nhìn thế giới. Nhắm mắt là để cảm nhận bằng thứ khác - bằng tai, bằng mũi, bằng làn da, bằng cả trái tim đang đập trong lồng ngực. Khi ta nhắm mắt, những hình ảnh vụn vặt, ồn ào bên ngoài chợt lắng xuống. Và khi ấy, ta nghe rõ hơn tiếng chim hót ngoài hiên, tiếng lá xào xạc trên mái ngói, tiếng mẹ đang gọi cơm từ dưới bếp lên.

Còn mở cửa sổ? Cửa sổ là nơi ngăn cách giữa thế giới bên ngoài với góc nhỏ riêng tư của mình. Mở cửa sổ nghĩa là không đóng chặt lòng mình lại. Là đón nhận. Là chào mời những cơn gió lạ, những tia nắng mới, những câu chuyện chưa từng nghe bao giờ.

Hai hành động ấy - nhắm mắt và mở cửa sổ - tưởng như mâu thuẫn, nhưng lại bổ sung cho nhau một cách hoàn hảo. Nếu chỉ mở cửa sổ mà không nhắm mắt, ta sẽ bị choáng ngợp bởi quá nhiều thứ. Bao nhiêu hình ảnh ập vào, bao nhiêu màu sắc lẫn lộn, ta chẳng kịp cảm nhận gì sâu sắc cả. Nhưng nếu chỉ nhắm mắt mà không mở cửa sổ, thì ta sống mãi trong thế giới của riêng mình, cô đơn và nhỏ bé biết bao.

Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ - đó là cách một đứa trẻ nhìn cuộc sống. Đứa trẻ ấy không vội vàng phán xét bằng đôi mắt. Nó để trái tim mình mở rộng, đón lấy thế giới theo cách chậm rãi, dịu dàng nhất. Nó nghe gió kể chuyện, nghe mưa hát ru, nghe nắng cười giòn trên bậu cửa. Mọi thứ đều đẹp, mọi thứ đều có linh hồn, chỉ cần ta biết cách "nhìn" mà thôi.

Em nghĩ, nhan đề này còn gợi lên một điều rất riêng tư. Cửa sổ là ranh giới giữa an toàn và phiêu lưu. Khi ta mở cửa sổ, ta dũng cảm bước ra khỏi vùng quen thuộc. Nhưng khi ta nhắm mắt, ta mang theo bên mình cả sự dịu dàng, cả sự hồn nhiên của tuổi thơ. Dũng cảm mà vẫn dịu dàng. Mở lòng mà vẫn giữ được mình.

Có những chiều, em vẫn ngồi bên cửa sổ như thế. Nhắm mắt. Mở rộng lòng. Để gió chạm vào mặt, để nắng lọt qua kẽ tay, để cuộc đời tràn vào, nhẹ nhàng và ấm áp.

Nhan đề "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ" với em, giản dị mà sâu sắc lắm. Nó nhắc em rằng: sống trên đời này, đôi khi chỉ cần nhắm mắt lại, mở rộng trái tim ra, là thấy được những điều đẹp đẽ nhất. Không cần cố gồng mình lên tìm kiếm đâu xa. Chúng luôn ở ngay bên cửa sổ, đợi ta đón nhận.